Verhalen over verzet in de Tweede Wereldoorlog komen in de Nederlandse geschiedschrijving ruim aan bod: Hannie Schaft, Erik Hazelhoff Roelfzema en hoogleraar Cleveringa zijn enkele van de bekendste. Maar deze verhalen richten zich grotendeels op het Nederlandse nationale perspectief. Aan de andere kant…

In sommige gevallen kunnen promovendi tijdens hun promotietraject onderzoek doen en begeleid worden aan twee instellingen, de Universiteit Leiden en een andere universiteit. Op deze pagina lees je welke samenwerkingsvormen er zijn.

Wouter Linmans is in het radioprogramma OVT geïnterviewd over zijn proefschrift 'De oorlog van Morgen'. Hij vertelt dat Nederlanders de Tweede Wereldoorlog wel degelijk zagen aankomen en dus niet naïef waren, zoals vaak wordt gedacht.

Wouter Linmans promoveerde aan de Universiteit Leiden op het proefschrift ‘De oorlog van morgen. Nederlandse beeldvorming van een volgende oorlog in 1918-1940’. Hij onderzocht hoe mensen in het interbellum in Nederland dachten dat een volgende oorlog eruit zou gaan zien. Waar waren ze bang voor?

UNESCO Nederland heeft ‘De Ondergedoken Camera’ - een groep Amsterdamse fotografen die de gevolgen van de Duitse bezetting en het verzet illegaal in beeld heeft gebracht - erkend als documentair werelderfgoed. Hun foto’s uit de periode 1943-1945 laten zien hoe de oorlogsjaren zijn geweest.

Personeelsvereniging

In de Tweede Wereldoorlog werden uit geen enkel West-Europees land zoveel Joden weggevoerd als uit Nederland. In de documentaire 73 procent vertelt universitair docent Bart van der Boom hier meer over.

Naar aanleiding van Dodenherdenking schoof universitair docent Karwan Fatah-Black aan bij het radioprogramma ‘Met Mandy!’ om het te hebben over lessen die we uit het verleden kunnen trekken met betrekking tot fascisme, racisme en genocide.

In voormalig concentratiekamp Bergen-Belsen is 12 september een gedenksteen onthuld voor hoogleraar en verzetsheld Ben Telders.

Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van oorlog, conflict en herinnering, is dit jaar de nieuw Cleveringahoogleraar van de Universiteit Leiden.

Gert Oostindie, emeritus hoogleraar Koloniale en postkoloniale geschiedenis, is dit jaar de nieuwe Cleveringahoogleraar van de Universiteit Leiden. Hij is op 4 oktober door de universiteit benoemd. In zijn oratie op 24 november, getiteld Moed en Miskenning, spreekt hij over (academische) vrijheid in…

Universitair docent Bart van der Boom verscheen in verschillende media om te vertellen over zijn nieuwe boek over de Joodse Raad. In het boek legt hij uit waarom de Joodse Raad hielp bij de deportatie van de Joden.

Universitair docenten Bart van der Boom en Patrick Dassen maken kans op de Libris Geschiedenis Prijs 2022. Hun beider boeken staan op de shortlist.

Historicus Jan Grabowski en socioloog Barbara Engelking houden op 26 november samen de Cleveringa-oratie. Zij schreven een kritisch boek over de Holocaust in Polen en werden daarvoor aangeklaagd.

Op 4 mei herdacht de Universiteit Leiden de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog uit onze universitaire gemeenschap. Alumni, (oud)medewerkers van de universiteit en studenten kwamen bijeen voor dit Uur van Herinnering.

Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog kende Leiden de grootste Indonesische studentengemeenschap van Nederland. Veel van deze studenten belandden in het verzet tegen de Duitse bezetter. Daarna vochten sommigen van hen voor een onafhankelijk Indonesië.

De jaarlijkse dodenherdenkingen op de Dam en Waalsdorpervlakte, de Nederlandse excuses voor het slavernijverleden en de Cleveringa-oratie zelf: onze omgang met de geschiedenis is vaak vooral ritueel, vertelt Cleveringahoogleraar Frank van Vree die op 27 november zijn oratie uitspreekt.

De Universitaire Bibliotheken Leiden heeft een uitzonderlijke schenking van twee vijftiende-eeuwse gebedenboeken ontvangen. Behalve een Nederlandstalig getijdenboek uit Zwolle omvat de schenking ook een Latijns psalter. De fraai verluchte handschriften zijn een schenking van het echtpaar Margriet Gosker…

Holocaust-onderzoekers Barbara Engelking en Jan Grabowski houden op 26 november samen de Cleveringa-oratie. In Polen werden ze aangeklaagd vanwege hun kritische publicaties. Wat dat doet met hen? ‘Dit is een poging om ons uit te putten.'

Bijna 81 jaar na zijn befaamde speech tegen de Duitse bezetter, wordt de Leidse hoogleraar Rudolph Pabus Cleveringa herdacht in zijn Groningse geboortestad Appingedam. Op 12 november wordt daar een standbeeld onthuld en zijn er diverse andere activiteiten.

Op 4 mei herdenkt de universitaire gemeenschap in Uur van Herinnering alle studenten en medewerkers die gedood werden in de Tweede Wereldoorlog. Ook is er aandacht voor onvrijheid en onderdrukking vandaag de dag. Drie vragen aan Amerikanist Sara Polak, voorzitter van het comité Uur van Herinnering.

De thermostaat in de gebouwen van de Universiteit Leiden gaat twee graden naar beneden. In ruimtes die worden gekoeld, wordt de temperatuur ook aangepast. Hiermee geeft de universiteit gehoor aan de oproep van het kabinet om minder energie te gebruiken.

Rector magnificus Carel Stolker neemt op 8 februari afscheid. Als er één thema als een rode draad door zijn carrière loopt, dan is het de verbinding tussen universiteit en maatschappij. In deze serie afscheidsgesprekken gaat Stolker nog eenmaal in gesprek met mensen van binnen en buiten de universiteit.…

De universiteit was een cadeau van Willem van Oranje, als beloning voor het moedige verzet van de Leidse bevolking. Dat verhaal over de stichting van de ­universiteit kennen we allemaal. Het was óók een succesverhaal van twee vrienden.

Op vijf mei vieren wij de vrijheid, een groot goed dat niet vanzelfsprekend is. Wij vroegen studenten en medewerkers wat vrijheid voor hun betekent.

Onderzoek

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vestigt twee nieuwe leerstoelen voor het Koninkrijk.

Lezing, Studium Generale

De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) nam gezondheidszorg heel serieus, al was dat met name uit zakelijke overwegingen. Uit het promotieonderzoek van voormalig huisarts Ton Zwaard blijkt dat de zorg goed was georganiseerd in Azië, hoewel er ook twee eeuwen lang problemen waren.

De jonge Leidse onderzoekers Alisa van de Haar en Marleen Kunneman ontvangen een KNAW Early Career Award. De prijs, jaarlijks toegekend, beloont hun uitzonderlijke prestaties met een bedrag van 15.000 euro en een uniek kunstwerk.

Onderzoek

De Leidse historicus Fenneke Sysling en bestuurskundige Joris van der Voet worden dit jaar lid van De Jonge Akademie van de KNAW.

De Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) heeft 18 nieuwe leden gekozen, waaronder de Leidse hoogleraren Andrew Webb en Jos Raaijmakers. Dat maakte de KNAW 25 april bekend.

Het is cruciaal dat de Universiteit Leiden reflecteert op haar eigen koloniale verleden. Dat stelde Cleveringahoogleraar Gert Oostindie in zijn oratie op 24 november. ‘Als universitaire gemeenschap moeten wij onszelf een spiegel durven voorhouden en, waar nodig en mogelijk, ook concrete stappen zett…

Als symbool van het kwaad staat de Holocaust in het hart van de westerse herinneringscultuur. Maar die herdenking leidt tot heel uiteenlopende inzichten, stelt Cleveringa-hoogleraar Frank van Vree in zijn oratie. Is de geschiedenis een bron van identiteit of kritische reflectie?

Nu er weer oorlog woedt in Europa lijkt de vraag wanneer je opstaat tegen onrecht weer actueler dan ooit. In zijn Cleveringa-oratie op 24 november zal historicus Gert Oostindie ingaan op de vraag: waarom was de koloniale overheersing heel lang bijna geen thema in Leiden?

Universitair docent Dennis Bos vertelt bij radioprogramma Vroeg! meer over de Februaristaking, het enige massale Europese protest tijdens de Tweede Wereldoorlog tegen het afvoeren van de Joden.

Door de stikstofcrisis overwegen steeds meer boeren migratie. Op de website van Nieuwsuur blikt hoogleraar Marlou Schrover terug op eerder migratiegolven van boeren.

Wie door het centrum van Leiden loopt, komt hem misschien wel tegen, een aandachtig luisterende groep toeristen om hem heen. Koen van Toen, ofwel Koen Marijt, begon na zijn studie geschiedenis een eigen bedrijf, waarvoor hij onder meer historische rondwandelingen organiseert.

Na een roerige aanloop – het Academiegebouw werd bezet door Students for Palestine – ging de Cleveringa-oratie van politicoloog Hélène Landemore door. Zij stond stil bij het protest en benadrukte het belang van een open debat, binnen de universiteit en in de democratie.

Vandaag zijn de Tweede Kamerverkiezingen - hoewel de stembussen eigenlijk al twee dagen geopend waren in verband met de coronamaatregelen. Leidse onderzoekers en studenten zijn op allerlei manieren betrokken, en analyseren de campagne en mogelijke uitslagen.

De dekolonisatieoorlog in Indonesië verliep gewelddadig mede doordat de Nederlandse krijgsmacht opereerde vanuit de gedachte dat ‘een opstand nu eenmaal hardhandig moest worden neergeslagen.’ Dat blijkt uit promotieonderzoek van historicus Christiaan Harinck aan het KITLV. Promotie 16 november.

‘Geschiedenis moet een verplicht examenvak worden.’ Dat stellen historici in een open brief in NRC. Hoogleraar Henk te Velde is een van de schrijvers van de brief, die werd ondertekend door Leidse historici Esther Captain, Albert Logtenberg, Leo Lucassen, Gert Oostindie en Judith Pollmann.

Veel mensen denken dat immigratie een negatief effect heeft op de bereidheid van burgers om hun welvaart te delen. Maar dat hoeft niet zo te zijn, ontdekte promovenda Emily Anne Wolff tijdens haar onderzoek naar dekolonisatie en migratie na de Tweede Wereldoorlog.

Als het aan universitair docent Evelien Walhout ligt, weten we over een jaar precies waaraan Haarlemmers en Zwollenaren een eeuw geleden overleden. Samen met collega’s van andere universiteiten is ze het platform doodsoorzaken.nl gestart. ‘Ergens rond de eeuwwisseling zie je een overgang van epidemische…

Per 1 september is Karel Berkhoff benoemd tot bijzonder hoogleraar Oekraïense geschiedenis. In deze mede door de KNAW mogelijk gemaakte positie zal hij zich voornamelijk gaan bezighouden met donkere momenten uit de recente Oekraïense geschiedenis: de vervolgingen die in de eerste helft van de twintigste…

Museum Boerhaave toonde in 2015 ter ere van het honderdjarig bestaan van Einsteins Algemene Relativiteitstheorie de expositie ‘Einstein & Friends’. De tentoonstelling belichte zijn Hollandse vrienden en zijn liefde voor Leiden. Hierbij een kijkje uit de tentoonstelling aan de hand van zeven afbeeldi…