Docente Maritieme Geschiedenis Anita van Dissel is genomineerd voor de Leidse Onderwijsprijs. De prijs wordt elk jaar door het Leids Universitair Studentenplatform (LUS) uitgereikt aan de beste docent van het jaar.

Het koloniale verleden van Nederland staat volop in de belangstelling volgens hoogleraar Rick Honings. Maar in een opiniestuk van Trouw vraagt hij zich af waarom we dan onze archieven niet opstellen voor Indonesische onderzoekers.

De nationale quantumcursus maakt de wereld van de allerkleinste deeltjes toegankelijker voor iedereen. Quantumexpert Julia Cramer is het gezicht van de cursus en was bij de lancering. En wat is daarvoor een betere plek dan Madurodam - waar alles klein is?

Onderwijs, Onderzoek

De rondreizende tentoonstelling ‘Presenteren met de stad’ is neergestreken in het Lipsius. In de presentatie laten studenten en onderzoekers zien hoe hun onderzoek een bijdrage heeft geleverd aan de stad.

Slaafgemaakten in de bediening zetten, bestuurder worden van de West-Indische Compagnie of uniformen maken voor het koloniale leger. Ook vele Leidenaren speelden op hun manier een rol in het koloniale en slavernijverleden. Historici doen vooronderzoek en vinden opvallende voorbeelden.

Historici startten onlangs het vooronderzoek naar de rol van de Universiteit Leiden in het koloniale en slavernijverleden. De kennis hierover is nog te beperkt en te versnipperd. Met een nieuwe bril inventariseren ze Leidse archieven en collecties. Een interview met historici Alicia Schrikker en Ligia…

Met een recent gepresenteerd groot onderzoek en de tentoonstelling van het Rijksmuseum, staat de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië weer volop in de belangstelling. Ook de Universiteit Leiden besteedt aandacht aan dit onderwerp. Geschiedenisstudenten Sander van der Horst en Melle van Maanen maakten…

Siemen Geerts is de eerste masterstudent van Archeologie die niet afstudeerde met een scriptie maar met een afstudeerproject. Voor zijn project ging hij aan de slag met de oude stadsverdediging van Haarlem. We spreken Siemen over zijn ervaringen. ‘Ik vind het leuk dat Gemeente Haarlem iets heeft aan…

Dit jaar viert Leiden 450 jaar Leidens Ontzet. Leidse masterstudenten doen onderzoek binnen het project ‘Sporen van Drie Oktober’.

Op dinsdagavond 31 oktober organiseren de Canon van Nederland, Rijksmuseum Boerhaave en Universitaire Bibliotheken Leiden Eureka! Live: een avond over persoonlijke verhalen achter wetenschap, wetenschappers en wetenschapsgeschiedenis in Rijksmuseum Boerhaave. Met een podiumgesprek met Louise Fresco,…

Na zeven maanden hard werken was het zover: de deelnemers aan het Research Traineeship Programme sloten vrijdag 2 september hun onderzoek af met een pitch en een posterpresentatie.

In de serie tafelgesprekken ‘Van kluis naar kussen’ krijgt de kijker een blik achter de schermen van de Bijzondere Collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL). In deze aflevering staat de collectie middeleeuwse handschriften uit de ‘kluis’ centraal. Aan de hand van enkele bijzondere stukken…

Hoe geven we ons rekenschap van historische machtsverhoudingen bij het schrijven van nieuwe geschiedenissen van slavernij en emancipatie? Welke kritische methodes kunnen we hanteren bij het bestuderen van overgeleverde archieven en collecties? Een nieuwe boekenserie moet antwoord geven op deze vragen.…

Dacht je bij geesteswetenschappen ooit vooral aan boeken en archieven, inmiddels is ook AI niet meer weg te denken. Komend semester wordt daarom een nieuw faculteitsbreed vak geïntroduceerd, waarin je wordt meegenomen in deze ontwikkeling. Universitair docent en vakcoördinator Yann Ryan vertelt er meer…

Een internationaal team van sterrenkundigen heeft aangetoond dat een witte en rode dwergster radiopulsen uitzenden. De dwergsterren draaien elke twee uur om elkaar heen. Door de ontdekking weten astronomen nu dat het monopolie op heldere radioflitsen niet alleen bij neutronensterren ligt. In het team…

Als je een paper gaat schrijven, maak je gebruik van de inzichten die je tijdens de colleges en je studie tot nu toe hebt opgedaan. Daarnaast maak je soms ook gebruik van literatuurstudie of doe je eigen onderzoek waarover je schrijft.

Als universiteitshistoricus onderzoekt Pieter Slaman het verleden, maar hij houdt zich ook nadrukkelijk bezig met de universiteit van vandaag. ‘Het is nuttig om oude vraagstukken te kennen. Niet om behoudzuchtig te zijn, want sommige ontwikkelingen uit het verleden wil je helemaal niet nadoen.’

Het LUF Internationaal StudieFonds (LISF) zal haar toekenningsproces aanscherpen naar aanleiding van een onderzoek naar diversiteit in het subsidiebeleid. Deze studie, die op initiatief van het LISF is uitgevoerd door onder meer oud-commissielid Mariska Kret en masterstudent Marjolijn Wijnen, wees uit…

Ze zou onderzoek doen naar de totstandkoming van het karakteristieke H.P. Berlagegebouw van Kunstmuseum Den Haag, maar door de lockdown heeft universitair docent Laurie Kalb Cosmo het museum nauwelijks kunnen bezoeken. Toch slaagt ze erin onderzoek te blijven doen voor het programma Museums, Collections…

Als het aan universitair docent Evelien Walhout ligt, weten we over een jaar precies waaraan Haarlemmers en Zwollenaren een eeuw geleden overleden. Samen met collega’s van andere universiteiten is ze het platform doodsoorzaken.nl gestart. ‘Ergens rond de eeuwwisseling zie je een overgang van epidemische…

Meer dan veertig jaar geleden werd in de Waddenzee een vergaan koopvaardijschip gevonden. Promovenda Geke Burger bekeek deze archeologische vondst met een historische blik.

Waar de meeste scheidende hoogleraren een congres krijgen aangeboden, pakten de oud-studenten en -promovendi van Nico Kaptein het grootser aan. Zij trakteerden hem niet alleen op een afscheidscongres, maar ook op een twee weken durende rondreis door Indonesië, vol lezingen en uitstapjes.

Wat doe je als je een boek uit de zestiende of zeventiende eeuw hebt, maar je vermoedt dat in de boekrug een fragment van een middeleeuws handschrift is verwerkt? Universitair docent Thijs Porck kreeg een NWO-beurs om aan de slag te gaan met een camera aan een slang. ‘Het project komt neer op kijkoperaties…

In de nationalistische negentiende eeuw nam de studie van middeleeuwse geschriften een vlucht. Juist de studie van de eigen volkstaal zou een groots nationaal verleden blootleggen. Maar waarom werd het Oudengels dan ook onderzocht door Denen, Nederlanders, Italianen en vele andere nationaliteiten?

Decennialang hebben ongehuwde meisjes en vrouwen in Nederland hun pasgeboren kinderen moeten afstaan. De gevolgen daarvan zijn onvoorstelbaar groot en duren tot op de dag van vandaag voort bij moeders, afstandsvaders, afgestane kinderen, en de adoptiegezinnen waarin zij opgroeiden.

Researchmasterstudent geschiedenis Jesse Dijkshoorn werkte mee aan een transcriptiesysteem voor middeleeuwse teksten. ‘Leuk om de middeleeuwen toegankelijk te maken voor mensen.’

Wanneer het gaat over mensen tot slaaf maken, gaat het vaak over Afrikanen die gedwongen naar Zuid-Amerika werden verscheept. Onderzoeker Timo McGregor schijnt met een nieuw Veni-onderzoek licht op een onbekendere methode, waarbij de inheemse bevolking via het huishouden van kolonisatoren in slavernij…

Er is steeds meer sprake van kruisbestuiving tussen de Leidse Faculteit Archeologie en de opleiding Archeologie van Hogeschool Saxion. In een serie interviews belichten we de inspirerende samenwerkingsverbanden, nieuwe onderwijsinitiatieven en mooie projecten die hieruit voortkomen. We spreken met Jeroen…

Rassendiscriminatie komt nog steeds voor in Nederland, terwijl dat in 1971 al strafrechtelijk is verboden. Hoe komt dat?

Met haar Veni-onderzoek wil onderzoeker Rosanne Baars van het Instituut voor Geschiedenis aantonen dat vrouwen meetelden in de achttiende-eeuwse diplomatieke kringen van het Osmaanse Rijk. ‘Van één vrouw is bekend dat zij de hele ambassade leidde.’

De gemeente Leiden wil de binnenstad klimaatbestendig maken: door te vergroenen, moet hittestress worden tegengegaan. Tegelijkertijd moet recht worden gedaan aan het erfgoed. Onderzoeksmedewerker Fenna IJtsma duikt in historisch groen om inspiratie te bieden.

De dekolonisatieoorlog in Indonesië verliep gewelddadig mede doordat de Nederlandse krijgsmacht opereerde vanuit de gedachte dat ‘een opstand nu eenmaal hardhandig moest worden neergeslagen.’ Dat blijkt uit promotieonderzoek van historicus Christiaan Harinck aan het KITLV. Promotie 16 november.

In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw was Argentinië onderhevig aan een zware dictatuur. Het regime schuwde het gebruik van grof geweld en marteling niet. Ook verdwenen er geregeld mensen die hun ontevredenheid lieten blijken. Ana Saab deed voor haar promotie onderzoek naar hoe de herinnering aan…

Een nieuwe uitdaging voor Felix Ameka. De universitair hoofddocent aan het Centre for Linguistics is benoemd tot bijzonder hoogleraar Ethnolinguistic Vitality and Diversity in the World. ‘Ik kijk ernaar uit om etnolinguïstische diversiteit en vitaliteit te promoten.’

Hoe verhouden politiek en spel zich tot elkaar? Op die vraag hopen zes Leidse wetenschappers de komende jaren antwoord te vinden. Zij ontvingen een NWO-subsidie van 750.000 euro. Hoogleraar Sybille Lammes en universitair docent Bram Ieven vertellen hoe ze het geld willen besteden.

Per 1 juli is Gijsbert Rutten benoemd tot hoogleraar Nederlandse Taalkunde. In deze positie zal hij zich bezighouden met taalverandering en taalvariatie, in het bijzonder historische sociolinguïstiek.

Aan het Leidse LIAS wordt het Indiase subcontinent al meer dan honderd jaar met aandacht en kunde gevolgd. Deze Zuid-Aziatische regio is een economische gigant met meer dan 2 miljard inwoners. Hoogleraar Moderne Zuid-Aziatische Studies Nira Wickramasinghe vertelt meer over deze bijzondere expertise.

Gezanten die uit ramen springen, vechtpartijen en illegale diplomatie: geschiedenisstudente Tessa de Boer kwam het allemaal tegen tijdens het schrijven van haar masterscriptie over Amsterdam als een diplomatieke stad tijdens de zeventiende en achttiende eeuw. Voor haar scriptie kreeg ze de Uitgeverij…

Bijna drie miljoen Nederlanders emigreerden na de Tweede Wereldoorlog naar landen als Canada en Australië. Het voorlichtingsmateriaal van de Nederlandse overheid was dikwijls verre van objectief, constateert neerlandicus Ton van Kalmthout in zijn oratie.

Florian Herrendorf heeft de Fruinprijs 2023 gewonnen. Zijn scriptie werd uit elf genomineerden gekozen tot de beste scriptie van de (research)master geschiedenis.

Het is een van de beroemdste momenten uit de Nederlandse televisiegeschiedenis: de drieëntwintig uur durende marathonuitzending Open het Dorp. Maar wat gebeurde er daarna met de woongemeenschap voor mensen met een beperking? Monika Baár en Paul van Trigt ontvingen een NWO-subsidie van 750.000 euro om…

In contact met collecties workshop

Nederlandse militairen, rechters en politici tolereerden en verzwegen collectief het stelselmatig gebruik van extreem geweld tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië. Historici tonen aan hoe dat kon gebeuren. ‘Het was schandaalmanagement in plaats van preventie’, aldus de Leidse historicus en…

Lezing

In een nieuwe reeks laten we (voormalige) studenten aan het woord die als eerste in hun familie naar de universiteit gingen. In deze eerste aflevering: romancier en columnist Christiaan Weijts (1976). ‘Ik hield altijd wel het gevoel dat elk moment iemand op mijn schouder kon tikken, omdat men mijn clandestiene…

Victoria Nysts liefde voor gebarentaal ontvlamde toen ze tijdens haar studie Afrikaanse taalkunde toevallig op een dovenschool terechtkwam. Inmiddels heeft de universitair docent een Vici-beurs toegekend gekregen om de geschiedenis van deze talen te onderzoeken.

Ruurd Halbertsma combineert zijn werk als conservator en bijzonder hoogleraar met thrillers schrijven. ‘Ik reageer liever zo op de discussie over roofkunst dan door aan te schuiven bij talkshows.’

Verhalen over verzet in de Tweede Wereldoorlog komen in de Nederlandse geschiedschrijving ruim aan bod: Hannie Schaft, Erik Hazelhoff Roelfzema en hoogleraar Cleveringa zijn enkele van de bekendste. Maar deze verhalen richten zich grotendeels op het Nederlandse nationale perspectief. Aan de andere kant…