Workshop

In het depot van de Lakenhal liggen drie negentiende-eeuwse contra-stalenboeken, waarin katoenfirma De Heyder & Co precies bijhield wie welke bestelling deed. Geschiedenisstudent Marit Scheepsma gebruikte ze om te achterhalen hoe het met de koloniale contacten van het bedrijf zat.

Seks en macht zijn nauw met elkaar verbonden, en dat gold zeker in de voormalige Nederlandse koloniën. Promovenda Sophie Rose onderzocht hoe seksuele en liefdesrelaties de achttiende-eeuwse machtsstructuren daar beïnvloedden. ‘Je ziet dat er constant wordt gevochten over wie waar stond in de sociale…

Hoe vertel je huidige generaties over de donkere kanten van het verleden? Leidse wetenschappers werken met stichting Gedeeld Verleden, Gezamenlijke Toekomst, aan publieksprogramma’s over het Nederlandse slavernijverleden.

Wie denkt aan Leiden, denkt al snel aan de jaarlijkse 3 Octoberviering. Gekleed in het rood en wit vieren Leidenaren de bevrijding van de Spaanse belegering in 1574. Een hoogtepunt van de jaarlijkse viering is de optocht van praalwagens die door de straten van Leiden trekt. In deze blog kijken we terug…

In de achttiende eeuw wemelde het Franse koloniale rijk van de protectionistische wetten. Desondanks speelden zakenlieden uit de Republiek een belangrijke rol in de Franse economie, en daarmee in het koloniale systeem. Promovenda Tessa de Boer zocht uit hoe dit zat.

Slaafgemaakten in de bediening zetten, bestuurder worden van de West-Indische Compagnie of uniformen maken voor het koloniale leger. Ook vele Leidenaren speelden op hun manier een rol in het koloniale en slavernijverleden. Historici doen vooronderzoek en vinden opvallende voorbeelden.

Het is cruciaal dat de Universiteit Leiden reflecteert op haar eigen koloniale verleden. Dat stelde Cleveringahoogleraar Gert Oostindie in zijn oratie op 24 november. ‘Als universitaire gemeenschap moeten wij onszelf een spiegel durven voorhouden en, waar nodig en mogelijk, ook concrete stappen zett…

Met onderwijs en onderzoek droeg de Universiteit Leiden vroeger bij aan kolonialisme en slavernij. Ook bestuurders en inwoners van Leiden hadden een actieve rol in koloniale netwerken. Dat is de uitkomst van twee vooronderzoeken die historici op 3 april presenteerden.

Hoe werkt het koloniale en slavernijverleden van de universiteit door in het heden? En wat moet er nu gebeuren? Over die vragen gingen medewerkers en studenten op 11 maart met elkaar in gesprek.

De universiteit en haar hoogleraren profiteerden van de Nederlandse koloniën, blijkt uit een recent rapport. Onderzoeker Ligia Giay vertelt.

Historici Sjoerd Ramackers en Emma Sow onderzochten de rol van Leiden in het koloniale- en slavernijverleden van Nederland. Waar eerder werd gedacht dat de stad weinig betrokken was, tonen hun bevindingen juist een sterke verwevenheid met deze geschiedenis.

Hoe verhield wetenschap zich eind negentiende en begin twintigste eeuw tot politiek en kolonialisme? Universitair docent Lauren Lauret ontvangt een NWO XS-beurs om de koloniale en politieke activiteiten van negentiende-eeuwse wetenschappers in kaart te brengen.

Samen met studenten en buurtbewoners deden historici Ariadne Schmidt en Alicia Schrikker onderzoek naar de Leidse Transvaalwijk. Donderdag 20 oktober presenteren ze de resultaten op een speciaal georganiseerd minifestival in de wijk.

Bij onethische medische experimenten denken we al snel aan nazi-Duitsland. Dat ook in gekoloniseerde gebieden tests werden gedaan zonder expliciete toestemming van de proefpersoon, is minder bekend. Universitair docent Fenneke Sysling krijgt een Europese beurs om hier onderzoek naar te doen.

Congres/symposium

Het koloniale verleden van Nederland staat volop in de belangstelling volgens hoogleraar Rick Honings. Maar in een opiniestuk van Trouw vraagt hij zich af waarom we dan onze archieven niet opstellen voor Indonesische onderzoekers.

Drie jaar geleden publiceerde universitair hoofddocent Alicia Schrikker De vlinders van Boven-Digoel, waarin ze verschillende verhalen over het koloniale leven in het huidige Indonesië optekende. Nu is er een vertaling door Rianti Manullang, die naast haar vertaalwerk ook docent is aan de Universitas…

Gruwelen van de overtocht, publieke veiling, brandmerken en dan werken op plantages in de koloniale wereld. Over het Nederlandse slavernijverleden bestaan honderden kilometers archief, maar zelden komen daarin de mannen, vrouwen en kinderen die gedwongen in slavernij leefden aan het woord.

Donderdag 17 november vond de 25e editie van de Multatulilezing met als thema "Botsende culturen – het menselijke bewaren in onmenselijke situaties" plaats in Breda. Historicus Gert Oostindie was een van de sprekers bij dit evenement.

Hoe had Nederland eruitgezien als er geen slavernij was geweest? Op die vraag geeft universitair docent Karwan Fatah-Black antwoord in de podcast Zwart-wit verleden van Omroep Brabant.

Het College van Bestuur laat door een postdoc een eenjarig vooronderzoek doen naar het koloniale en slavernijverleden van de Universiteit Leiden.

Op 1 juli is het Keti Koti, Het komend jaar kan onze universitaire gemeenschap door middel van onderzoek, onderwijs en andere activiteiten uitgebreid stil staan bij de slavernijgeschiedenis.

Het College van Bestuur van de Universiteit Leiden heeft dr. Alicia Schrikker per 1 januari 2026 benoemd tot hoogleraar Geschiedenis van Nederland in de Wereld. De leerstoel is gevestigd aan het Instituut voor Geschiedenis (Faculteit Geesteswetenschappen).

In zijn nieuwe boek ‘Rekenschap’ gaat emeritus hoogleraar Gert Oostindie in op de ‘herontdekking’ van ons koloniale verleden die zich de afgelopen jaren heeft voorgedaan en duidt hij de discussies die daarbij zijn opgelaaid. In diverse media vertelt hij er meer over.

In de achttiende eeuw liet de VOC haar slaven wonen op het ‘Slaveneiland’ van de Sri Lankaanse hoofdstad Colombo. Tegenwoordig staat ‘Slave Island’ onder grote druk van projectontwikkelaars. Hoofddocent Alicia Schrikker bracht de geschiedenis samen met haar collega’s Iromi Perera, Varuna de Silva…