Even bellen met Looi van Kessel over de Annie Romein-Verschoorlezing: ‘Internationale Vrouwendag is voor iedereen belangrijk’
Elk jaar vindt aan de universiteit op of rond Internationale Vrouwendag de Annie Romein-Verschoorlezing plaats. Deze editie spreekt historicus Nadia Bouras over academische vrijheid, klasse en vrouw-zijn in de wetenschap. En dat is ook juist voor mannen relevant, zegt universitair docent en organisator Looi van Kessel.
Dag Looi, waarom wilde jij graag bij de commissie die de Annie Romein-Verschoorlezing organiseert?
‘In mijn onderwijs houd ik mij vooral bezig met genderstudies, en als onderzoeker ben ik geïnteresseerd in hoe mensen vanuit minderheidsposities in de samenleving door middel van literatuur een plek voor zichzelf creëren. Ik denk dat dat mooi aansluit bij deze lezing rondom Internationale Vrouwendag, met aandacht voor gender en het belang van opkomen voor vrouwenrechten. Maar het heeft ook heel erg met Annie Romein-Verschoor zelf te maken. Zij was ook geïnteresseerd in hoe vrouwen door middel van literatuur voor hun eigen rechten opkomen. Dus daar voel ik zeker verwantschap mee.’
‘Een dag als Internationale Vrouwendag is een katalysator om gesprekken op gang te brengen.’
Wat betekent Internationale Vrouwendag voor jou?
‘Als docent en wetenschapper begeef ik mij in een veld dat veel aandacht schenkt aan vormen van ongelijkheid, op basis van gender, geslacht, seksualiteit of ras. Hierdoor ben ik me zeer bewust van de manier waarop onze maatschappij vooral is ingericht voor mensen zoals ik: de hoogopgeleide witte man. Juist vanuit dat perspectief vind ik het belangrijk om samen na te denken over hoe we de maatschappij op een eerlijkere manier kunnen inrichten, zodat iedereen gelijke kansen en rechten heeft. Een dag als Internationale Vrouwendag is een katalysator om die gesprekken op gang te brengen.’
De lezing wordt dit jaar gegeven door historicus Nadia Bouras. Waarom hebben jullie haar gevraagd als spreker?
‘Nadia is een zeer gewaardeerd collega dus het is mooi om aan een breder publiek te laten zien dat wij deze geweldige kennis in huis hebben, en dat dit onderzoek is dat we hoog in het vaandel hebben staan. Daarnaast vonden we academische vrijheid een belangrijk thema om aan te snijden, omdat daar momenteel veel over te doen is. Nadia wordt zelf op publieke platforms ook regelmatig aangevallen om de wetenschappelijke standpunten die zij inneemt. Het leek ons nuttig om haar te laten vertellen over hoe zij het ervaart om als eerstegeneratiestudent en vrouw van kleur haar weg te moeten vinden in de academische wereld, en om te merken dat ze juist om die identiteitscategorieën publiekelijk wordt afgerekend. Soms lijkt haar identiteit voor critici belangrijker dan de standpunten die ze inneemt.’
Nadia omschrijft academische vrijheid als een collectieve verantwoordelijkheid. Ben jij het daarmee eens?
‘Volledig. Aan academische vrijheid werk je samen. Mensen zien bij wetenschap vaak een eenzame genie voor zich, die tot in de diepe avonduren over materiaal nadenkt en artikelen schrijft. Maar alle kennis die wij produceren, bouwt voort op kennis die is geproduceerd door mensen die voor ons kwamen. En dat collectieve proces brengt verantwoordelijkheden met zich mee. We dragen allemaal zorg voor datgene wat we hier doen aan de universiteit. Dat ons werk aan de normen van academische kennis voldoet, moeten we constant met elkaar blijven bewaken.’
‘We dragen allemaal zorg voor datgene wat we hier doen aan de universiteit.’
Er heerst een – onterecht – beeld dat de Annie Romein-Verschoorlezing vooral relevant is voor vrouwen. Heb jij een oproep voor mensen die twijfelen of ze moeten komen?
‘Veel mannen denken dat Internationale Vrouwendag niet iets voor hen is, maar Internationale Vrouwendag is voor iedereen belangrijk. Ik zie het juist als een taak voor mannen om actief mee te doen aan deze dag, en te leren wat mannen zelf kunnen doen om de maatschappij rechtvaardiger te maken. Want er zijn genoeg redenen om aan te nemen dat vrouwen nog altijd niet dezelfde positie hebben als mannen in onze samenleving. Kijk naar het afgelopen jaar: de Dolle Mina's zijn weer terug, je hebt de campagne Wij eisen de nacht op gehad… En zolang die ongelijkheid er is, moeten we er ook samen voor zorgen dat deze verdwijnt. Juist door in gesprek te gaan met mensen die anders zijn dan wij, en tot andere identiteitscategorieën behoren, leren we het meest over de wereld en onszelf, en ik denk dat daar enorm veel rijkdom in zit. Dus laat dit mijn oproep zijn aan alle mannen: kom leren over de wereld bij de Annie Romein-Verschoorlezing voor Internationale Vrouwendag. Je zult echt niet de enige man in de zaal zijn, en ook feministen bijten niet.’
Tekst: Evelien Flink
Banner: Martijn Beekman