Lezing
Het Zoekende Zelf - Modernisme
- Datum
- donderdag 26 maart 2026
- Tijd
- Bezoekadres
-
Lipsius
Cleveringaplaats 1
2311 BD Leiden - Zaal
- 0.19
Modernisme: Make it new! De nieuwe kunst van de moderne wereld (ca. 1880 - 1960)
Dr. Carmen van den Bergh, universitair docent Italiaanse Letterkunde, Universiteit Leiden
Het modernisme (ca. 1880 - 1960) is een bijzonder boeiende periode waarin ingrijpende veranderingen plaatsvinden op technologisch, wetenschappelijk én maatschappelijk vlak. Nieuwe uitvindingen zoals elektrische verlichting, fotografie en film, de auto en de metro veranderen het dagelijkse leven en het stadsbeeld ingrijpend. Warenhuizen, reclame en massaconsumptie doen hun intrede en symboliseren een nieuwe consumptiemaatschappij, terwijl wolkenkrabbers en staalconstructies de moderne grootstad vormgeven. Ook nieuwe vormen van telecommunicatie en media zorgen voor een nooit eerder geziene verspreiding van informatie en beelden. Tegelijk brachten wetenschappelijke ontwikkelingen zoals de psychoanalyse, de frenologie, de uitvinding van de vibrator, anticonceptiemiddelen en andere medische innovaties een nieuw mensbeeld tot stand.
Al deze veranderingen versnellen het tempo van het leven drastisch en veranderen de manier waarop mensen tijd, ruimte en identiteit ervaren. Die ervaring van snelheid, fragmentatie en voortdurende verandering vormt de voedingsbodem voor het modernisme in de kunsten. Kunstenaars keren zich af van traditionele vormen en zoeken naar nieuwe manieren om de moderne werkelijkheid te verbeelden. Ezra Pound vatte dit ideaal samen in zijn beroemde oproep: “Make it new.” Ook de futuristen, een Italiaanse avant-gardebeweging uit het begin van de twintigste eeuw, braken radicaal met het verleden en experimenteerden met vorm, typografie en dynamiek, waarbij zij snelheid, technologie en moderne transport- en communicatiemiddelen verheerlijken.
Het modernisme is een verzamelnaam voor vernieuwende stromingen in de westerse kunst en cultuur, gekenmerkt door een breuk met traditie en een zoektocht naar originaliteit en essentie. Deze vernieuwingsdrang laat zich voelen in alle kunstdisciplines: van schilderkunst en literatuur tot architectuur, film en muziek.
In deze lezing staat de nieuwe kunst van de moderne wereld centraal.
Dit is de eerste lezing in de reeks Het Zoekende Zelf: hoe ons denken over mens en wereld is veranderd. Van modernisme tot posthumanisme.
Toegang gratis.
Aanmelden kan hier.
