Slaafgemaakten in de bediening zetten, bestuurder worden van de West-Indische Compagnie of uniformen maken voor het koloniale leger. Ook vele Leidenaren speelden op hun manier een rol in het koloniale en slavernijverleden. Historici doen vooronderzoek en vinden opvallende voorbeelden.

Lezing, Studium Generale

Religiewetenschapper Tom-Eric Krijger beantwoordt vragen over de nieuwe paus. Is hij een bemiddelaar of iemand die stelling durft te nemen?

‘Een moslim en een jood in het huis van God.’ Zo introduceerde historicus Nadia Bouras het gesprek met haar collega Sara Polak in de Leidse Hooglandse Kerk. Ze bespraken de oplopende spanningen vanwege de oorlog tussen Israël en Hamas. ‘Durf elkaar vragen te stellen.’

Historicus Jan Grabowski en socioloog Barbara Engelking houden op 26 november samen de Cleveringa-oratie. Zij schreven een kritisch boek over de Holocaust in Polen en werden daarvoor aangeklaagd.

In een bomvolle Pieterskerk sprak Ilja Leonard Pfeijffer op vrijdag 8 december de Huizingalezing uit. De schrijver greep de 52e editie aan om op het belang van creativiteit te wijzen, zowel voor kunstenaars als wetenschappers.

Een herder, maar ook een comparativist en historicus met zeer brede interesses. Zo omschrijft professor Philippe Buc zichzelf. Sinds 1 augustus 2021 bekleedt hij de stoel van hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis aan de universiteit. In een kennismakingsgesprek stelt Buc zichzelf, zijn onderzoek en zijn…

Hoogleraar Beatrice de Graaf hield donderdag 12 december de 53e Huizingalezing. Voor een uitverkochte Stadsgehoorzaal sprak ze over de vraag hoe geschiedenis in crisistijd kan worden gebruikt om betekenis te geven aan de situatie.

Als symbool van het kwaad staat de Holocaust in het hart van de westerse herinneringscultuur. Maar die herdenking leidt tot heel uiteenlopende inzichten, stelt Cleveringa-hoogleraar Frank van Vree in zijn oratie. Is de geschiedenis een bron van identiteit of kritische reflectie?

Elk jaar vindt aan de universiteit op of rond Internationale Vrouwendag de Annie Romein-Verschoorlezing plaats. Deze editie spreekt historicus Nadia Bouras over academische vrijheid, klasse en vrouw-zijn in de wetenschap. En dat is ook juist voor mannen relevant, zegt universitair docent en organisator…

Bijna 81 jaar na zijn befaamde speech tegen de Duitse bezetter, wordt de Leidse hoogleraar Rudolph Pabus Cleveringa herdacht in zijn Groningse geboortestad Appingedam. Op 12 november wordt daar een standbeeld onthuld en zijn er diverse andere activiteiten.

De universiteit was een cadeau van Willem van Oranje, als beloning voor het moedige verzet van de Leidse bevolking. Dat verhaal over de stichting van de ­universiteit kennen we allemaal. Het was óók een succesverhaal van twee vrienden.

Zou jij wel eens willen zien hoe het belangrijkste gebouw van onze Science Campus op het Leiden Bio Science Park tot stand komt? Op de Dag van de Bouw, op zaterdag 17 juni, kan dat!

Sociaal

De wereld van vroegmodern Europa barstte van de spionage en geheime operaties. Hoogleraar Nadine Akkerman en Pete Langman onthullen de Engelse spionagetechnieken van de zestiende en zeventiende eeuw in hun boek: Spycraft: Tricks and Tools of the Dangerous Trade from Elizabeth I to the Restoration.

Door de toenemende antibioticaresistentie is de levensbedreigende aandoening sepsis steeds moeilijker te behandelen. Promovenda Feiyan Liu onderzocht met wiskundige modellen hoe we antibiotica effectiever kunnen inzetten om sepsis te genezen.

‘Kritisch denken’ is een frase die elke academicus kent: het is het eerste leerdoel in de Leidse Onderwijsvisie. Het is ook een historisch thema, met wortels die ver terug gaan, en een actueel probleem. Steeds vaker klinkt de vraag: is kritisch denken wel écht het belangrijkste dat studenten aan de…

Hoogleraar Nira Wickramasinghe heeft de American Historical Association John F. Richards Prize in South Asian History gewonnen voor haar boek 'Slave in a Palanquin. Colonial Servitude and Resistance in Sri Lanka' (Columbia University Press: New York 2020).

Hoe kan het dat universele mensenrechten wereldwijd niet hetzelfde in de praktijk worden gebracht?

Lezing, YAL & Studium Generale

Kunst en vrije tijd, Kunst en vrije tijd

Ruim 35 jaar hielpen ze de Leidse amerikanistiek op de kaart te zetten: Joke Kardux en Eduard van de Bilt. Dit voorjaar is het koppel met pensioen gegaan. Een afscheidsinterview.

Hoe vertel je huidige generaties over de donkere kanten van het verleden? Leidse wetenschappers werken met stichting Gedeeld Verleden, Gezamenlijke Toekomst, aan publieksprogramma’s over het Nederlandse slavernijverleden.

Per 1 september is Karel Berkhoff benoemd tot bijzonder hoogleraar Oekraïense geschiedenis. In deze mede door de KNAW mogelijk gemaakte positie zal hij zich voornamelijk gaan bezighouden met donkere momenten uit de recente Oekraïense geschiedenis: de vervolgingen die in de eerste helft van de twintigste…

In een volle Stadsgehoorzaal hield filosoof en Eerste Kamerlid Daan Roovers de 54e Huizingalezing. Het werd een warm pleidooi voor een politiek waarin niet alleen gewonnen, maar ook gepraat en gespeeld wordt.

In een vurige Annie Romein-Verschoorlezing deed Sylvana Simons een boekje open over haar ervaringen als vrouw in de politiek. De partijleider van BIJ1 krijgt geregeld kleinerende opmerkingen en dreigementen. Ook schrijver Aafke Romeijn, die optrad als referent, is veelvuldig bedreigd vanwege haar uitspraken.…

De Nederlandse politiek polariseert alsmaar verder en het lijkt steeds lastiger om stabiele kabinetten te vormen. Is er nog een recept voor een bestuurbaar land? In het heetst van de verkiezingsstrijd geven een psycholoog en een historicus alvast hun koelbloedige advies.

Het moet vanzelfsprekend worden om te investeren in kunst en cultuur. Dat stelde staatssecretaris Gunay Uslu vrijdagavond in de Huizingalezing. ‘Laten we volmondig erkennen dat we cultuur nodig hebben.’

Wie door het centrum van Leiden loopt, komt hem misschien wel tegen, een aandachtig luisterende groep toeristen om hem heen. Koen van Toen, ofwel Koen Marijt, begon na zijn studie geschiedenis een eigen bedrijf, waarvoor hij onder meer historische rondwandelingen organiseert.

Op woensdag 12 oktober organiseert de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) vier lezingen over een opmerkelijke verzameling aantekenboekjes uit de vroege elfde eeuw, thans bewaard in Leiden. Ze zijn vervaardigd door de Franse monnik Ademar van Chabannes. Spreker Ad van Els schreef een diepgravende…

Nadia Bouras geeft op 6 maart de Annie Romein-Verschoorlezing. Ze heeft het over academische vrijheid vanuit het perspectief van een vrouw van kleur.

Filosoof en voormalig Denker des Vaderlands Daan Roovers houdt op donderdag 11 december de 54e Huizingalezing in de Stadsgehoorzaal te Leiden. Onder de noemer 'Wat op het spel staat. De grenzen van politiek en fair play' zal Daan Roovers de ideeën van Huizinga vertalen naar deze tijd.

Kunst en vrije tijd, Kunst en vrije tijd

‘Onze infrastructuur wordt aangevallen, verkiezingen worden beïnvloed, er vinden politieke moorden plaats. We zíj́n al in oorlog – alleen ziet die er anders uit.’ Hoogleraar Internationale betrekkingen Daniel Thomas is helder: wie denkt dat vrede in Europa vanzelfsprekend is, sluit de ogen voor de w…