Onderzoekers hebben het tot nu toe verste Melkweg-achtige sterrenstelsel ontdekt. Dit schijfstelsel, REBELS-25, ziet er net zo ordelijk uit als de huidige sterrenstelsels, maar we zien het zoals het was toen het heelal pas 700 miljoen jaar oud was. Dat is verrassend omdat zulke vroege sterrenstelsels…

Is onze muzikaliteit uniek? Dat wil het Bird Singalong-project uitzoeken. En daar hebben ze gevleugelde hulp bij nodig van over de hele wereld. ‘Door onderzoek naar hoe papegaaien liedjes leren, leren we ook meer over de oorsprong van onze eigen muzikaliteit.’ Heb jij een papegaai die kan meezingen…

Astronomen hebben met gegevens van de Gaia-ruimtetelescoop 55 hogesnelheidssterren ontdekt, afkomstig uit de jonge stercluster R136 in de Grote Magelhaense Wolk, een satellietstelsel van de Melkweg. Daarmee is het aantal bekende ‘wegrensterren’ in dit gebied vertienvoudigd. Het team astronomen, met…

Zijn magnetische velden ouder dan het eerste licht? En hoe hebben ze de ontwikkeling van ons universum direct na de oerknal beïnvloed? Kosmologen uit Leiden, Groningen en Utrecht werken vanaf nu samen om dit te onderzoeken.

Hoe kunnen we ecosystemen in duinen het beste herstellen? Het project TERRA-Dunes onderzoekt daarvoor de rol van bodemmicroben in de ontwikkeling van natuurlijk duingebied. Het project is nu een nieuwe fase ingegaan: het planten van 412 eikenboompjes gekweekt in verschillende soorten bodems.

Of een bacterie nuttig of schadelijk is voor een plant is nu eenvoudig en goed te voorspellen met de nieuwe software bacLIFE. Door de intuïtieve interface maakt het de geheimen van bacterie-genen veel toegankelijker. Een groep Leidse biologen presenteerde dit staaltje bioinformatica in Nature Commun…

Zoeken naar atmosferen rondom planeten buiten ons zonnestelsel is zoeken naar buitenaards leven. Sterrenkundige Sebastian Zieba gebruikte data van de James Webb Space Telescope om kleine rotsachtige exoplaneten te bestuderen, maar vond nog geen buitenaardse wezens. Toch zijn zijn bevindingen erg interessant…

Plastic is werkelijk overal op de wereld aanwezig. Thijs Bosker onderzoekt met zijn studenten hoe schadelijk dat is. Hij vertelt erover aan het AD. 'We hebben op het strand van Scheveningen een espressokopje met zand gevuld. We telden er 25 tot 50 stukjes in. In één kopje! We denken dat een walvis wel…

Ernstigere droogtes die ook langer zullen aanhouden: het wordt vooral een probleem voor geïrrigeerde landbouwgrond. Gemengde bossen met een verscheidenheid aan plantensoorten zijn het minst kwetsbaar. Dit ontdekte milieuwetenschapper Qi Chen. Zij vergeleek de effecten van droogte op verschillende ecosystemen…

Leidse sterrenkundigen en chirurgen gaan samen met bedrijven een optisch instrument ontwikkelen dat tijdens operaties tumorweefsel en een afwijkende bloedtoevoer snel en nauwkeurig in beeld brengt

Een internationaal team van sterrenkundigen onder wie de Leidse hoogleraar Ewine van Dishoeck heeft voor het eerst het gas benzeen (C6H6) waargenomen in een planeetvormende schijf rond een jonge ster. De waarnemingen vertellen ons meer over het ontstaan van planeten in deze schijf, zoals ook onze aarde.…

Milieuwetenschapper Rutger Hoekstra sprak op 12 april de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toe. Dat is niet niks. Hoe kom je daar als wetenschapper? En, belangrijker, wat was zijn boodschap? In acht vragen legt Rutger uit wat hij doet en waarom.

Wat hebben tienjarige kinderen en chatbots met elkaar te maken? Promovendus Bram van Dijk onderzocht de taalontwikkeling in kinderen én in AI-taalmodellen. ‘Het is eigenlijk heel praktisch dat we menselijke eigenschappen toekennen aan een chatbot.’

Wat als ik alles eens helemaal omgooi? Een vak geven zonder hoorcolleges of tentamens, waar het juiste antwoord niet belangrijk is en waar studenten met hun handen aan de slag gaan. Met dat idee hervormde Michiel Brentjens het vak Radioastronomie. Zijn studenten zijn zo enthousiast over deze werkwijze…

Een groep astronomen heeft onder leiding van de Leidse promovendus Sebastian Zieba met behulp van de James Webb Space Telescope (JWST) ontdekt dat de rotsachtige exoplaneet TRAPPIST-1 c een dunne atmosfeer heeft. Hoewel de planeet qua grootte en temperatuur bijna identiek is aan Venus, en de verwachting…

Behalve de natuurkunde schiet ook de nachtrust van promovendi iets op met het promotieonderzoek van Vitaly Fedoseev. Hij promoveert 7 juli op zijn werk aan optomechanica binnen de quantummechanica. En op een ontwerp waardoor promovendi niet meer 72 uur lang elk uur op een knop hoeven te drukken.

Hoe kunnen ouders voorkomen dat ze stress en psychische problemen overdragen op hun kinderen? Hoogleraar stress-gerelateerde psychopathologie Bernet Elzinga ontwikkelt laagdrempelige interventies om zowel ouders als jongeren te helpen. Voor haar onderzoek krijgt zij de Spinozapremie, de belangrijkste…

Leids ecotoxicoloog Martina Vijver bracht in één weekend een Europees beleidsvoorstel aan het wankelen. Niet met een nieuw experiment, maar met jaren aan onderzoek naar pesticiden – en een brandbrief die het tot in Brussel schopte.

Werelden met elkaar verbinden, onderzoek en onderwijs verrijken en innovatieve oplossingen aandragen voor complexe maatschappelijke vraagstukken: dàt is de gedachte achter interdisciplinair onderzoek. Er gebeurde in 2023 enorm veel binnen de Universiteit Leiden op dat vlak. We doen een kleine, veelbelovende…

Een koffer beplakt met stickers van verschillende universiteiten, met hierin een quantumlichtbron. Sinds april 2024 bezoekt deze koffer in Europa wetenschappers die onderzoek doen naar losse fotonen: de kleinst mogelijke hoeveelheid van licht. De koffer, ook wel ‘Q-torch’ genoemd, reist van lab naar…

Bijna 19.000 deelnemers stonden zondag aan de start van de Leiden Marathon. Onder hen bevonden zich ook studenten en medewerkers van de universiteit: voor sommigen een sportief debuut, voor anderen een jaarlijks hoogtepunt. Vanwege onze 450ste verjaardag liepen zij in een speciaal lustrumshirt.

Vakgebieden met elkaar verbinden, onderzoek en onderwijs verrijken en innovatieve oplossingen aandragen voor complexe maatschappelijke vraagstukken: dàt is de gedachte achter alle interdisciplinaire activiteiten van de Universiteit Leiden. Wat bereikten we zoal in 2024? Een kleine greep.

De Universiteit Leiden viert in 2025 haar 450-jarig bestaan met een goedgevuld programma voor oog, oor en geest. Het lustrumjaar opent met een feestelijke dies natalis op vrijdag 7 februari. Op het programma staan verder onder meer een alumnifestival, drie tentoonstellingen en een grachtenconcert.

Barbara Gravendeel is aangesteld als wetenschappelijk directeur van de Hortus botanicus Leiden. Daarnaast is ze benoemd tot hoogleraar Plant en Maatschappij. Gravendeel volgt Paul Keßler op, die de rol negentien jaar vervulde. Gravendeel werkt nu als groepsleider bij Naturalis Biodiversity Center en…

De Mozambikaanse oud-politica en kinderrechtenactiviste Graça Machel spreekt 27 oktober bij de Universiteit Leiden over haar werk.

De Kom, de Surinaamse vrijheidsstrijder, krijgt een tentoonstelling in Museum De Lakenhal. Zo’n kwart eeuw na zijn dood (1945) ontrukten Leidse leden van de Surinaamse Studentenunie hem aan de vergetelheid.

Rond 13.00 uur is een groep van meer dan honderd pro-Palestina-demonstranten bijeengekomen op de campus Den Haag. Deelnemers scandeerden leuzen en hingen spandoeken op. Het overgrote deel van de deelnemers van de actie heeft het gebouw na korte tijd weer verlaten. Een klein deel weigerde echter om te…

Er pronkt sinds kort een muurformule op de Oude Sterrewacht, de tiende in de reeks die natuurkundigen Sense Jan van der Molen en Ivo van Vulpen in 2014 startten. Deze Leidse formule over radiosterrenkunde staat in alle wetenschapsboeken over de hele wereld. ‘Daar mogen we best trots op zijn.’

Per 1 oktober starten twee nieuwe opleidingsdirecteuren bij het Instituut Biologie Leiden (IBL). Dennis Claessen begint als de nieuwe OD voor de masteropleiding Biology en Marcel Schaaf als OD voor de bacheloropleiding Biologie. Claessen en Schaaf zijn aangesteld voor een periode van vier jaar en volgen…

De thermostaat in de gebouwen van de Universiteit Leiden gaat twee graden naar beneden. In ruimtes die worden gekoeld, wordt de temperatuur ook aangepast. Hiermee geeft de universiteit gehoor aan de oproep van het kabinet om minder energie te gebruiken.

Een Europees team van astronomen onder leiding van de Leidse onderzoeker Konstantinos Migkas heeft een groot filament (lange draadachtige structuren) van heet gas blootgelegd dat vier clusters van sterrenstelsels met elkaar verbindt. Het filament bestaat uit zogeheten warm-heet intergalactisch mediu…

De universiteit heeft in de 450 jaar van haar bestaan meegebouwd aan de Leidse stad. Een korte geschiedenis van vormgevende universitaire gebouwen in Leiden.

Maar liefst vier wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben een prestigieuze Vici-beurs gekregen. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft dat bekendgemaakt. De gehonoreerde aanvragen zijn afkomstig van onderzoekers van de Faculteit der Sociale Wetenschappen, de Sterrewacht…

Voor veel scheikundigen aan de universiteit is het de ultieme droom: een middel ontwikkelen dat écht bij patiënten terechtkomt. Maar de weg daarnaartoe is lang en onzeker. Nu mag het Leidse middel nizubaglustat door naar de derde fase van klinisch onderzoek. Dat is mogelijk dankzij een investering van…

Uit de Duurzaamheidsmonitor 2023 blijkt dat de Universiteit Leiden haar duurzaamheidsinspanningen krachtig voortzet.

De digitale studie-omgeving van de universiteit wordt uitgebreid met het Leids studentenportaal: één plek waar je als student alle informatie kunt vinden om je studie te organiseren.

Door te kijken naar wat ánders is, ontdekken wetenschappers vaak het bijzondere, het afwijkende. En dat leverde al vele mooie uitschieters op. Ook in Leiden.

Gezamenlijke masters, promotietrajecten en een ‘hub’ voor onderwijs en onderzoek. Een delegatie van de University of Edinburgh bezocht de Universiteit Leiden om de samenwerking te verstevigen. Waarom is Edinburgh zo’n aantrekkelijke partner? Vier vragen aan Erwin Muller, bestuurder Campus Den Haag.

Het in Leiden ontwikkelde antibioticum EVG7 slaagt erin om met een minimale dosis de gevaarlijke darmbacterie C. difficile te bestrijden. Bovendien komt de bacterie minder gemakkelijk terug, wat bij bestaande antibiotica een probleem is. Het onderzoek verscheen in Nature Communications.

De studenten van iGEM Leiden 2021 hebben goed gescoord bij de gelijknamige biologiecompetitie: ze wonnen een Gold Medal en de Best Safety & Security Award. Het studententeam kreeg de prijzen voor hun project DOPL LOCK, waarin het team genetische modificatie veiliger probeert te maken.

Hoe weet je of je idee is geslaagd? Nou, bijvoorbeeld als de koningin anderhalf jaar later bij je langskomt. Het overkwam de Leidse studentenstichting ‘Door Het Geluid’, die zich inzet om mentaal welzijn onder studenten te bevorderen.

Na de verkiezingen in mei is er een nieuwe Universiteitsraad aangetreden. De universitaire democratie is het resultaat van langdurige landelijke studentenprotesten in 1969. Ook in Leiden lieten de studenten van zich horen, al waren de acties wat minder rumoerig dan bij andere universiteiten. Het Academiegebouw…

Lezing, Astronomy on Tap

Lezing

Lezing

Een hoogleraar van de Universiteit Leiden heeft zich samen met een voormalig medewerker (en tevens partner van de hoogleraar) schuldig gemaakt aan langdurig ongewenst en veelal grensoverschrijdend gedrag in de vorm van machtsmisbruik en manipulatie. Dit gedrag leidde tot een angstcultuur onder medewerkers…

De Zuid-Afrikaanse dichter Antjie Krog is in het najaar van 2021 de gastschrijver aan de Universiteit Leiden. Krog werd beroemd met haar dichtbundels en boeken, die vaak zijn geïnspireerd op de Zuid-Afrikaanse geschiedenis. In haar rol als gastschrijver zal zij onder meer de jaarlijkse Albert Verweylezing…

22 van de 150 nieuw verkozen leden van de Tweede Kamer hebben aan de Universiteit Leiden gestudeerd of hebben er hun promotieonderzoek gedaan. Maar wie zijn zij en welke studies zijn favoriet?

Loopbaan en solliciteren

17 november staat in het teken van hightech. Van overleg met ASML en een onderdeel voor de grootste telescoop ter wereld, tot ons onderwijs over hightech. O ja, en een gesprek met de nieuwe rector magnificus.