Leids podium voor complex conflict: ‘Het moet schuren’
Al in de zandbak kreeg Yousef Sweid op zijn Joodse kleuterschool in Haifa te horen dat hij een 'stinkende Arabier' is. In een volgepakte collegezaal speelde de Palestijns-Israëlische acteur een indrukwekkend stuk uit zijn voorstelling ‘Between the River and the Sea’.
Dit evenement op 16 februari was de aftrap van het tweede seizoen van de podcastserie Radio Palestine/Israel. Een initiatief van Noa Schonmann, universitair docent International Relations of the Middle East en Rajaa Natour, historicus en journalist. Dertig masterstudenten volgen het vak Radio Palestine/Israël: Voices in Conflict.
Een vak waarin de studenten leren complexe en moeilijke vragen te stellen zonder een mening te hoeven hebben. Ze stellen die vragen aan journalisten, activisten en experts in het Palestijns-Israëlische conflict. Ze hoeven geen kant te kiezen, maar soms komen de standpunten van de mensen die ze interviewen niet overeen met hun eigen stadpunten. ‘Dat kan lastig zijn, ongemakkelijk worden en schuren. Dat is nou juist de bedoeling. Want dat is het leven,’ zegt Schonmann.
Complex levensverhaal
Precies daarover gaat ook de voorstelling van Sweid, die op een rauwe, met zwarte humor doordrenkte manier zijn complexe levensverhaal deelt. Een leven dat zich afspeelt tussen talen, culturen en conflicterende historische verhaallijnen. Met twee Joodse ex-vrouwen en een zoon en een dochter die opgroeien in het veilige Berlijn, waar de acteur inmiddels woont. Sweid is bekend van onder andere de series Homeland, Game of Thrones of Unorthodox. Hij toert met zijn stuk Between the River and the Sea door Europa. Op maandag 16 februari speelde Sweid een deel van het stuk in het Lipsius en ging daarna in discussie met de zaal.
Het verzoek van Schonmann en haar studenten om naar Leiden te komen, greep hij met beide handen aan, vertelt hij na afloop. ‘Dat deze studenten de geschiedenis leren van het Israël-Palestina-conflict vind ik geweldig. Dat is uniek en daarom kom ik graag hier om mijn verhaal te vertellen.’
In debat gaan en elkaar willen begrijpen
Dat vindt ook Henk te Velde, decaan van de faculteit Geesteswetenschappen, aandachtig toehoorder in de zaal. ‘Dit is waar wij als universiteit voor zijn. Elkaar confronteren met harde tegenstellingen in een vreselijk complex conflict. In debat gaan en elkaar willen begrijpen. Niet alleen maar heel hard roepen wat we vinden. Wat Noa met haar studenten doet is een voorbeeld voor ons allemaal. De hoop om samen verder te komen. Zij heeft in het vak en met de podcast een manier gevonden die werkt.’
Bittere realiteit
Schonmann komt uit Israël en Natour uit Palestina. Schonmann: ‘Wij zijn emotioneel verbonden en betrokken bij het conflict. We zijn dit vak en de podcast begonnen omdat we geen andere keus hadden. We moesten iets doen. We zagen levens en carrières om ons heen veranderen. Wat kunnen we doen om er betekenis aan te geven? Ik ben blij dat we deze manier hebben gevonden voor onze studenten. Dit leer je niet uit de boeken, maar dit is de praktijk. Dit is het leven. De bittere realiteit.’
Dialoog
Student Valérie Krah koos voor het vak om de combinatie politiek en journalistiek. Ze heeft er veel van geleerd. ‘Probeer je eigen mening soms even op een lager pitje te zetten. Hoor het verhaal van de ander aan en ga daarna de dialoog aan op een professionele manier. We hebben veel gesprekken gehad hoe je moet omgaan met lastige verhalen die niet overeenkomen met jouw overtuigingen. En ik heb veel meer geleerd over het conflict zelf.’
Ruimte voor emotie
In de lessen ging het er soms heftig aan toe, zegt student Josha Kanne. ‘Er was ruimte voor emoties en dat is ook heel goed. Er is zoveel leed en het gaat om mensenlevens. Het is fascinerend om meer over de geschiedenis van het conflict te weten te komen en daarnaast nieuwe dingen te leren zoals interviewen en editen. Ook in het nieuwe seizoen van de podcast hebben we weer goede stemmen gevonden. Dus ik hoop dat iedereen gaat luisteren.’
De podcast Radio Palestine/Israel is te vinden via verschillende podcastplatforms: