Generatie Regeneratie: deze studenten verbeelden de Zuid-Hollandse Delta in 2100
Ze gingen op bezoek bij vier regeneratieve boeren, bekeken het landschap door de ogen van een libel of organiseerden workshops met beleidsmaker en experts. Vijftien afstudeerders stelden zich een Zuid-Hollandse Delta voor die bodem, water en atmosfeer niet meer belast.
In het LDE Thesis Lab Generatie Regeneratie onderzochten acht masterstudenten van de universiteiten van Leiden, Delft en Rotterdam en zeven studenten van de Academie van Bouwkunst een halfjaar een duurzame toekomst voor de Zuid-Hollandse delta. Hun werk kwam samen in de white-paper Generatie Regeneratie. De Zuid-Hollandse Delta, 15 ideeën voor 2100, gepresenteerd op 2 juli in Spijkenisse.
Keuzes die verder reiken
‘De Zuid-Hollandse Delta is een bijzonder gebied’, schrijft de Zuid-Hollandse VVD-gedeputeerde Arne Weverling in het voorwoord. ‘Er komen grote maatschappelijke opgaven samen die vragen om keuzes die verder reiken dan morgen.’
Een dag aan het werk bij vier boeren
Thiska Blijker, die in Delft en Leiden Industrial Ecology studeert, pootte aardappels poten en wiedde onkruid bij vier boeren die al regeneratief boeren. Ondertussen had ze gesprekken met hen over hun drijfveren en waar ze tegenaan lopen. ‘Ik zag dat op de ene boerderij alles draait om gemeenschap en gezond voedsel, terwijl op een andere financieel overleven de grootste drijfveer is. Of een diepe verantwoordelijkheid om het land gezond door te geven aan volgende generaties.’
Een breed waardenspectrum drijft deze boeren dus, concludeert Blijker. ‘Soms botsen die waarden. Een boer met een stuk voedselbos zette zijn financiële zekerheid op het spel om beter voor de natuur te zorgen.’ Ze adviseert beleidsmakers om ook langs te gaan bij boeren. ‘Verbind je met de realiteit van de mensen voor wie je beleid schrijft.’
De Bodem als winnaar
Wie zijn de winnaars en verliezers bij regeneratieve landbouw, vroeg Pien Boekholz zich af. Ze rondde met haar workshop voor boeren, beleidsmakers en experts de masterstudie Governance of Sustainability af in Leiden. De grote winnaar bleek de bodem: ‘De deelnemers zagen een gezonde bodem als de basis voor de voordelen die regeneratieve landbouw biedt, van betere waterkwaliteit tot meer biodiversiteit.’ De boer, net als wij allemaal afhankelijk van die bodem, is dan feitelijk ook een winnaar. Alleen moet de samenleving nog organiseren dat dat ook financieel realiteit wordt.
Bedrijven kunnen stroom slim verdelen
Bedrijvigheid en brede welvaart kwamen ook aan bod. Annemerel Klink, ook student Industrial Ecology, onderzocht bijvoorbeeld stroomverdeling tussen bedrijven. ‘We moeten niet wachten op netuitbreiding, maar slimmer omgaan met de beschikbare stroom. Zoals bedrijven nu al succesvol grondstoffen en warmte uitwisselen, kunnen ze dat ook met stroom.’ Onderling afstemmen wie wanneer veel stroom gebruikt, is technisch goed mogelijk. ‘De samenwerking en regelgeving maken het nog ingewikkeld.’
Libel toont een zuiverend landschap
Binnen het thema water laat Mara Middelhuis de lezer meekijken met een libelle. Die kwam uit het ei in een landschap dat niet meer watervervuilend, maar waterzuiverend is. Middelhuis is masterstudent Landschapsarchitectuur aan de Academie van Bouwkunst en laat het diertje door onder meer een zuiveringsbos en filterende lisdodden trekken, op jacht naar muggen en vliegjes. ‘Ze is het ultieme bewijs dat het landschap functioneert.’
Met een positieve blik naar de toekomst kijken
Academisch coördinator van het Thesis Lab is Joran Lammers, promovendus en docent bij het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden. Vorig jaar leidde hij een vergelijkbaar studentenproject over het Groene Hart. ‘Wetenschappelijke conclusies stemmen tegenwoordig vaak niet vrolijk. Juist daarom proberen we studenten toch met een positieve houding naar de toekomst te laten kijken. Je kunt realistisch zijn over de wetenschap die laat zien dat onze huidige manier van leven op termijn niet houdbaar is, en tegelijk met een optimistische houding naar oplossingen zoeken.’