Naar inclusiever geschiedenisonderwijs: een roadmap
Juist in deze tijd is het hard nodig dat universitair geschiedenisonderwijs zo divers mogelijk is: we hebben meerstemmige perspectieven nodig. Over inclusiever geschiedenisonderwijs is veel onderwijskundige theorie beschikbaar, maar hoe pas je deze toe als docent? Dit project, waarvoor in 2024 een Comenius Teaching Fellow beurs is toegekend, maakt een vertaalslag tussen theorie en praktijk bij de Opleiding Geschiedenis.
Met de Comeniusbeurs konden Babs van Eijk en Nasreen Javanjoo als student-assistenten binnen het project worden aangesteld. In de afgelopen anderhalf jaar ontwikkelden zij allereerst nieuwe onderwijsmaterialen voor de eerstejaarssyllabus van de BA1 introductiewerkgroepen (vaardighedenwerkcolleges) van Oude Geschiedenis. Zo waren we zelf onze eigen ‘testcase’:
‘We begonnen het project met het vernieuwen van onze eigen syllabus door bestaande opdrachten aan te passen en twee nieuwe opdrachten te ontwerpen. Deze herziene en nieuwe opdrachten werden ook meteen in de praktijk gebracht waardoor we door een enquête goed konden toetsen hoe studenten de nieuwe syllabus ervaarden. Deze fase van het project motiveerde ons bovendien om op een creatieve manier na te denken over de vele manieren waarop je diversiteit kunt doorvoeren in het onderwijs. Denk bijvoorbeeld aan primaire bronnen en secundaire literatuur, maar ook aan toetsing en onderwerpkeuze in de breedste zin van het woord. De tweede fase van het project daagde ons vervolgens uit om deze specialistische kennis breder te trekken en de vertaalslag te maken naar geschiedenisonderwijs in het algemeen.’
Deze ervaringen leidden tot een korte, maar krachtige, roadmap die bedoeld is voor de onderwijspraktijk bij opleidingen Geschiedenis aan universiteiten – in Leiden en daarbuiten – én die gestoeld is op onderwijskundige inzichten.
De roadmap is hier te downloaden, met bijbehorende infographic:
Roadmap
Bewegwijzering gezocht! Diversificatie van academisch geschiedenisonderwijs tussen inhoud en procesDe opzet van de roadmap zorgt dat docenten in staat zijn om in korte tijd (zelf of met collega's) niet alleen over inclusiever onderwijs na te denken maar ook een plan van aanpak te kunnen maken met behulp van de infographic. De roadmap maakt zichtbaar dat een curriculum op meerdere niveaus, ook door middel van kleine aanpassingen, inclusiever gemaakt kan worden. Zo gaat het niet alleen over de bronnen die je als docent gebruikt of de (wetenschappelijke) auteurs die besproken worden, maar ook over de manier waarop toetsing plaatsvindt of de concepten die je hanteert tijdens colleges. Docenten worden geactiveerd om concrete actiepunten te formuleren – over voorbereiding en context van college; onderwijspraktijk; en hoe ze diversiteit kunnen verduurzamen.
‘We vinden het heel leuk dat dit project ons stimuleerde diep na te denken over het vormgeven van inclusief en divers geschiedenisonderwijs. Daarnaast was het erg uitdagend en leerzaam om dat niet alleen vanuit een theoretisch perspectief te doen, maar om juist een toegankelijke en laagdrempelige roadmap te ontwikkelen met praktische stappen die je kunt ondernemen. Het heeft ons vooral geleerd dat je door middel van kleine aanpassingen al een grote impact kunt maken. Zo hebben we zelf ervaren dat Diversiteit en Inclusie vooral iets is wat je je gewoon moet doen’, aldus Babs en Nasreen.