Oratie

Een internationaal team van onderzoekers, heeft de genetische geschiedenis van onze vroegste modern menselijke voorouders herschreven. Door gebruik te maken van de grootste dataset tot nu toe van genetisch materiaal van Europese prehistorische jager-verzamelaars (356 individuen) tussen 35.000 en 5000…

De biotechnologische ontwikkelingen gaan hard. Van genetisch gemodificeerde plantenrassen gaan we nu naar kweekvlees. Deze ontwikkelingen vragen om morele duiding – en krijgen die in de vorm van kunst. Lotte Pet schreef er een proefschrift over.

Genetisch gemodificeerde organismen zouden handige bondgenoten kunnen zijn in de strijd tegen grote milieuproblemen. Zouden, want het gebruik van GMO’s is op dit moment streng gereguleerd. Een Leids studententeam probeert deze GMO’s nu veiliger te maken met behulp van een slimme versleuteling.

We weten al veel over genetica en het risico op borstkanker. Om geen vrouwen met een hoog risico te missen en het verloop van de ziekte nog beter te voorspellen, is er nog veel te doen in de borstkankergenetica. Dat zegt bijzonder hoogleraar Marjanka Schmidt in haar oratie op 4 maart 2022.

Slechts de helft van de 100 tot 200 eitjes die een kamsalamander jaarlijks legt komt uit. De genetische mutatie, die op zijn zachtst gezegd onhandig is, wordt bestudeerd door bioloog Manon de Visser. In een video van Universiteit van Nederland legt ze uit waarom haar onderzoek ook voor mensen belangrijk…

Een evolutionaire ‘valkuil’ die kam- en marmersalamanders al 25 miljoen jaar achtervolgt: Leidse onderzoekers ontrafelden een mysterieuze DNA-fout die eigenlijk niet zou moeten kunnen ontstaan, maar tóch blijft bestaan. Hoe kan dat? Promovendus James France vond nieuwe aanwijzingen.

Het Leids Universitair Medisch centrum (LUMC) heeft de afgelopen vijf jaar een internationaal onderzoek naar genetische afwijkingen en borstkankerrisico’s gecoördineerd. Door de resultaten kan beter bepaald worden welke genen het risico op borstkanker verhogen en in welke mate. De wetenschappers publiceerden…

Karlsson Linnér van de afdeling Economie heeft een Veni-beurs ontvangen. Zijn onderzoek naar de voorspellende waarde van preventieve genetische testen is een goed voorbeeld van de wijze waarop economische wetenschappen en rechtsgeleerdheid samenkomen.

Alle (tekstuele en visuele) bronnen die je voor je educatieve video of online cursus gebruikt moeten voldoen aan de voorwaarden van de Nederlandse Auteurswet. Hieronder vind je enkele richtlijnen over hoe je referenties bij visuele bronnen in je videowerk, en waar je bruikbaar beeldmateriaal en bruikbare…

Biologische agentia zijn micro-organismen zoals bacteriën, parasieten, schimmels, virussen en hun afscheidingsproducten. Ook genetisch gemodificeerde varianten (GGO’s) behoren hiertoe. Deze agentia kunnen een risico voor uw gezondheid vormen. Daarom hanteren we een aantal (wettelijke) richtlijnen om…

De prehistorische bewoners van de Lage Landen volgden duizenden jaren hun eigen koers in vergelijking met de rest van Europa. De uitzonderlijke regio speelde later juist een sleutelrol in ingrijpende Europese veranderingen. Een internationaal team publiceerde deze ontdekking in Nature.

Eten of gegeten worden. Het beschrijft de evolutionaire strijd tussen slangen versus zoogdieren en vogels die slangen eten. Muzaffar Ali Khan wijdde zijn promotieonderzoek aan de onderliggende mechanismen van deze wapenwedloop, en heeft zijn promotie 16 februari. Wat maakt zoogdieren en vogels succesvol…

De studenten van iGEM Leiden 2021 hebben goed gescoord bij de gelijknamige biologiecompetitie: ze wonnen een Gold Medal en de Best Safety & Security Award. Het studententeam kreeg de prijzen voor hun project DOPL LOCK, waarin het team genetische modificatie veiliger probeert te maken.

Leeuwen in Kenia reageren sterk verschillend op menselijk landgebruik, klimaat, en natuurbeheer. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van de Leidse bioloog Monica Chege. Een uniforme aanpak volstaat daarom niet. ‘Effectieve bescherming vraagt om maatwerk: lokaal aangepast beheer waarin ook de rol van…

Alle acute zorgmedewerkers in het LUMC hebben hun eerste en sommige zelfs al de tweede dosis van het coronavaccin ontvangen. Maar hoe lang ben je nou beschermd na vaccinatie en wat doet het genetisch materiaal van het virus in het vaccin? Onze virologen Ann Vossen en Leo Visser geven antwoord op deze…

Universiteit Leiden, reageert in De Telegraaf op nieuw onderzoek naar de geschiedenis van gebarentalen.

Nieuwe genetisch onderzoek werpt licht op de sociale organisatie van de Neanderthaler-samenleving. Archeoloog Gerrit Dusseldorp reflecteert hierop in een artikel in de Volkskrant. De nieuwe resultaten lijken eerder onderzoek van hem te ondersteunen: het uitsterven van Neanderthalers had misschien…

Een graf in Nieuwegein van ruim zesduizend jaar oud geeft nieuwe inzichten over de aanwezigheid van jagers-verzamelaars in het neolithicum, zo’n duizend jaar nadat de eerste boeren zich in Nederland vestigden. Leidse archeoloog Quentin Bourgeois, betrokken bij het onderzoek, legt in een interview uit…

Van malariaparasieten als vaccin tot het beslissingsproces van topambtenaren onderzoeken: zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben een Vidi-financiering toegekend gekregen van wetenschapsfinancier NWO. Met deze beurs van 800.000 euro kunnen de onderzoekers de komende vijf jaar een eigen,…

Leidse onderzoekers en partners krijgen een subsidie van 1,3 miljoen euro om met behulp van schimmels dierlijke melkeiwitten voor vegan kaas te maken.

Stel je voor: je scant een leeuwendrol of een muizenkeutel en je weet precies wat en hoeveel het bijbehorende dier heeft gegeten. Met behulp van nieuwe DNA-technieken is dit steeds beter mogelijk. Promovendus Kevin Groen testte hoe effectief deze technieken al zijn om het dieet van wilde dieren te o…

Geen proefjes en labjassen, maar computers en kunstmatige intelligentie: dit jaar ging de Nobelprijs voor de Scheikunde naar de bedenkers van het baanbrekende AI-model Alphafold. Dit programma voorspelt met indrukwekkende nauwkeurigheid eiwitstructuren aan de hand van hun genetische code. Dat is cruciaal…

Tuberculosebacteriën overleven door zich te verstoppen in onze afweercellen. In haar promotieonderzoek kijkt bioloog Salomé Muñoz Sánchez hoe we het afweersysteem kunnen helpen deze dodelijke bacterie te slim af te zijn. Ze ontdekte dat twee specifieke eiwitten in onze afweercellen een sleutelrol spelen…

Het Leidse iGEM-team heeft hoge ogen gegooid tijdens de Grand Jamboree in Parijs. De biologiestudenten werden met hun project PHAse Out tweede in de categorie Overgraduate. Ook namen ze awards voor Best Biomanufacturing Project, Best Wiki en Best Entrepreneurship én een Gouden Medaille mee naar huis.…

Zestien onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen een Veni-subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

Een op de 500 à 600 kinderen wordt geboren met drie geslachtschromosomen in plaats van twee. Deze genetische aandoening wordt geslachtschromosomale trisomie genoemd en ontstaat spontaan door een afwijking in de vroege celdeling. Klinisch neuropsycholoog Kimberly Kuiper onderzocht een grote groep jonge…

Blijkt uit een echo dat een foetus een (hart)afwijking heeft, dan staan ouders voor moeilijke keuzes. Ten onrechte scoort het daarvoor benodigde cohortonderzoek naar zeldzame ziektes laag op de academische meetlat, stelt Haak tijdens haar oratie.

Gaan patiënten zich beter voelen door medicijnen of juist zieker? Dat kunnen we volgens hoogleraar Jesse Swen steeds beter voorspellen op basis van iemands DNA-profiel. 'Het is elke dag weer fascinerend om te zien dat één basenpaar in het DNA een enorm effect kan hebben op de behandeling met geneesmiddelen…

Meerdere consortia waarin de Universiteit Leiden is vertegenwoordigd krijgen financiering vanuit de Nationale Wetenschapsagenda. Van vijf van deze consortia is Leiden de coördinator. Deze vijf kregen in totaal bijna 24 miljoen euro aan subsidie. Het gaat om interdisciplinaire projecten waarmee wetenschappelijke…

Door te bestuderen hoe afzonderlijke DNA-moleculen zich gedragen, kunnen we genetische aandoeningen beter begrijpen en betere medicijnen ontwerpen. Tot nu toe was het één voor één onderzoeken van DNA-moleculen een langzaam proces. Biofysici van de TU Delft en de Universiteit Leiden ontwikkelden een…

Micro-organismen die tijdelijk ‘in slaap vallen’ spelen een belangrijke rol bij de evolutie en het voortbestaan van de populatie waar ze deel van uitmaken. Wiskundige Shubhamoy Nandan deed onderzoek naar die ‘sluimerstand’ bij micro-organismen op basis van een vernieuwend wiskundig model.

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), het Danstem Instituut van de Universiteit van Kopenhagen en het Murdoch Childrens Research Institute in Melbourne ontvangen samen 300 miljoen euro van de Novo Nordisk Foundation. Het doel van dit nieuwe internationale consortium is om op stamcel gebaseerde…

Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben ontdekt hoe malariaparasieten ontkomen aan het afweersysteem van muggen. Het zogenoemde QC-enzym verandert eiwitten aan de buitenkant van de malariaparasiet op zo’n manier dat de afweercellen de parasiet niet meer kunnen herkennen.…

Een nieuw onderzoek van de Leidse archeologe Anastasia Nikulina en een internationaal team uit Frankrijk, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk en Nederland, weerlegt het idee dat jager-verzamelaars vóór de opkomst van de landbouw een verwaarloosbare impact hadden op hun leefomgeving.

Hoop voor hersenen: van oude inzichten tot nieuwe behandelingen. Tijdens de Publieksdag van het Leidse Instituut voor Brein & Cognitie werd duidelijk hoe snel onderzoek naar hersenziektes zich ontwikkelt.

Veel kinderen maken iets traumatisch mee en de persoonlijke en maatschappelijke gevolgen zijn groot als ze daar niet goed mee om kunnen gaan. Het stimuleren van veerkracht bij kwetsbare kinderen en jongeren moet daarom de hoogste prioriteit krijgen. Dat stelt Anne-Laura van Harmelen, hoogleraar Brein,…

Biologen vonden een mutatie in meelkevers die ervoor zorgt dat ze zich sneller ontwikkelen. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Ecology and Evolution.

Er lijken genen te zijn die invloed hebben op hoe ons brein zich in de loop der tijd ontwikkelt. Een groot internationaal consortium heeft dit met een uitgebreide studie ontdekt. De resultaten van het onderzoek zijn recent gepubliceerd in Nature Neuroscience.

Leidse onderzoekers hebben een enzym ontdekt dat bacteriën helpt plastic af te breken én erop te groeien, een veelvoorkomend enzym dat mogelijk bijdraagt aan duurzamere plasticverwerking. De bevindingen zijn gepubliceerd in Nature Communications.

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…

Orthopedagoog Maretha de Jonge behandelt de fabel ‘Iedereen heeft wel een beetje autisme’. "Iedereen herkent dongemakkelijke situaties. Dan hoor je wel eens dat iedereen wel wat autistisch heeft. Toch is dat niet hetzelfde.", aldus de Jonge.

Van het blootleggen van verouderingsprocessen in de hersenen tot onderzoek naar het gebruik van het woordje ‘dat’. Twee onlangs gepromoveerde Leidse wetenschappers ontvangen een Rubiconbeurs en kunnen hierdoor onderzoek doen aan een buitenlandse onderzoeksinstelling.