Universiteit Leiden

nl en

Column Paul Wouters: Terug naar de acht uren dag!

De fysieke grens tussen privé en werk is verdwenen. Daardoor moet elk van ons die grens individueel bewaken en dat is verdraaid lastig, vertelt onze Decaan Paul Wouters in zijn nieuwe column. 

'Acht uur! zoo klinkt door alle landen,
Acht uur zij onze arbeidstijd.
Acht uur aan d’ arbeid onzer handen
En ook aan onze geest gewijd.
Wij willen flink en krachtig werken,
Maar ’t lichaam geven zijnen eisch!
Wij willen maag en geest versterken,
En vrijheid – zelfs tot elken prijs.
Acht uur! Acht uur!
Geen langer arbeidsduur!
Ten strijd! Komt allen op ten strijd!
Ten strijd voor acht uur arbeidstijd'

Zo verwoordde 'de Achturenmars' van Sam Coltof de strijd van de arbeidersbeweging in de 19e en 20e eeuw voor een fatsoenlijke arbeidstijd. Dit lied is weer het zingen waard. Door het stelselmatig uithollen van de financiering van het hoger onderwijs werkten veel van onze medewerkers al vele jaren meer uren per week dan de afgesproken 38 uur. De Coronacrisis, waardoor opeens alle hens aan dek moest, en door de daarmee versnelde digitalisering van het onderwijs en delen van het onderzoek is het echter nog vele malen moeilijker geworden om de werktijd te begrenzen. Door het massaal thuiswerken, waaraan onze faculteit bewonderenswaardig gevolg heeft gegeven, is de fysieke grens tussen privé en werk verdwenen. Daardoor moet elk van ons die grens individueel bewaken en dat is verdraaid lastig. Het thuiswerken heeft bovendien het natuurlijke contact met elkaar verstoord. Daardoor moet dat contact veel explicieter dan vroeger worden gepland en georganiseerd.

Kortom: de Coronacrisis daagt ons uit om 1) de werkdruk structureel en systematisch terug te dringen; en 2) nieuwe vormen van sociaal verkeer zowel fysiek als digitaal te organiseren. Daar willen we als faculteitsbestuur graag aan bijdragen. De eerste week van januari 2021 hebben we vergadervrij verklaard, met uitzondering van de Nieuwjaarsreceptie waar we elkaar na de Kerstvakantie digitaal weerzien. Bovendien zijn we onze processen aan het doorvlooien op procedures die kunnen worden geschrapt of vereenvoudigd. Het uitgangspunt is: een rotsvast vertrouwen in jullie (docenten, onderzoekers, en specialisten in de diensten, en natuurlijk ook onze studenten). Dat jullie dat vertrouwen verdienen hebben jullie de afgelopen maanden genoegzaam bewezen. Er kan dus flink in de controlemechanismes worden gesnoeid. Ook willen we zo snel mogelijk een faculteitsbrede lunchpauze van een half uur ergens tussen twaalf en één invoeren. Kortom: geen Teams of Zoom vergaderingen meer tussen twaalf en één. Het zijn bescheiden stappen, maar elke stap telt. Ik hoop dat ieder van ons door die (toegegeven: kleine) stappen wordt aangemoedigd om het normaal te vinden aan het eind van de dag de stekker uit het werk te trekken.

Dit is ook in het belang van de universiteit want alleen zo houden we het de komende maanden vol. Daarmee kom ik op het tweede punt: nieuwe vormen van sociale interacties. Zelf heb ik de afgelopen maanden voornamelijk vanuit huis gewerkt. Maar we kunnen het FSW gebouw nu binnen de gedragsregels meer benutten om elkaar te ontmoeten. Daarom ga ik de komende maanden 1 dag per week op het Pieter de la Courtgebouw werken (afwisselend op maandag, dinsdag en woensdag). Ik zou het leuk vinden jullie daar dan ook te kunnen ontmoeten: kom langs! Schrijfklussen kan ik wel thuis doen, dus "stoor" gerust! In de instituten bruist het ook van de initiatieven om sociale verkeer ook digitaal te ondersteunen. We waren al handig geworden in digitaal werken, nu moeten we ook handig worden in digitaal sociaal ontmoeten. En ervaring wordt al volop opgedaan, dus laten we die ervaringen nu ook gaan delen. Ik hoor van collega’s die elke week een keer samen meedoen met ‘Nederland in beweging’, ook al zijn ze nog geen 50+. Ik hoor ook van afdelingen die tijdens een borrel een pubquiz doen: zelfgemaakt of online gevonden. En ook blended worden bijeenkomsten opgezet, met groepjes collega’s die elkaar live ontmoeten in een stad, waarna elke ‘city hub’ inbelt voor de online bijeenkomst. Dat inspireert!

Of stap in de universitaire traditie en luister samen met studenten, collega’s en alumni naar een van de Cleveringa lezingen, die dit jaar online te volgen zijn. Kies bijvoorbeeld voor de 50ste  Cleveringa oratie op donderdag 26 november 2020 om 16:00 uur van Romeo Dallaire over (mentale) gezondheid bij humanitaire interventies. Plan na de lezing met een groepje collega’s of studenten een nabespreking, met warme chocolademelk of een goed glas wijn. Het is een kwestie van plannen en doen.  

Gaandeweg verkennen we wat er mogelijk is in een blended manier van werken. We hebben snel bijgeleerd wat de digitale mogelijkheden zijn en laten we die niet meer alleen zakelijk, maar ook sociaal toepassen. Door ervaring op te doen met fysiek, online en blended ontmoeten, zijn we eigenlijk al gestart met de ontwikkeling van een nieuw type  sociaal-wetenschappelijke campus.

Paul Wouters
Decaan Faculteit der Sociale Wetenschappen

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.