Drie promoties op een dag over religieus samenleven in Ghana
Het was een bijzondere dag afgelopen dinsdag: drie onderzoekers promoveerden achter elkaar binnen hetzelfde project. Martin Luther Darko, Kauthar Khamis en Rashida Adum-Atta deden onderzoek naar hoe mensen van verschillende religies samenleven in het Ghanese Madina.
De promoties maken onderdeel uit van Het Madina Project: een samenwerking tussen het African Studies Centre (ASC) in Leiden, de Universiteit Utrecht en het Institute for African Studies van de Universiteit van Ghana.
De drie promoties vormen een bijzondere mijlpaal voor het project, dat onderzoekt hoe mensen van verschillende religieuze achtergronden samenleven in Madina, een snelgroeiende en religieuze voorstad van Accra in Ghana. Het onderzoek maakt deel uit van het bredere onderzoeksprogramma Religious Matters in an Entangled World, dat onder leiding staat van hoogleraar Birgit Meyer van de Universiteit Utrecht.
Samenleven tussen religies
Madina werd in 1959 gesticht en telt inmiddels meer dan 130.000 inwoners. De wijk staat bekend om haar grote religieuze en etnische diversiteit, waar christenen, moslims en aanhangers van traditionele religies dagelijks met elkaar samenleven. Het Madina Project richt zich op de vraag hoe deze verschillende groepen met elkaar omgaan en hoe het kan dat ze vreedzaam samenleven. De drie promovendi benaderen deze vraag elk vanuit een ander perspectief.
Gezondheidszorg
Het onderzoek van Martin Luther Darko gaat over hoe medische zorg door moslims wordt gegeven in een door christenen geleide zorginstelling, het Pentecost Hospital in Madina. Darko: ‘Het blijkt dat opzettelijke afstand nemen en compromissen sluiten de belangrijkste strategieën zijn van religieus samenleven binnen de ziekenhuisomgeving. Bijvoorbeeld zwangere moslimvrouwen die zich ongemakkelijk en angstig voelen vanwege ontmoetingen met mannen in het ziekenhuis tijdens een keizersnede. Ze maken dan gebruik van het islamitische noodprincipe om dergelijke ontmoetingen te beperken.’
Schoonheid als ontmoetingsplek
Kauthar Khamis richtte zich op schoonheidspraktijken onder christelijke en islamitische vrouwen in Madina Zongo, een multiculturele wijk binnen Madina. Via onderzoek in schoonheidssalons onderzocht zij hoe vrouwen elkaars schoonheidsidealen en -praktijken overnemen en aanpassen.
Rashida Adum-Atta onderzocht de rol van voedsel in sociale relaties tussen religieuze groepen. Zij keek naar voedseluitwisseling tussen moslims, christenen en in mindere mate aanhangers van traditionele religies in Madina Zongo. Haar onderzoek laat zien hoe voedsel zowel kan bijdragen aan inclusie en onderlinge verbondenheid als aan uitsluiting, en welke betekenis dit heeft voor het dagelijks samenleven in een diverse gemeenschap.
Trots op multidisciplinair Afrika-onderzoek
Voor hoogleraar Religion in Contemporary Africa and its Diaspora, Rijk van Dijk, betrokken bij de begeleiding van de promovendi vanuit het ASC, markeren de promoties het succes van een langdurige internationale samenwerking.
‘De onderzoeken sluiten goed aan bij de multidisciplinaire traditie van de African Studies, waarin economische, politieke, historische, religieuze en culturele vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken worden onderzocht. De drie promovendi laten zien hoe verschillende thema's inzicht kunnen bieden in de manier waarop religieuze gemeenschappen naast én met elkaar leven.’
Onderdeel van een groter geheel
De drie promoties van deze week volgen op een eerdere promotie binnen hetzelfde project. In oktober vorig jaar promoveerde ook Joseph Fosu-Ankrah op onderzoek dat voortkwam uit het Madina Project. Daarmee zijn inmiddels vier promovendi binnen het project succesvol gepromoveerd.