Van hologram tot dossieronderzoek: studenten werken aan echte cold cases
Kunnen studenten cold cases oplossen? In de keuzevakken Inleiding Cold Cases en Verdieping Cold Cases combineren zij theorie en praktijk door te werken aan echte politiedossiers. ‘Hopelijk kunnen wij met een frisse blik iets bijdragen aan het politieonderzoek.’
Cold cases vragen soms om uitzonderlijke maatregelen. Eén zo'n cold case is de moord op de 19-jarige Hongaarse sekswerker Bernadett ‘Betty’ Szabó in 2009. In een ultieme poging om haar zaak op te lossen plaatste het Amsterdamse Cold Case team een levensgroot, bewegend hologram op de Wallen, vergezeld met een tijdlijn. Naomi Goldstoff en Wendy Koper, forensisch rechercheurs van de Amsterdamse Forensische Opsporingsdienst, waren betrokken bij het hologramproject. Op 3 februari gaven zij een gastcollege aan studenten over hun ervaringen met cold cases.
Het gastcollege hoort bij het keuzevak Inleiding Cold Cases, waar wetenschappers en professionals uit de praktijk in zeven colleges studenten meenemen in de wereld van cold cases. Studenten kijken naar echte zaken, en leren over welke uitdagingen experts mee geconfronteerd worden in hun zoektocht naar de oplossing. Zo werden studenten op 3 februari door Goldstoff en Koper meegenomen in het cold case-onderzoek naar de waargebeurde moord op drie vrouwen door de Amsterdamse Sjonny W.
Out-of-the-box denken
Studenten waren onder de indruk van het verhaal. ‘Normaal zie je dit soort dingen alleen in series of tv-programma’s’, vertelt Yara Smits. ‘Om zo diep te worden meegenomen in een moordzaak is heel indrukwekkend en interessant.’ Roos Hofman vult aan: ‘Het is bijzonder om alle details die zo’n zaak vormgeven mee te krijgen en te worden meegenomen in het out-of-the-box denken van rechercheurs.’
‘Door te horen hoe het er in de praktijk aan toegaat, krijg je echt meer diepgang’
Beide masterstudenten volgen het vak Verdieping Cold Cases en zijn bij de colleges aanwezig om een stevig theoretisch kader op te bouwen. Vervolgens pluizen zij, onder begeleiding van politie-eenheid Den Haag, een ‘eigen’ cold case uit. ‘Het is heel tof dat we de kans krijgen om bij te dragen aan zo’n onderzoek’, vertelt Hofman.
Inleiding en Verdieping Cold Cases
Inleiding Cold Cases is een hoorcollegevak in de bachelorfase waarin experts uit wetenschap en politie vertellen over forensische, tactische en juridische aspecten van cold cases. Studenten werken hierbij geen volledig dossier door, maar verdiepen zich in één Nederlandse zaak, die zij analyseren in een paper. Zo leggen zij een stevige basis voordat zij eventueel instromen in Verdieping Cold Cases. In dit masterkeuzevak staat het doorgronden van een cold case centraal, met als doel tot nieuwe inzichten te komen. Vanaf 2026/2027 sluit het inleidende vak aan binnen de politieminor, waardoor de samenwerking verder wordt geïntegreerd.
Smits vult aan: ‘Dat je op deze manier praktijkervaring op kan doen in het werkveld en mag proberen een bijdrage te leveren aan een echt onderzoek, is heel uniek.’
Verrassende perspectieven
Het vak en de samenwerking met de politie-eenheid Den Haag is volgens universitair docent en vakcoördinator Linda Geven natuurlijk ontstaan. Een paar oud-studenten die als studentambassadeurs bij de politie werkten, kwamen met het idee om studenten aan echte cold cases te laten werken. ‘Zij vormden de brug tussen universiteit en politie en vroegen studenten mee te denken over een nieuw vak’, vertelt Geven. ‘Zo ontstond het huidige concept: Inleiding en Verdieping Cold Cases. De politie geeft het eerste college van het inleidende vak en zij selecteren de zaken, stellen het dossier beschikbaar en ondersteunen studenten tijdens het onderzoek van het verdiepende vak.’
De samenwerking is waardevol voor beide partijen: ‘De politie profiteert van de frisse, onbevangen én wetenschappelijke blik van studenten, terwijl studenten merken dat hun analyses en aanbevelingen kunnen leiden tot echte vervolgstappen in een zaak.’ Studenten hebben bovendien de tijd volgens Geven om dingen op detailniveau uit te zoeken, tijd die de politie vaak simpelweg niet heeft. ‘Studenten kunnen het voorwerk doen: ze pluizen het dossier helemaal uit, zetten alle scenario’s helder op een rij en leggen hun redeneringen en keuzes zorgvuldig vast. Daardoor kan het coldcaseteam daarna heel gericht verder.’
‘Zorgvuldigheid en empathie zijn net zo belangrijk als analyse’
Praktijk meets theorie
Ook de studenten zijn erg te spreken over de samenwerking met de politie. ‘Je merkt dat tijdens de gastcolleges de hele zaal vol zit, iedereen gemotiveerd is en actief meedoet’, vertelt Smits. ‘De praktijkervaringen van gastsprekers zorgen voor een mooie wisselwerking met het theoretische gedeelte.’ Hofman vult aan: ‘Ik ben ook echt verrast door de input van medestudenten. Soms komen zij met inzichten waarvan ik denk: daar had ik zelf nog helemaal niet aan gedacht.’
Volgens Smits en Hofman geven de gastcolleges van professionals uit het werkveld een waardevolle verdieping aan het curriculum. ‘Door te horen hoe het er in de praktijk aan toegaat, krijg je echt meer diepgang’, vertelt Smits. ‘Bovendien is het heel leerzaam dat je direct vragen kunt stellen aan professionals.’
Frisse blik
Geven hoopt dat de studenten een gedegen theoretische kennis over forensische methoden, tactische keuzes, juridische kaders opdoen om in de praktijk te ervaren dat hun frisse blik echt waarde kan hebben. ‘Kritisch, zorgvuldig en creatief denken kan daadwerkelijk verschil maken. Ook wil ik dat ze voelen hoe relevant hun academische vaardigheden zijn in de praktijk: analyseren, hypothesen toetsen, interdisciplinair samenwerken, helder rapporteren.’
‘Achter elke zaak zitten echte mensen, nabestaanden en betrokkenen’, vertelt de universitair docent. ‘Ik hoop dat de studenten onthouden dat zorgvuldigheid en empathie net zo belangrijk zijn als analyse.’
De masterstudenten kunnen niet wachten om te beginnen met hun ‘eigen’ cold case: ‘Ik heb enorm veel zin om te beginnen en een eigen dossier helemaal door te spitten’, zegt Hofman. ‘Misschien vinden niets nieuws, maar hopelijk kunnen wij met een nieuwe, frisse blik iets bijdragen aan het uitgebreide onderzoek van de politie.’