Lezing
Het Zoekende Zelf: Postmodernisme
- Datum
- donderdag 9 april 2026
- Tijd
- Bezoekadres
-
Lipsius
Cleveringaplaats 1
2311 BD Leiden - Zaal
- 0.19
Postmodernisme in de film. Hoe onze blik op de werkelijkheid verschuift (ca. 1960 – 2000)
Dr. Peter Verstraten, universitair docent filmwetenschap, Leiden University Centre for the Arts in Society, Universiteit Leiden
Het postmodernisme wordt vaak gezien als een breuk met het modernisme, maar staat er tegelijk ook in het verlengde van. Die spanning vormt het vertrekpunt van deze lezing over film.
Modernistische cinema is vaak te herkennen aan een uitgesproken, persoonlijke stijl: “particulier als een vingerafdruk”. Voor de modernistische kunstenaar geldt die stijlvastheid als een belangrijk kenmerk van auteurschap.
Postmodernistische films zouden daarentegen eclectisch van aard zijn en bestaan uit een ratjetoe van stijlen en vormen. Dat gaat vaak gepaard met het gebruik van stijlpastiches, wat volgens critici kan leiden tot een uitholling van historisch besef. Deze meer sombere kijk is invloedrijk geweest, maar riep ook veel discussie op. In deze lezing worden de voors en tegens daarvan naast elkaar gelegd.
Het verschil tussen modernisme en postmodernisme zit niet alleen in stijl, maar ook in de manier waarop zij de verhouding tot de werkelijkheid verbeelden. Waar het modernisme vooral wordt gekenmerkt door twijfel over kennis en identiteit – wat kan ik weten, wie ben ik? – staat in het postmodernisme eerder de vraag centraal in welke werkelijkheid, of zelfs in welke van de vele mogelijke werelden, we ons bevinden.
Zo wordt Blade Runner (Ridley Scott, 1982/1992) besproken in relatie tot Blow-up (Michelangelo Antonioni, 1966), met aandacht voor fotografie als medium dat een fragment van de werkelijkheid lijkt vast te leggen. Daarnaast komt Mulholland Drive (David Lynch, 2001) aan bod als een postmodernistische herwerking van Persona (Ingmar Bergman, 1966).
Deze films laten zien hoe filmstijlen samenhangen met verschillende manieren van kijken naar werkelijkheid.
Dit is de tweede lezing in de reeks Het Zoekende Zelf.
Toegang gratis.
Aanmelden kan hier.
