Lezing

Het is zover. Nederlandse burgers mogen stemmen bij het landelijke raadgevende referendum. Een unieke gebeurtenis. Allicht daardoor een gebeurtenis waarvan de aanloop opmerkelijke zaken liet zien. Door onwennigheid met idee en praktijk van een weinig beproefd democratisch instrument, zo lijkt het. Drie…

Burgers hebben meer vertrouwen in de gemeentepolitiek dan in de landelijke politiek. En ook veel politici en beleidsmakers menen dat kleinschalig, lokaal bestuur democratischer en transparanter is. Decentralisatie is in de mode. Politicoloog Wouter Veenendaal (Universiteit Leiden) onderzoekt schaaleffecten…

Dit thematische gebied richt zich op uitdagingen voor, en innovaties rondom, democratie en burgerschap in het licht van hedendaagse wereldwijde transformaties. Gelieerde onderzoekers onderzoeken deze vragen op verschillende schaalniveaus (lokaal, nationaal, regionaal, wereldwijd) en vanuit verschillende…

Over macht en tegenmacht

In dit artikel onderzoeken Antoaneta Dimitrova en anderen wat demonstranten in Midden- en Oost-Europa motiveert.

Hoe overheden met maatschappelijke organisaties omgaan en hoe maatschappelijke organisaties publieke besluitvorming kunnen beïnvloeden en hun organiserend vermogen staan centraal binnen dit onderzoeksprogramma. Als zodanig biedt dit onderzoeksprogramma, en de leerstoel waaraan het verbonden is, unieke…

Op 8 november verdedigde Jordi Wiersma het proefschrift 'Democratie, deugden, docentschap: de docent als gids in de democratie'. Het promotieonderzoek is begeleid door Andreas Kinneging en Paul van Geest.

Radicale democratie vertelt voor het eerst het spectaculaire levensverhaal van Pieter Vreede (1750-1837), de grondlegger van de democratie in Nederland.

Politicoloog Tom Theuns (Universiteit Leiden) ontvangt een Veni-beurs van de belangrijkste Nederlandse wetenschapsfinancier NWO. Dit betekent dat hij wordt erkend als een veelbelovende onderzoeker en dat hij gedurende drie jaar wordt ondersteund bij het verder ontwikkelen van zijn ideeën. Theuns gaat…

Niet-gekozen vertegenwoordigers zoals huisartsen, ouderenorganisaties en kerken vormen een belangrijk kanaal om in gemeenten de stem te laten horen van burgers die gebruik maken van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en toeleiding naar werk. Dit concluderen de onderzoekers Hester van de Bovenkamp…

Ben jij benieuwd hoe samenlevingen worden bestuurd – en wat een rechtvaardige samenleving eigenlijk is? Bij de Universiteit Leiden bestudeer je democratie, recht, veiligheid, gelijkheid en beleid in nationale én internationale context. Van mensenrechten tot klimaatwetgeving, van verkiezingen tot ethische…

Ben jij benieuwd hoe samenlevingen worden bestuurd – en wat een rechtvaardige samenleving eigenlijk is? Bij de Universiteit Leiden bestudeer je democratie, recht, veiligheid, gelijkheid en beleid in nationale én internationale context. Van mensenrechten tot klimaatwetgeving, van verkiezingen tot ethische…

Ongekozen vertegenwoordigers kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de lokale democratie.

Ben jij benieuwd hoe samenlevingen worden bestuurd – en wat een rechtvaardige samenleving eigenlijk is? Bij de Universiteit Leiden bestudeer je democratie, recht, veiligheid, gelijkheid en beleid in nationale én internationale context. Van mensenrechten tot klimaatwetgeving, van verkiezingen tot ethische…

Ben jij benieuwd hoe samenlevingen worden bestuurd – en wat een rechtvaardige samenleving eigenlijk is? Bij de Universiteit Leiden bestudeer je democratie, recht, veiligheid, gelijkheid en beleid in nationale én internationale context. Van mensenrechten tot klimaatwetgeving, van verkiezingen tot ethische…

Één vraagstuk, bekeken vanuit één vakgebied door twee wetenschappers verbonden aan één en hetzelfde instituut—dat levert twee posities op. De Leidse politicologen Ruud Koole en Joop van Holsteyn gingen in het dagblad Trouw (zaterdag 22 oktober 2016) met elkaar in debat over de komende lijstrekkersverkiezingen…

Afscheidscollege Ruud Koole, hoogleraar Instituut Politieke Wetenschap, Universiteit Leiden

Democratie begint bij de gemeente. Daar ligt de bron van burgerschap, zeker in Nederland, zo schrijven Wim Voermans en Geerten Waling in het boek Gemeente in de genen, dat 20 februari verschijnt bij uitgeverij Prometheus.

Het is niet langer vanzelfsprekend dat de EU-lidstaten stabiele democratieën zijn. Wat moet de EU doen om de democratie te beschermen, gezien het toenemende democratische verval in sommige lidstaten?

De Weimarrepubliek was de eerste democratie op Duitse bodem. Zij werd in 1918 geboren onder een weinig gelukkig gesternte, aan het einde van een verloren oorlog en te midden van een revolutie, en ging in 1933 ten onder toen Hitler aan de macht kwam.

Hoe kunnen partijverboden gerechtvaardigd worden? Welke partijen zijn in Europa eigenlijk verboden – en waarom? Werken weerbare democratie-maatregelen? En ontstaat er een internationaalrechtelijk concept van weerbare democratie?

Patriot Pieter Vreede was cruciaal voor de ontwikkeling van onze democratie. In de Boekencast vertelt zijn biograaf Dirk Alkemade meer over deze Leidse revolutionair.

Hoogleraar Encyclopedie van de Rechtwetenschap Bastiaan Rijpkema roept met een opiniestuk in NRC op tot een weerbare democratie in 2025: ‘Democratisch ethos vraagt meer dan een gloedvol betoog.’

Bij democratie wordt vaak gedacht aan meerderheden halen, maar volgens hoogleraar Bastiaan Rijpkema ligt dat genuanceerder. In radioprogramma de Nieuws BV vertelt hij over hoogleraar George van den Bergh, die stelt dat de democratie draait om de mogelijkheid besluiten terug te draaien.

Wie aan inlichtingenwerk denkt, denkt aan James Bond. De dagelijkse praktijk is gelukkig genuanceerder. In Vijandbeelden bespreekt Constant Hijzen het werk besproken van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten, vroeger en nu.

De onzekerheid dat de uitkomst van politieke besluitvorming tegen jouw zin is. Dat kan best spannend zijn. Josette Daemen commenteert hierover bij het NRC.

Democratie staat overal ter wereld onder druk. Met het project #DemocracyinAction willen universitair docenten Sara Brandellero en Kamila Krakowska Rodrigues onderzoeken hoe grassroots-kunstprojecten er wel in slagen om de democratie overeind te houden.

Jonge generaties hebben de neiging om kritiek te hebben op het democratische systeem. Rob de Wijk vertelt hierover op BNR.

De kiezer heeft met de gigazege voor de BoerBurgerBeweging (BBB) woensdag een signaal afgegeven. Je moet iets met dit 'maatschappelijk verzet', vindt Boogaard. 'Partijen krijgen nu de kans om het opnieuw te doen, maar dan met BBB.' Dat heeft volgens Geerten Boogaard hoogleraar decentrale overheden in…

Van de hand van Hans-Martien ten Napel verscheen onlangs bij Routledge een, samen met prof. Sophie van Bijsterveld (Radboud Universiteit Nijmegen) geredigeerde, bundel getiteld Culture, Secularization, and Democracy. Lessons from Alexis de Tocqueville.

Op 2 november werd in de Rode Olifant in Den Haag het symposium ‘Vitale democratie’ gehouden, georganiseerd vanuit het Ministerie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Hoe kunnen partijverboden gerechtvaardigd worden? Welke partijen zijn in Europa eigenlijk verboden – en waarom? Werken weerbare democratie-maatregelen? En ontstaat er een internationaalrechtelijk concept van weerbare democratie?

Donderdagavond vertrokken drie raadsleden van ONS.Vlaardingen uit de raadszaal tijdens een stemming over een motie van wantrouwen, één raadslid ging na die stemming uit onvrede over de gang van zaken zelfs naar huis. De motie van wantrouwen tegen het hele college van burgemeester en wethouders van Vlaardingen…

In dit artikel bespreekt Susanne Kamerling welke maatregelen de Europese democratie beschermen tegen Chinese invloed en inmenging.

De relatie tussen wetenschap en democratie is complex. Moeten beleidsmakers luisteren naar wetenschappers of naar burgers? Over die vraag gaan Valérie Pattyn en Johan Christensen in discussie met een panel van experts tijdens het wetenschappelijke congres EuroScience Open Forum (ESOF).

Op 10 december 2024 vond in het Europees Parlement een verhelderende presentatie plaats van Protecting Democracy in Europe, het nieuwe boek van Tom Theuns, assistent-professor aan de Universiteit Leiden. Het evenement, georganiseerd door Thijs Reuten en zijn team, bracht een vooraanstaand panel van…

Het conflict tussen de Hongaarse premier Orbán en zijn partij Fidesz enerzijds de overige partijen binnen de Euorpese Volkspartij (EVP) anderzijds illustreert de complexe werking van de Europese democratie. Michiel Luining, docent aan het Instituut Bestuurskunde van Universiteit Leiden, schrijft erover…

Indonesische verkiezingen zijn meer dan godsdienststrijd en het kopen van stemmen, betoogt hoogleraar David Henley.

Als je makkelijke antwoorden wil op bestuurlijke vragen, kun je de democratie beter afschaffen, vindt dr. Carola Schoor. Want een democratie hoort te wringen en vragen op te roepen. Voor een evenwichtige en rechtvaardige rechtsstaat is ‘een rechtsstatelijk kompas’ nodig.

Oda van Cranenburgh, politicoloog verbonden aan de Universiteit Leiden, blogt over Afrika's problemen met democratie.

Op 12 april 2022 is Raisa Blommestijn gepromoveerd op haar proefschrift, getiteld Het spook van Weimar. Een democratie in crisis.

Techgiganten zoals Google, Apple en Microsoft bepalen steeds meer de digitale wereld waarin we leven. Reijer Passchier waarschuwt: ‘Er zijn dringend maatregelen nodig om deze invloed in te perken.’

Op Bevrijdingsdag vraagt dichter en jurist Afshin Ellian zich af, waar democratie aan moet voldoen om die eretitel te dragen - en welke gevaren er op de loer liggen.