Haarscherp en het diepste kijkje in ons universum ooit: de eerste beelden van de nieuwe James Webb-ruimtetelescoop zorgden gisteren voor veel verwondering en aandacht. De Leidse hoogleraar moleculaire astrofysica, Ewine van Dishoeck, gaf bij meerdere media uitleg over de eerste beelden, waarop onder…

De uitlijning van de James Webb-ruimtetelescoop is voltooid. Het ruimteobservatorium is in staat scherpe, goed gerichte beelden vast te leggen met elk van zijn vier krachtige wetenschappelijke instrumenten aan boord. Het MIRI-instrument, waar onder andere hoogleraar Moleculaire Astrofysica Ewine van…

Leidse wetenschappers leiden het COLIBRE-project, een baanbrekende reeks simulaties van het heelal. Door ook koude gaswolken en kosmisch stof te modelleren—de fysica die eerdere simulaties misten—tonen ze voor het eerst een realistisch beeld van hoe sterrenstelsels ontstaan en zich ontwikkelen.

Hoe ontstaan sterrenstelsel? Daar gaat astronoom Mariska Kriek de komende jaren onderzoek naar doen. Ze krijgt een NWO Vici-subsidie van 1.5 miljoen euro om sterrenstelsels in het vroege heelal te bestuderen. ‘Dit onderzoek gebruikt nieuwe en ongekende waarnemingen van de James Webb-ruimtetelescoop…

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van Ardjan Sturm van de Sterrewacht heeft voor het eerst een tweedimensionale inventaris gemaakt van ijs in een planeetvormende schijf van stof en gas rond een jonge ster. Ze deden dat met de James Webb-ruimtetelescoop. De onderzoekers, onder…

Een internationaal team onder leiding van sterrenkundigen van de Universiteit Leiden heeft met laboratoriumexperimenten aangetoond dat zwavel onder ijzige heelalcondities kan binden met ammonium en als zout op stof en kiezels kan plakken. Het zo ontstane zwavelzout helpt niet alleen het mysterie van…

Sterrenkundige Yamila Miguel wil meer te weten komen over de atmosfeer en binnenkant van reuzeplaneten. Met een ERC Consolidator Grant van 2 miljoen euro gaat ze reuzenplaneten binnen en buiten ons zonnestelsel bestuderen. 'We willen meer weten over het ontstaan van zonnestelsels, hoe planeten zich…

Een ster staat niet zomaar van de ene op de andere dag aan de hemel. Het ontstaan duurt enkele tienduizenden jaren. Twintig jaar geleden maakten astronomen een plaatje van een ster in zijn geboortefase. De James Webb Space Telescoop (JWST) kon diezelfde ster nu veel gedetailleerder vastleggen. Dat levert…

Van het ontstaan van het heelal tot de moleculen in de atmosfeer van een planeet. De eerste vijf foto’s van de James Webb Space Telescoop (JWST) laten de enorme verscheidenheid zien waarbinnen de ruimtetelescoop kan werken. Ewine van Dishoeck, hoogleraar moleculaire astrofysica, wierp dinsdag in Rijksmuseum…

Astronomen hebben met de James Webb Space Telescope een nieuw ‘deep field’ vastgelegd van Pandora's Cluster (Abell 2744). De beelden laten nooit eerder vertoonde details zien. De resultaten zijn beschreven in vier wetenschappelijke artikelen. Leidse astronomen Marijn Franx en Mariska Kriek werkten mee…

Een internationaal team van astronomen heeft het eerste ‘chemische profiel’ van de atmosfeer van een exoplaneet onthuld. Het team, waaronder de Leidse sterrenkundig Yamila Miguel en provenda Amy Louca, maakten het profiel met de zogeheten Early Release Science-data van de James Webb Space Telescope.…

Academische plechtigheid

Alumni-activiteit, Lustrum

Congres/symposium

Leiden University College (LUC), een instituut van de Universiteit Leiden in Den Haag – de internationale stad van vrede, recht en veiligheid – biedt sinds 2010 de Engelstalige bacheloropleiding Liberal Arts and Sciences: Global Challenges. Geïnspireerd door het Amerikaanse university college-model…

Social event

Leiden is in 2022 een heel jaar lang European City of Science, met elke dag een ander dagonderwerp. Het radioprogramma Radio Weetlust besteedt elke dag aandacht aan dat onderwerp, samen met interessante gasten. Verschillende Leidse wetenschappers zijn al door het radioprogramma geïnterviewd.

Twee teams van astronomen, waaronder een van de Universiteit Leiden, hebben zuurstof ontdekt in het verst bekende sterrenstelsel, JADES-GS-z14-0. Deze baanbrekende ontdekking toont aan dat sterrenstelsel veel sneller konden ontstaan in het vroege heelal dan tot nu toe gedacht.

Van fluctuerende hormoonspiegels bij vrouwen, via de inwendige structuur van reuzenplaneten tot de voorgeschiedenis van talen: zes Leidse wetenschappers krijgen een ERC Consolidator Grant.

Sterrenstelsels in het vroege heelal bevatten meer stof en verborgen stervorming dan gedacht. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Ivana van Leeuwen, die data van verschillende telescopen combineerde om een completer beeld te krijgen.

Lezing

Hij is met emeritaat maar nog altijd volop bezig met archeologie. Aan het NRC vertelde Wil Roebroeks over zijn meest bijzondere opgraving, moderniteit en toekomstplannen.

Onderwijs, Organisatie

Protosterren, data science en de James Webb ruimtetelescoop, Adriaan Janssens nieuwsgierigheid reikt tot de sterren. In de dubbele bachelor Natuurkunde en Sterrenkunde kwam hij perfect tot zijn recht, blijkt ook uit zijn nominatie voor de titel Leiden Science Young Talent 2024.

Een team onder leiding van de Universiteit Leiden en het National Radio Astronomy Observatory heeft voor het eerst halfzwaar waterijs gedetecteerd rond een jonge zonachtige ster. In dit ijs is een deel van de gewone waterstofatomen vervangen door deuterium, een zwaardere variant van waterstof.

Is er in een planeetvormende schijf al water aanwezig voordat rotsachtige planeten ontstaan? Daar heeft de James Webb Space Telescope misschien bewijs voor gevonden. De ruimtetelescoop heeft voor het eerst water waargenomen in de binnenste schijf rond een jonge ster waar op grotere afstand al reuzenplaneten…

'Europa zou meer naar het Zuiden moeten kijken, waar de meerderheid van de wereldbevolking woont. De BRICS-landen alleen al vertegenwoordigen bijna 50% van de wereldeconomie en een kwart van de wereldhandel. In die landen woont ook de jongste bevolking, met een enorme creatieve energie - die in het…

Grote dubbele planeten die om elkaar zouden draaien zonder ster, blijken toch niet te bestaan. Dat stellen Leidse onderzoekers na uitgebreide computerberekeningen en simulaties. Wat de dubbele stipjes dan wel zijn die de James Webb-ruimtetelescoop zag, blijft onbekend.

Een jaar lang vierde de Universiteit Leiden haar 450-jarig bestaan. Samen met medewerkers, studenten, alumni, bewoners van Leiden en Den Haag en relaties. Kijk met ons terug en geniet nog één keer van alle hoogtepunten.

Het jaar 2025 markeert een bijzondere mijlpaal: We vieren het lustrum als universitaire gemeenschap samen met alle faculteiten. Op 7 februari wordt tijdens de Dies natalis het 450-jarig bestaan van de Universiteit Leiden ingeluid. De Faculteit der Rechtsgeleerdheid is één van de faculteiten die ook…

Onlangs vierde de Leidse opleiding Engelse taal en cultuur, voorheen Engelse taal- en letterkunde, dat zij in 2025 75 jaar bestaat (gerekend vanaf de eerste hoogleraarsbenoeming op het gebied van de anglistiek). Ruim 220 alumni, (oud-)medewerkers en studenten kwamen in het Lipsius bijeen voor een feestelijk…

Ter ere van de 50-jarige samenwerking tussen de gemeente Oss en de Universiteit Leiden op het gebied van archeologie staat er dit jaar iedere maand een nieuw artikel in Weekblad Regio Oss.

Tijdens de Opening Academisch Jaar 2024-2025 vroegen we gasten naar hun wensen en ideeën voor het lustrumjaar van Universiteit Leiden in 2025.

Leiden en Den Haag zijn 450 bomen rijker dankzij een bijzondere actie ter ere van 450 jaar ontzet én Universiteit Leiden. In de afgelopen maanden organiseerde Stadslab Leiden een initiatief om samen met inwoners jonge bomen te planten.

De tentoonstelling 450 jaar optochten in Museum De Lakenhal laat de Leidse optochtentraditie zien. Alumnus Daniëlle van Goethem werkte eraan mee.

Met meer dan duizend kilometer per seconde razen ze voort: de allersnelste sterren in ons Melkwegstelsel. Promovendus Fraser Evans deed onderzoek naar deze ongrijpbare hypersnelle sterren en ontdekte dat ze ons veel kunnen leren over bijvoorbeeld zwarte gaten en supernova’s.

Bijna 19.000 deelnemers stonden zondag aan de start van de Leiden Marathon. Onder hen bevonden zich ook studenten en medewerkers van de universiteit: voor sommigen een sportief debuut, voor anderen een jaarlijks hoogtepunt. Vanwege onze 450ste verjaardag liepen zij in een speciaal lustrumshirt.

Op vrijdag 5 september vierden we ter ere van ons 450-jarig bestaan de opening van het facultair jaar samen met alumni-evenement Leiden Revisited. De combinatie van beide jaarlijkse evenementen pakte goed uit. Helemaal omdat onze medewerkers hun familie, partner of vrienden hadden meegenomen.

Op 6 februari 2025 markeerde de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden een historische mijlpaal: de start van het 450-jarig lustrum. Dit bijzondere moment werd gevierd met een paneldiscussie met Bonnie Honig en een feestelijk proostmoment.

Hoe ontstaan moleculen in de ruimte, en hoe evolueren ze? En hoe bepaalt dat uiteindelijk de chemische samenstelling van planeten en hun atmosferen? Het Dutch Astrochemistry Network (DANIII) krijgt 1,6 miljoen euro van NWO om dat uit te zoeken. Een grote groep Leidse astronomen en chemici neemt draagt…