Radioprogramma Vroege Vogels was erbij toen onderzoekers Maarten Schrama en Krijn Trimbos met veertig studenten de polder ingingen. Van regenworm tot eendenkroos, de studenten brengen alles in kaart. Deze nulmetingen zijn de start van een tienjarig onderzoek in Polderlab Vrouwe Venne bij Oud Ade.

Onderzoekers uit Wageningen en Leiden hebben een rijstveld aangelegd in de polder bij Oud Ade. Met het experiment willen ze nagaan of rijst een duurzaam alternatief is voor de traditionele Nederlandse Landbouw. Vroege Vogels-redacteur Jesper Buursink ging een kijkje nemen op het Polderlab.

Op zaterdag 16 oktober opent de bijzondere tentoonstelling ‘Onder onze hemel‘ in de Oude Sterrewacht in Leiden. De expositie werpt een culturele blik op de sterrenhemel door Aboriginal Australische en Zuid-Afrikaanse artiesten, en bevat kleurrijke kunstwerken die verkennen hoe deze inheemse culturen…

Wetenschappers hebben ontdekt dat spreeuwen en papegaaien de complexe geluidjes van Starwars-droid R2-D2 verrassend goed kunnen imiteren. Hun onderzoek onthult hoe de bouw van het stemorgaan het vocale vermogen van een vogel bepaalt – én hoe citizen science daarbij helpt.

Eten of gegeten worden. Het beschrijft de evolutionaire strijd tussen slangen versus zoogdieren en vogels die slangen eten. Muzaffar Ali Khan wijdde zijn promotieonderzoek aan de onderliggende mechanismen van deze wapenwedloop, en heeft zijn promotie 16 februari. Wat maakt zoogdieren en vogels succesvol…

De Leidse natuurkundigen Alexandre Morin en Samadarshi Maity bestuderen zelforganisatie en flocking-verschijnselen. Ze werpen licht op zwermgedrag, wat helpt om te begrijpen hoe het kan dat vogels in een zwerm niet botsen. Met plastic microkralen creëerden ze een experimentele opstelling en ze ontwikkelden…

‘Ik had niet verwacht dat ik de beurs zou ontvangen, maar het biedt wel ruimte voor een heel gaaf onderzoek,’ vertelt Michelle Spierings. De onderzoeker van het Instituut Biologie Leiden (IBL) heeft een Veni-beurs toegekend gekregen van wetenschapsfinancier NWO, voor maximaal 280.000 euro.

Volgens bioloog Michiel Hooykaas kennen kinderen maar weinig diersoorten die in Nederland voorkomen. Tijdens zijn promotieonderzoek aan de Universiteit Leiden keek hij naar het gebruik van dierenillustraties in kinderboeken. Vandaag legde hij zijn onderzoek uit bij RTL-nieuws.

Prentenboeken staan vol dieren, maar dat blijken vooral zoogdieren te zijn. Vooral huisdieren en exotische dieren zijn daarbij populair. Een groot deel van de Nederlandse fauna zijn veel minder te zien, maar bioloog Michiel Hooykaas van de Universiteit Leiden ziet kansen genoeg voor een biodiverser…

Als een onderzoeker op de radio of televisie is geweest of bijvoorbeeld in de krant stond, kan je een In de media maken. Hoe schrijf je een goed bericht? We zetten de richtlijnen voor je op een rij.

Hoe geef jij onderwijs? Elke docent heeft een eigen stijl, en vaak ook een arsenaal aan handigheidjes, geleerde lessen en inzichten. In elke Onderwijs Nieuwsbrief deelt een docent een tip. Lees mee!

Het zichtbaar maken van ongeschreven verhalen van inheemse culturen en volken van de Cariben. Dat doet de tentoonstelling ‘Caribbean Ties’ in de Oude UB.

Exotische meerkikkers uit verre oorden koloniseren Zuidoost-Nederland. Dat toonden Leidse biologiestudenten aan. Hoewel de amfibieën zeer goed gedijen in ons kikkerlandje, zijn ze schadelijk voor de inheemse biodiversiteit.

Hoe leren jonge zebravinken zingen? Een onderzoeksteam onder de leiding van Katharina Riebel heeft een ‘RoboFinch’ ontwikkeld om dat te bestuderen. De afgelopen vier jaar heeft de groep ‘Seeing voices’ de robotvogel ontworpen. En met succes: jonge zebravinken luisteren er vol enthousiasme naar.

Jacobskruiskruid komt normaal gesproken voornamelijk voor in de Duinen. Nu is de plant ook steeds vaker te vinden in de wei. Hoogleraar Martijn Bezemer legt bij Vroege Vogels uit hoe dit komt en wat er aan gedaan kan worden.

De robot-zebravink valt goed in de smaak. ‘Zelfs na een maand blijven de zebravinken gebiologeerd luisteren naar de robot en doen ze hem na,’ vertelt onderzoeker Judith Varkevisser bij Vroege Vogels van BNNVARA.

Nederland heeft geen nationale bloem en daar wil het radioprogramma Vroege Vogels verandering in brengen. Verschillende experts van Universiteit Leiden zijn betrokken bij de verkiezing.

Een internationaal onderzoeksteam gaat op jacht naar onzichtbare soorten op de Galapagoseilanden. De diversiteit onder bacteriën en andere microscopisch kleine organismen is niet meteen te zien, maar wél essentieel voor de natuur. Zoals voor ‘reuzenmadeliefjes’: bedreigde inheemse planten.

Dat een papegaai geluiden na-aapt is niks geks. Maar vocaal leren is bij dieren lang niet vanzelfsprekend. Toch heeft onderzoeker Carel ten Cate van het Instituut Biologie Leiden (IBL) van Universiteit Leiden een eendensoort (her)ontdekt die geluiden imiteert. ‘Het begon met een obscure referentie over…

Volgens mij moeten we hierheen. Hierheen! HIER! HEEN!! Je verstaanbaar maken in een stad is soms lastig. Dat geldt niet alleen voor mensen: ook vogels blijken last te hebben van het omgevingsgeluid. Eerder bewees onderzoeker Hans Slabbekoorn al dat Leidse mezen anders communiceren in de stad. Nu blijkt…

Van duiven tot zebravinken. Carel ten Cate bestudeerde vogelgeluiden. En dat niet alleen. Samen met Leidse linguïsten onderzocht hij de parallel tussen vogelzang en taal. Op 9 juni was het afscheidssymposium, als afsluiting van zijn brede carrière. Nou ja, afsluiting? Carel ten Cate is nog niet klaa…

Anderhalve hectare polder, een grote hoeveelheid water en een groep nieuwsgierige onderzoekers onder leiding van ecoloog Maarten Schrama. Dit zijn de benodigdheden voor het beantwoorden van de vraag: hoe beïnvloeden waterbergingen de natuur, de dieren en onze gezondheid?

Veel arme mensen in Indonesië zijn voor hun sociaal vangnet voornamelijk afhankelijk van hun familieleden, buren en de lokale gemeenschap. Een van deze vormen van hulp vanuit de gemeenschap wordt in Midden-Java ‘jimpitan’ genoemd. Promovendus Ayu Swaningrum onderzocht hoe dit systeem van sociale zekerheid…

Meetikken op een ritme, patronen in geluiden herkennen en genieten van muziek: voor mensen klinkt het als de normaalste zaak van de wereld. Maar hoe zit dat met dieren? Michelle Spierings zoekt het uit en maakt met haar onderzoek kans op de Klokhuis Wetenschapsprijs.

Onderzoek naar flora en fauna met oog voor economische belangen én samenwerking met de lokale bevolking. Dit is allemaal gebundeld in een samenwerkingsprogramma van de Anton de Kom Universiteit van Suriname en Universiteit Leiden. Samenwerken op basis van gelijkheid staat voorop. ‘Een lastige uitdaging,…

Geef organismen zoals planten en dieren de vrijheid om zich te verplaatsen, op elkaar te reageren en in hun levensbehoeften te voorzien. Dan zullen ze vanzelf floreren, stelt hoogleraar Geert de Snoo. Onze bemoeienis werkt herstel alleen maar tegen.

In het voorjaar van 2021 trok een groep van acht Leidse biologiestudenten de duinen in, op zoek naar amfibieën. Aan de hand van DNA bepaalden ze de geografische oorsprong van de dieren. Wat bleek? In veel gevallen gaat het om exotische populaties van dieren die van nature niet in ons kikkerlandje thuishoren.…

De zwervende akkerslak, microvlinder en inheemse hoornaar. Het zijn een paar van de nieuwe bewoners van de buurttuin in Haarlem. Hoogleraar Menno Schilthuizen en zijn collega’s hebben geinventariseerd hoe het staat met de biodiversiteit op de voormalige voetbalvelden.

Hoe kiezen dieren hun partner? Het antwoord is simpel: alles draait om kwaliteit. Willen wij mensen nog wel eens iets aantrekken wat toevallig in de mode is, dieren doen niets zomaar. Achter een mooi verenkleed of een oor¬verdovend brullen zit maar één boodschap: ik ben in topconditie. De evolutionaire…