In één generatie is de digitale wereld totaal veranderd: van een technisch nichevak voor ‘nerds’ tot een realiteit die iedereen raakt. Cyberaanvallen, datalekken en systeemstoringen kunnen maatschappelijke processen ontwrichten. Hoe zorgen we dat onze samenleving digitaal weerbaar blijft?

De Universiteitsraad-vergadering van 2 juni stond vooral in het teken van de demonstratie, bezetting en het politieoptreden in Den Haag van vorige maand.

Lezing

Nu het steeds beter lukt om de moleculaire gegevens van cellen en weefsels te ontsluiten, schept dat ook direct een nieuwe uitdaging. Want hoe vind je uit die enorme hoeveelheid data de juiste informatie voor onderzoek?

Universiteit Leiden biedt studenten van alle faculteiten de mogelijkheid kennis te maken met duurzaamheidsthema’s. Maatschappelijke vraagstukken, waaronder duurzame ontwikkeling, komen aan de orde in het onderwijs en onderzoek. Op deze Dag van de Duurzaamheid lichten we een aantal vakken uit.

Met een daverend applaus wordt Elanor Boekholt-O’Sullivan ontvangen in de Lorentzzaal van het Kamerlingh Onnesgebouw. Hoewel ze hier niet van houdt, kijkt ze glimlachend de zaal in. Ze mag de studenten van het Leiden Leadership Programme verrijken met haar kennis over leiderschap. ‘Fouten maken is e…

Onderwaterherrie, afkomstig van seismisch onderzoek, zorgt ervoor dat Noordzeekabeljauwen zich anders gaan gedragen. Dat blijkt uit onderzoek van Leidse biologen in samenwerking met Belgische collega’s. Tijdens de verstoring zijn de vissen minder actief dan anders, is hun dag-en-nacht-ritme verstoord,…

Twaalf rechtenstudenten krijgen tot maart 2025 de kans om achter de schermen te kijken bij rechtbank Den Haag via het Honours College Law-vak ‘Masterclass rechtbank Den Haag’. Studenten Quinten Heerma en Eva Verdellen delen hun ervaringen met deze Masterclass.

De Deense wetenschapper Niels Stensen zorgde in de 17e eeuw voor baanbrekende inzichten in de anatomie van het lichaam en de aarde. Het gedachtengoed van deze Leidse alumnus is nog altijd relevant, zo blijkt uit een expositie in de Oude Universiteitsbibliotheek.

Bestrijdingsmiddelen kunnen een giftige cocktail vormen als ze in combinatie voorkomen in het oppervlaktewater. Dat blijkt uit onderzoek dat de Universiteit Leiden en het RIVM maandag 14 oktober presenteerden. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vroeg het Leidse Centrum voor Milieuwetenschappen…

Het College van Bestuur van de Universiteit Leiden bezocht op vrijdag 11 november het Leiden University College in Den Haag in het kader van een werkbezoek langs de instituten van de Faculteit Governance and Global Affairs. Hester Bijl en Martijn Ridderbos kregen een breed overzicht over het programma,…

Onderzoekers van de Universiteit Leiden hebben iets unieks ontwikkeld: een nieuw model dat het verloop van ziekte na een dengue-infectie nabootst. Met dit 'dengue-op-een-chip'-model kunnen ze het virus beter bestuderen. De timing is goed: door klimaatverandering rukt dengue wereldwijd op.

Luc Amkreutz, conservator prehistorie bij het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en bijzonder hoogleraar Public Archaeology aan de Universiteit Leiden, heeft een missie: het verleden toegankelijk en relevant maken voor een breed publiek. Hij is de nieuwe Eugene Dubois Wisselhoogleraar aan de Faculty…

We denken er nooit aan, totdat ze kapotgaan en dan is het meteen ook een héél groot probleem: onze riolen. Het onderhoud daarvan kan een stuk nauwkeuriger en sneller, ontdekte promovendus Dirk Meijer. Algoritmen blijken ook diep onder de grond een uitkomst.

Technologische innovaties, zoals thuisdialyse, kunnen de levenskwaliteit en gezondheid van nierpatiënten flink verbeteren. Hoogleraar Joris Rotmans wil daarom in blijven zetten op nieuwe medische technieken, zo vertelt hij in zijn oratie op 24 maart.

Data Science & AI-student Nataliia Bagan weet wiskunde, taal en kunstmatige intelligentie op een bijzondere manier te combineren. Haar bachelorscriptie over het verbeteren van het redeneervermogen van grote taalmodellen leverde haar een nominatie op voor de Leiden Science Young Talent Award 2025.

In de Bronstijd werden in Europa veelvuldig bronzen voorwerpen zoals bijlen, zwaarden en sieraden bewust achtergelaten op specifieke plaatsen in het landschap. Uit promotieonderzoek van de Leidse archeoloog Marieke Visser blijkt dat deze handelingen uitingen waren waarmee men zich verhield tot de wereld…

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…

Wat bepaalt gezond gedrag, en hoe bevorder je gezonde keuzes en routines? Slechts enkele vragen waarmee prof. dr. Marieke Adriaanse zich bezighoudt als recent benoemde hoogleraar Gedragsinterventies in Population Health Management bij de Universiteit Leiden en het Leids Universitair Medisch Centrum…

Floor van Meer won de eerste Trial & Error Award voor haar onderzoek naar het effect van afgeleid zijn tijdens eten op eetgedrag. Deze prijs van het Journal of Trial & Error (JOTE) is een eerbetoon aan het vaak ondergewaardeerde aspect van onderzoek: leren van fouten. Voor haar publicatie ontving Van…

Organisatie

Hoe gaat het er nu echt aan toe bij een rechtbank? Hoe komen vonnissen tot stand? En wat is het geheim van de raadkamer? Deze vragen staan centraal tijdens de masterclass van de Rechtbank Den Haag. In zes weken maken studenten kennis met het reilen en zeilen van een rechtbank. Ook dit jaar wordt deze…

Lange tijd dachten zelfs veel onderzoekers dat de blindengeleidehond een vrij moderne uitvinding was. Rondneuzend in archiefmateriaal ontdekte universitair docent Krista Milne bij toeval dat blindengeleidehonden hun blinde baasjes al in de middeleeuwen hielpen. Milne heeft nu een NWO-XS-subsidie ontvangen…

De onderwaterwereld rond het huidige Indonesië is de afgelopen eeuwen door menselijk toedoen flink veranderd. Universitair docent Johannes Müller ontvangt een NWO XS-beurs om de geschiedenis van de Indonesische ecosystemen in kaart te brengen.

Bij universitair hoofddocent Jenneke van der Wal zat het mee de afgelopen tijd. Na een toegekende Vici- en Una Europa-beurs, mag ze nu ook een Ammodo Science Award in ontvangst nemen. ‘Het is een fijne bevestiging dat ik waardevol werk doe.’

Ben je nieuwsgierig naar hoe je een menselijk skelet in elkaar zet? Weet je welke chemie er om je heen te vinden is? Kom op 3 oktober naar de WetenschapsWarenMarkt!

Hoe draag je lokaal je steentje bij aan duurzaamheid? Studenten van de Universiteit Leiden verzamelden 150 duurzame initiatieven in en om Den Haag op een overzichtelijke interactieve website. Op de site van Sustainable The Hague vind je gemakkelijk een duurzame winkel, restaurant of een vrijwilligersinitiatief…

Vissenpopulaties in meren en rivieren zijn de afgelopen decennia afgenomen. Dat is waarschijnlijk het gevolg van licht- en geluidsverontreiniging. Met de Horizon Europe-beurs kan ecoloog Hans Slabbekoorn dit onderzoeken en de situatie voor migrerende vissen verbeteren. Daarvoor komt er een zeven meter…

Studenten van de Bachelor Honours Class 'Strategies of Resilience' worden blootgesteld aan een unieke onderwijservaring. Door middel van filosofische inzichten en creatieve oefeningen onderzoeken de deelnemers wat het betekent om veerkrachtig te zijn. 'Ik heb echt het gevoel dat het je helpt in je persoonlijke…

Historicus Dario Fazzi is de nieuwe bijzonder hoogleraar aan het Roosevelt Institute for American Studies (RIAS), een strategische partner van de Faculteit Geesteswetenschappen. Hij begint op 1 september en zal zijn nieuwe functie combineren met zijn huidige docentschap bij het Instituut voor Geschi…

In de hoop iets te leren over het menselijke brein, maken Leidse onderzoekers een opstelling om enkele fotonen, lichtdeeltjes, in iemands oog te schieten. ‘Het oog is een doorgang naar de hersenen.’

Van hardloopwedstrijden tot festivals, van open dagen tot concerten: de Universiteit Leiden organiseert tal van evenementen. Wij lichten er zes uit van het jaar 2023.

Zorgprofessionals in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) kunnen met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) snel en gemakkelijk berekenen of een coronapatiënt ernstige longschade heeft opgelopen. Dit doen ze door een CT-scan door de AI-software van het programma CAD4COVID-CT te halen.

‘Kritisch denken’ is een frase die elke academicus kent: het is het eerste leerdoel in de Leidse Onderwijsvisie. Het is ook een historisch thema, met wortels die ver terug gaan, en een actueel probleem. Steeds vaker klinkt de vraag: is kritisch denken wel écht het belangrijkste dat studenten aan de…

Het Universitair Sportcentrum (USC) aan de Einsteinweg in Leiden is zaterdag 31 oktober weer open voor sporters. Studenten van de Universiteit Leiden kunnen vanaf maandag 2 november hier ook weer terecht voor tentamens.

Wat als AI niet alleen ingenieurs ondersteunt, maar ook echt met ze samenwerkt? Een groot samenwerkingsverband, waaronder de Universiteit Leiden, krijgt 3,7 miljoen euro om dit te onderzoeken. Ze richten zich op slimme samenwerking tussen mens en AI in technische vakgebieden, zoals de autotechniek.

Vijfduizend jaar voor het begin van onze jaartelling ontstond in Oost-Europa de moeder van veel talen die tegenwoordig in Europa, Midden- en Zuid-Azië worden gesproken: het Proto-Indo-Europees. Promovendus Axel Palmér combineerde een 175 jaar oude hypothese met nieuwe technieken om te bewijzen hoe afstammelingen…

Inzicht in het gedrag van kleine druppels in onze cellen kan helpen in de zoektocht naar nieuwe medicijnen,. Een team van Leidse onderzoekers heeft een baanbrekende methode ontwikkeld om te onderzoeken hoe kleine celdruppels veranderen van vloeibaar naar vast. Deze overgang speelt een rol bij verschillende…

Alumnus Sam van Raalte gaat zijn passie achterna en kiest voor freelance journalistiek.

Hoe beïnvloedt digitalisering de geesteswetenschappen? Het introductievak van het Honours College Humanities Lab daagt studenten uit om hierover na te denken door de productie van een zelfgemaakte korte film.

Hoe weten we waar een quantumcomputer goed voor is, terwijl die nog niet gebouwd is? Dat onderzocht promovendus Casper Gyurik door twee begrippen die je vaak hoort te combineren: quantum computing en machine learning.

Zo vlak voor de feestdagen in deze donkere decembermaand, als we de kaarsen aansteken als bron van warmte en hoop, willen wij graag samen met jullie stilstaan bij het afgelopen jaar. Er is veel moois in gezamenlijkheid tot stand gebracht, maar er waren ook moeilijke momenten.

2023 was het jaar van de aardbeving in Turkije en Syrië, de opstand van de Wagnergroep en alle weerrecords, met vele bosbranden en overstromingen tot gevolg. Onze best gelezen verhalen gingen over de klimaatcrisis en de verkiezingen: een overzicht.

De interdisciplinaire minor AI & Society van de Universiteit Leiden brengt studenten en docenten uit allerlei vakgebieden bij elkaar. Samen bekijken ze de impact van AI op de maatschappij. Studenten zijn enthousiast over die samensmelting van werelden.

Om 5 uur opstaan, door de regen struinen en een vieze luier spotten: studenten van het Honours College Archeologie hebben het allemaal doorstaan. Voor het vak ‘Future cities, urban pasts’ brachten ze Leiden op verschillende manieren in kaart. ‘Deze honourstrack laat zien hoe we archeologie een stap…

Alumna Tiziana Lippiello is sinds vorig jaar de eerste vrouwelijke rector magnificus aan de Ca' Foscari Universiteit in Venetië. Op deze manier wil ze haar steentje bijdragen aan emancipatie in de academische wereld: 'We hebben hier meer vrouwen nodig.'

Bevers hadden duizenden jaren een grote invloed op het Nederlandse ecosysteem en de mensen die daarin leefden. Dat blijkt uit onderzoek van archeoloog Nathalie Brusgaard.

Volgens mij moeten we hierheen. Hierheen! HIER! HEEN!! Je verstaanbaar maken in een stad is soms lastig. Dat geldt niet alleen voor mensen: ook vogels blijken last te hebben van het omgevingsgeluid. Eerder bewees onderzoeker Hans Slabbekoorn al dat Leidse mezen anders communiceren in de stad. Nu blijkt…

Sinds begin september is Emma van der Plas (20) de nieuwe studentambassadeur voor CADS. Emma is derdejaars student en volgt op dit moment een minor Sustainable Development in Leiden. Haar doel? De stigma’s rond antropologie wegnemen. “Als ik vertel dat ik antropologie studeer, krijg ik vaak twee reacties.…