Per 1 september is Karel Berkhoff benoemd tot bijzonder hoogleraar Oekraïense geschiedenis. In deze mede door de KNAW mogelijk gemaakte positie zal hij zich voornamelijk gaan bezighouden met donkere momenten uit de recente Oekraïense geschiedenis: de vervolgingen die in de eerste helft van de twintigste…

Michiel Veldhuis heeft bij de C.J. Kok Publieksprijs de meeste stemmen van het publiek gekregen en mag zich daarmee Ontdekker van het Jaar noemen. Veldhuis onderzoekt hoe klimaatverandering ecosystemen op de savannes in Afrika beïnvloedt en hoe we die ecosystemen kunnen beschermen.

Generaties Leidse studenten en wetenschappers deden archeologisch onderzoek naar de vroeg-middeleeuwse geschiedenis van Oegstgeest. Dat maakt de oude nederzetting een van de best gedocumenteerde vindplaatsen uit die tijd. In een nieuw boek maken Leidse wetenschappers de balans op.

Hoe mooi zou het zijn om kunst, technologie en wetenschap in te zetten bij het herstel van Oekraïne? Jonge Oekraïners die in Polen verblijven, kunnen onder begeleiding creatieve programma's ontwikkelen om in Oekraïne te implementeren. Leidse astronomen Pedro Russo en Kateryna Frantseva werken mee aan…

Online daten is op zichzelf al lastig genoeg, maar tegenwoordig moet je ook nog weten wat termen als ‘zombieing’ en ‘prela’ betekenen. Alumni Milou Andree en Vivien Waszink schreven ‘Swipen voor een kwarrel’, een boek waarin alle datejargon wordt besproken, van de 'kwarrels' tot aan 'pigbutchering'…

Vissenpopulaties in meren en rivieren zijn de afgelopen decennia afgenomen. Dat is waarschijnlijk het gevolg van licht- en geluidsverontreiniging. Met de Horizon Europe-beurs kan ecoloog Hans Slabbekoorn dit onderzoeken en de situatie voor migrerende vissen verbeteren. Daarvoor komt er een zeven meter…

Leidenaar Jos Agasi mag het kunstwerk maken voor het atrium van het nieuwe Gorlaeus Gebouw. Zijn werk is gekozen uit verschillende inzendingen en is straks de blikvanger in het gebouw. De kunstenaar heeft een fascinatie voor licht en gebruikt dat om samen met allerlei materialen, objecten en ruimtes…

Zo vlak voor de feestdagen in deze donkere decembermaand, als we de kaarsen aansteken als bron van warmte en hoop, willen wij graag samen met jullie stilstaan bij het afgelopen jaar. Er is veel moois in gezamenlijkheid tot stand gebracht, maar er waren ook moeilijke momenten.

Met behulp van het JEDI fonds ging Fatima al Moufridji samen met een docent op zoek naar culturele contacten tussen vroegmiddeleeuws Engeland, Noord Afrika en het Midden-Oosten. Samen maakten ze vier kennisclips die nu te zien zijn op YouTube.

Hoe ontstaan sterrenstelsel? Daar gaat astronoom Mariska Kriek de komende jaren onderzoek naar doen. Ze krijgt een NWO Vici-subsidie van 1.5 miljoen euro om sterrenstelsels in het vroege heelal te bestuderen. ‘Dit onderzoek gebruikt nieuwe en ongekende waarnemingen van de James Webb-ruimtetelescoop…

Na vele jaren voorbereiding heeft CERN een baanbrekend nieuw experiment goedgekeurd: de Search for Hidden Particles (SHiP). Alexey Boyarsky was er vanaf het begin bij betrokken. ‘We weten dat er natuurkunde ontbreekt en die willen we vinden.’

Stadscriminoloog Marianne Franken is sinds begin september de spil in een bijzondere samenwerking tussen de Universiteit Leiden, de gemeente en de politie. Als promovendus gaat zij vier jaar lang onderzoek doen naar het veiligheidsgevoel van Leidenaren.

De Universiteit Leiden strijkt deze zomer neer op Lowlands met twee onderzoeksprojecten. Van een bloedstollend spookhuis tot een stilteperformance vol symboliek – bezoekers worden uitgenodigd om hun eigen angsten en gevoelens te onderzoeken, en daarmee de wetenschap vooruit te helpen.

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Een bacterie die zich verschuilt voor het immuunsysteem en stukjes DNA uit zijn omgeving oppikt. Het resultaat: nieuwe eigenschappen krijgen, zoals beter beschermd zijn tegen antibiotica. Gelukkig hebben we zo’n doemscenario nog niet eerder gevonden. Wel vond promovendus Renée Kapteijn de eerste aanwijzingen,…

Niet alle studenten brengen de feestdagen door met familie of vrienden. Daarom organiseert de universiteit dit jaar alweer de vijfde editie van de Winter Weeks. Het doel blijft onveranderd: internationale én Nederlandse studenten die tijdens de kerstvakantie in Leiden of Den Haag blijven, een warme…

Via een gouden loper wandelden maandag 2 februari studenten, medewerkers en nieuwsgierige Hagenaars voor het eerst Universiteitscampus Spui binnen.

Wat zich ontvouwde in gedeelde keukens, langs smalle gangen en rondom woensdagse koffietafels werd meer dan een opdracht. Het werd een levende verkenning van wat ouder worden in de praktijk betekent.

Studieondersteuning, Studieondersteuning

Veel neuropsychologen maken voor hun onderzoek gebruik van de hersenscanners in het LUMC. Toen de coronacrisis uitbrak werden de toegangseisen voor het ziekenhuis flink aangescherpt, en dreigde heel wat psychologisch onderzoek in de soep te lopen. Dankzij goede protocollen kunnen de onderzoekers nu…

Eindelijk weten we het zeker: ook in het midden van ons eigen sterrenstelsel zit een zwart gat. Astronomen onthulden vandaag de allereerste foto van Sagittarius A*, een superzwaar object in het centrum van de Melkweg. Deze foto kon alleen genomen worden door een wereldwijde samenwerking van telescop…

Verschillen in huidskleur mogen juist benoemd worden want zo kun je binnen de opvoeding vooroordelen en racisme – en het voorkomen daarvan – bespreekbaar maken. Dat stelt hoogleraar Judi Mesman in haar boek ‘Opgroeien in kleur’.

Dat natuur in de stad voordelen oplevert voor mens en dier, daar zijn meerdere aanwijzingen voor. Maar een ‘totaalbeeld’ van de opbrengsten van stadse natuur, dat is er niet. Leids promovendus Joeri Morpurgo en masterstudent Orestis Strymponis gebruiken daarom Den Haag als levensgroot lab.

Een politicus omkopen of zorgen dat vrienden op politieke posities komen: Braziliaanse energiebedrijven maken dagelijks gebruik van deze machtsstrategieën.

Ecoloog Sebastiaan Grosscurt werd na zijn studie een succesvol natuurjournalist. Toch besloot hij zich op de wetenschap te storten. Dit jaar begon hij aan zijn PhD-onderzoek naar het stapeleffect van licht- en geluidsvervuiling op het gedrag van dieren.

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Loes Janssen en collega’s ontwikkelden een vernieuwende methode om te meten hoelang en hoe vaak ouder en kind in het dagelijks leven dichtbij elkaar zijn. Ze gebruikte 'Bluetooth low energy beacons' in combinatie met de smartphone-app Ethica om de fysieke nabijheid van deelnemers te tracken en automatisch…

De genomineerden voor de Prof. Dr. J.Th.J. van den Berg-prijs 2024 en de IRO Thesis Prize 2024. Wie schreven de beste politicologische bachelorscripties?

Beginnen met de waarom-vraag, zichzelf verplaatsen in haar studenten en structuur aanbrengen. Dat zijn drie manieren waarop milieuwetenschapper Ranran Wang haar cursus zo interessant en behapbaar mogelijk probeert te maken. Met succes: ze is genomineerd voor Science Teacher of the Year 2022.

Voor de meeste bachelorstudenten Politicologie is hun eindscriptie het laatste loodje. Sommigen vertillen zich er bijna aan; anderen weten hun onderzoeksproject glansrijk te verzilveren. Aan het eind van studiejaar 2021-2022 werden vijftien scripties genomineerd voor de jaarlijkse scriptieprijs; tijdens…

Lezing, Studium Generale

Hieronder vind je een overzicht van alle projecten en research trainees die hebben deelgenomen aan het Research Traineeship Programme.

Alumnus Jelte Liemburg (29 jaar) heeft een bijzondere hobby: alle 500 musea bezoeken die aangesloten zijn op de museumjaarkaart.

Onderzoekers hebben het tot nu toe verste Melkweg-achtige sterrenstelsel ontdekt. Dit schijfstelsel, REBELS-25, ziet er net zo ordelijk uit als de huidige sterrenstelsels, maar we zien het zoals het was toen het heelal pas 700 miljoen jaar oud was. Dat is verrassend omdat zulke vroege sterrenstelsels…

Na maanden voorbereiding werd het heel spannend: zou de lucht boven Leiden op tijd opklaren voor de beloofde voorstelling van flonkerende sterren en planeten? Honderden Leidenaren gingen op 25 september op sterrenjacht. Ze werden zich meer dan ooit bewust van de effecten van lichtvervuiling.

Voor haar onderzoek haalde promovenda Liselore Tissen het ene na het andere wereldberoemde schilderij door een 3D-scanner. De reproducties die dat opleverde, waren niet van echt te onderscheiden. Wat betekent dat voor onze interpretatie van kunst?

Een timelapse van het universum met een hogere resolutie dan ooit tevoren. Dat is het doel van het NSF-DOE Vera C. Rubin Observatorium in Chili, dat op 23 juni zijn eerste beelden van het heelal onthult. Onderzoekers van de Leidse Sterrewacht hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de realisatie…

Simulaties van de vorming van sterrenstelsels leveren veel meer informatie over sterrenstelsels dan een telescoop. Simulaties worden de laatste jaren steeds beter. Sterrenkundige Evgenii Chaikin leverde daaraan zo’n belangrijke bijdrage, dat hij 27 februari cum laude, met lof, promoveerde.

De rol van artsen gaat veranderen door de ontwikkeling van AI, betoogt hoogleraar en intensive care-arts Sesmu Arbous. Haar leerstoel gaat over de integratie van technologie in de patiëntenzorg. 'Als we dit slim aanpakken, krijgen artsen meer tijd voor patiënten.'

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Hoe worden superzware zwarte gaten geboren? Die vraag probeert sterrenkundige Elena Maria Rossi te beantwoorden. Maar hoe onderzoek je iets wat niet is te zien?

In zijn nieuwe boek 'Overstromingen en beheer van grote laaggelegen rivieren' onderzoekt Paul Hudson, universitair hoofddocent fysische geografie bij Leiden University College in Den Haag, de menselijke invloed op rivieren in laagland. De afgelopen twintig jaar is de druk op grote laaggelegen rivieren…

Meer dan twintig jaar geleden werd het plan geboren voor een Japans-Nederlands woordenboek. Nu bevat het ruim 65.000 woorden en komt de afronding voorzichtig in zicht. Woordenboekmakers Oscar Veltink en Hetty Geerdink-Verkoren vertellen over hun enthousiasme voor deze decennia omspannende monsterklu…

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Ambra Brizi gebruikt AI om studenten te laten reflecteren en kritischer te leren denken. ‘Wat zijn de beperkingen en wat is de kracht van deze technologie?’

Zelfs met de allermodernste technieken is het bijna niet te zien: een kosmische neutrino. Toch is het wetenschappers gelukt dit deeltje in beeld te brengen met een telescoop op 3450 meter diepte in zee. En dat kan helpen om ons universum beter te begrijpen. Leidse deeltjesfysici werkten mee aan dit…

Met een extra grote en muzikale optocht op 7 februari luidt de universiteit haar 450e verjaardag in. Net als in 1575 loopt een gemengd gezelschap van wetenschappers, studenten en muzikanten naar de Pieterskerk. Ook zijn er vele andere bijzondere gasten bij.

Hoe dragen ouders via lichaamstaal en woorden angst over op hun kind? Dat onderzocht psycholoog Cosima Nimphy voor haar promotieonderzoek. Uit experimenten bleek dat kinderen van angstige ouders niet gevoeliger zijn om die angst van hun ouder over te nemen.

Kunnen we de grootste structuren in het universum onderzoeken door te kijken naar de kleinste deeltjes? Daarover gaat het onderzoek van Lydia Stofanova, promovendus aan de Leidse Sterrewacht en SRON — het Nederlandse instituut voor ruimteonderzoek. Ze bestudeert hoe elementen zoals zuurstof de grootschalige…

Directoire, buitendien, Parbo-bier en vanzelfsprekend: voetbal. In de tentoonstelling ‘Lieve tante Olga’ staat de gedeelde Surinaams-Nederlandse cultuur centraal. Met haar lichtvoetigheid en levenservaring neemt ‘icoon’ tante Olga (95) bezoekers mee langs een gedeelde geschiedenis en schuwt daarbij…