Alumni-activiteit | Lezing
Letter en Geest-lezing: Strijdtoneel
- Datum
- donderdag 24 september 2026
- Tijd
- Serie
- Letter en Geest: Neerlandistiek in Leiden
- Bezoekadres
-
Lipsius
Cleveringaplaats 1
2311 BD Leiden - Zaal
- 005
Op donderdag 24 september vindt de eerste Letter en Geest-lezing van het nieuwe academisch jaar plaats: Strijdtoneel, door docent en promovendus Goran Bouaziz.
Strijdtoneel
Wie dringt dieper door tot het evolutioneren of revolutioneren van de mens: de auteur die boeken laat verschijnen, of de auteur die stukken in het theater laat opvoeren? Voor Herman Heijermans, eigenzinnig socialist en onbetwistbaar de grootste Nederlandse toneelschrijver van de vorige eeuw, was het antwoord op die vraag duidelijk. Een schrijver die de maatschappij écht wilde veranderen, koos voor het toneel.
Heijermans’ aanpak oogstte niet alleen internationaal succes, maar vond ook navolging. In de jaren na zijn doorbraak regende het geëngageerde stukken die niets minder wilden dan de massa in beweging brengen: van socialistisch strijdtoneel en feministische drama’s tot koloniale satires en nationalistische mythespelen. Naarmate de jaren veertig in zicht kwamen, sloeg de stemming om. Menno ter Braak voorzag zijn enige toneelstuk van een kritisch nawoord: éigenlijk moest men zich niet met het theater willen inlaten. Het was een tweederangsvorm; een ‘medium van de massa’. Van het optimisme van Heijermans was weinig over.
In deze lezing over zijn promotieonderzoek met de titel Strijdtoneel. Toneelliteratuur en maatschappelijk engagement, 1900-1940 neemt Goran Bouaziz de toehoorders mee langs vier bewogen decennia Nederlands toneel. Hoe probeerden toneelschrijvers in deze periode hun publiek te raken, overtuigen en bewegen? Welk spel speelden zij met vorm, conventies en publiek? Waarom moeten we hun stukken vandaag de dag herlezen, en bovenal: hóé?
Deze Letter en Geest-lezing is zowel op locatie als online te volgen; de link naar de livestream is t.z.t. beschikbaar op deze pagina.
Over de spreker
Goran Bouaziz is docent-promovendus moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Leiden. Naast zijn onderzoek naar maatschappelijk geëngageerde toneelteksten uit de vroege twintigste eeuw werkte hij mee aan het door de NWO gesubsidieerde project MAPPI-NED. Mapping Archival Papers of Polyglots in the Netherlands en bereidt hij een editie voor van de briefwisseling tussen Jan Greshoff en Giacomo Prampolini. Met Tommy van Avermaete en Bram Ieven stelde hij de essaybundel Schrijven over vernietiging (2025) samen, over het werk van de Leidse hoogleraar en essayist Sem Dresden. Hij is redactiesecretaris van het tijdschrift Indische Letteren en kandidaat-bestuurslid van het E. du Perrongenootschap.