Lezing

Verbinden als toverwoord. Nieuwe samenwerkingen zoeken, met een open houding naar buiten treden en laten zien wat we doen. Decaan Jasper Knoester benadrukte dinsdagmiddag tijdens de opening van het academische jaar dat verandering en verbinding nodig zijn om als universiteit overeind te blijven. ‘Wij…

Opwarming van de aarde, ontbossing, natuurbehoud. Allemaal grote milieu-uitdagingen die vragen om grote maatregelen. Om te zien wat de effecten van deze maatregelen zijn, gebruikt men observatiegegevens van de aarde. Onderzoekers van het LIACS krijgen 90.000 euro van het European Space Agency (ESA).…

Lezing, Astronomy on Tap

Nano-plastics verstoren de ontwikkeling. Meiru Wang, onderzoeker bij het Instituut Biologie Leiden, keek naar de extreme effecten die piepschuim nano-deeltjes kunnen hebben, met kippenembryo’s als model. Haar resultaten zijn alarmerend. Zeker omdat nano-plastics overal zijn. In de lucht, drijvend door…

Optredens, exposities, workshops en inspirerende lezingen: kom 16 september naar kunst- en kennisfestival De Nacht van Ontdekkingen en ga op een ware ontdekkingstocht. Verschillende onderzoekers van de universiteit spreken tijdens het festival, we lichten er een paar uit.

Micro-organismen die tijdelijk ‘in slaap vallen’ spelen een belangrijke rol bij de evolutie en het voortbestaan van de populatie waar ze deel van uitmaken. Wiskundige Shubhamoy Nandan deed onderzoek naar die ‘sluimerstand’ bij micro-organismen op basis van een vernieuwend wiskundig model.

Promovendus Julia Wąsala zoekt naar uitstoot van broeikasgassen in satellietdata. Als informaticus slaat ze zo een brug tussen computerwetenschappen en ruimteonderzoek. 'We kunnen dit onderzoek echt niet zonder samenwerking doen.'

Simulaties van de vorming van sterrenstelsels leveren veel meer informatie over sterrenstelsels dan een telescoop. Simulaties worden de laatste jaren steeds beter. Sterrenkundige Evgenii Chaikin leverde daaraan zo’n belangrijke bijdrage, dat hij 27 februari cum laude, met lof, promoveerde.

In de oudheid werd de woestijn in de regio Udhruh in Jordanië omgetoverd tot een groene oase. Een intrigerend netwerk van ondergrondse waterkanalen maakte deel uit van een eeuwenoud agro-hydrologisch systeem, waarbij water werd gewonnen uit ondergrondse aquifers en verlies door verdamping werd voorkomen.…

Het zwaard van Ommerschans is een van de belangrijkste stukken uit de Nederlandse prehistorie en bevindt zich in de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden. Het bijzondere zwaard is nu onderzocht in het TU Delft Reactor Instituut, op zoek naar informatie over de samenstelling en maakwijze.

Tegenstanders van ingrijpende stikstofmaatregelen stellen dat het stikstofrekenmodel niet betrouwbaar genoeg is. Stikstofhoogleraar Jan Willem Erisman: ‘Het is nu veel belangrijker om te discussiëren over de keuzes die we maken op basis van de uitkomst. Dat levert namelijk veel grotere verschillen op…

Mensen nemen de wereld waar via verschillende zintuigen: we zien, voelen, horen, proeven en ruiken. De verschillende zintuigen waarmee we waarnemen bestaan uit meerdere informatie kanalen, ook wel multimodaal genoemd. Betekent dit dat wat we waarnemen als multimedia kan worden gezien?

Hoe kunnen we mini-organen maken om ziektes te bestuderen en nieuwe medicijnen te testen? Dat is het idee achter organ-on-a-chip-technologie. Tijdens zijn promotieonderzoek werkte Flavio Bonanini aan het ontwikkelen van de best mogelijke mini-levers. ‘Maak ze niet onnodig complex.’

Rüya Akdağ heeft de Jan Brouwer Scriptieprijs ontvangen voor haar scriptie over sociale angst. Op 11 februari 2021 was de online uitreiking. Rüya vertelt over haar scriptieonderzoek voor de research masteropleiding Psychologie en het winnen van deze prijs van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij…

Antropoloog Rodrigo Ochigame bestudeert hoe wetenschapsbeoefening verandert door AI. Van sterrenkunde tot wiskunde tot klimaatmodellen: het gebruik van AI roept de vraag op wat precies telt als wetenschappelijk bewijs, vindt de onderzoeker.

Hoeveel energie en uitstoot van broeigaskas kunnen Nederlandse woningen besparen? Xining Yang gebruikt Leiden als voorbeeld en laat met zijn onderzoek zien hoe enorm de impact kan zijn. Als we tenminste harder aan de slag gaan met verduurzamen. Yang promoveert 28 juni op de modellen die hij ontwikke…

Hoe vormen cellen samen een structuur? Promovenda Daphne Nesenberend laat met wiskunde zien hoe krachten en samenwerking tussen cellen leiden tot structuur – en hoe simulaties en experimenten elkaar aanvullen.

‘Hoe slim is Artificial Intelligence (AI) nu echt?’, vraagt Brainwash presentatrice Maaike Schoon aan het begin van de aflevering. Tijdens de talkshow halen de tafelgasten voornamelijk de problemen en ethische kwesties aan. Hoogleraar AI & Medicinale Chemie Gerard van Westen belicht een heel andere…

Leiden University College (LUC), een instituut van de Universiteit Leiden in Den Haag – de internationale stad van vrede, recht en veiligheid – biedt sinds 2010 de Engelstalige bacheloropleiding Liberal Arts and Sciences: Global Challenges. Geïnspireerd door het Amerikaanse university college-model…

Van het voorspellen van Alzheimer tot de groei van schadelijke bacteriën in water: de algoritmes van psycholoog Marjolein Fokkema zijn toepasbaar in vele disciplines. Ze leveren ook inspiratie voor haar liedjes, theater én levenslessen. Wat drijft deze rockende wetenschapper in de wereld van AI?

Zijn magnetische velden ouder dan het eerste licht? En hoe hebben ze de ontwikkeling van ons universum direct na de oerknal beïnvloed? Kosmologen uit Leiden, Groningen en Utrecht werken vanaf nu samen om dit te onderzoeken.

Meta gaat AI trainen met gegevens van Nederlandse gebruikers. In het NOS Journaal legt LIACS-promovendus Tom Kouwenhoven uit dat dit nodig is omdat Meta AI met deze data hun modellen leert hoe we de Nederlandse taal in sociale context gebruiken.

Klimaatverandering tast ons welzijn op vele manieren aan. Bij The Conversation beschrijven Inge Schrijver, Paul Behrens en Rutger Hoekstra van het CML dat dit nauwelijks wordt meegenomen in de klimaatmodellen waarop wereldwijd beleid wordt gebaseerd.

Student Jeroen van Gessel merkte dat docenten weinig tijd hadden om uitgebreide feedback te geven op schrijfopdrachten. Samen met zijn technisch onderlegde vriend Menno Hahury richtte hij de startup Eduface op en ontwikkelde hij een AI-onderwijsassistent. 'De eerste gebruikers werken nu drie keer zo…

Een internationaal team van astronomen, met onder anderen de Leidse promovendus Elia Pizzati, heeft een aantal oude quasars waargenomen die verrassend genoeg in hun eentje lijken te zweven in het vroege heelal (minder dan een miljard jaar na de oerknal). Tot nu toe gingen astronomen er op basis van…

Stel, je krijgt als student een notificatie op je mobiel. Je persoonlijke code geel, oranje of rood voor dreigende psychische problemen of zelfs een depressie. Toekomstmuziek? Niet voor wetenschapper Eiko Fried. 'Er is een reële kans dat we sommige geestelijke gezondheidsproblemen voorkomen voordat…

Na een roerige aanloop – het Academiegebouw werd bezet door Students for Palestine – ging de Cleveringa-oratie van politicoloog Hélène Landemore door. Zij stond stil bij het protest en benadrukte het belang van een open debat, binnen de universiteit en in de democratie.

Hoe meer onderzoeksgegevens we bundelen, hoe beter we nieuwe behandelingen voor kanker kunnen vinden. Maar hoe zorgen we dat patiëntgegevens veilig blijven als we ze delen? Leidse onderzoekers gaan deze uitdaging aan in een groot Europees project.