Tentoonstelling

Hoogleraar Mariska Kret ontvangt de Mercator Sapiens Stimulus, een nieuwe wetenschapsprijs van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij (KHMW). Aan de prijs is een geldbedrag van 1 miljoen euro verbonden.

In de nieuwe videoreeks ‘De wereld van taalwetenschap’ vertellen alumni en wetenschappers over hun passie voor hun vakgebied. Universitair docent Maria del Carmen Parafita Couto spreekt over tweetaligheid en het gevoel bij een taal.

Ronny Boogaart, universitair docent taalkunde én geboren en getogen Zeeuw, is door Omroep Zeeland geïnterviewd over het veranderende Zeeuwse dialect. Is het nieuwe taalgebruik erg?

Professionele ondertitelaars zien de kwaliteit van ondertitels voor films en series achteruitgaan, zo meldt NU.nl. Streamingdiensten kiezen steeds vaker voor machinevertalingen. Lettie Dorst, hoofddocent aan de Universiteit Leiden, waarschuwt voor de gevolgen.

Standaard schooltesten als de CITO-toets laten vooral zien wat kinderen al goed kunnen. Dynamische testen geven juist inzicht in hun potentieel om te leren, ontdekte Mirjam de Vreeze in haar promotieonderzoek. Vooral bij kinderen met leerproblemen als dyslexie of faalangst biedt dat perspectief.

Hoogleraar cognitieve psychologie Mariska Kret ontvangt de Dr. Hendrik Muller Prijs van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) voor haar vernieuwende onderzoek naar emoties. Kret: ‘Deze prijs biedt een mooie kans om het emotie-onderzoek een boost te geven.’

Een nieuwe uitdaging voor Felix Ameka. De universitair hoofddocent aan het Centre for Linguistics is benoemd tot bijzonder hoogleraar Ethnolinguistic Vitality and Diversity in the World. ‘Ik kijk ernaar uit om etnolinguïstische diversiteit en vitaliteit te promoten.’

Geldzorgen hebben impact op je brein. Wie denkt eigen schuld, dikke bult, heeft het mis. Gedrags- en neurowetenschapper Mirre Stallen legt in een video van Universiteiten van Nederland uit waarom schulden niet altijd je eigen schuld zijn.

In twee afleveringen van Radio Zwammerdam vertelt hoogleraar cognitieve gedragsecologie Karline Janmaat over voedselzoekgedrag van chimpansees. Met touchscreens en voedselpuzzels onderzocht ze samen met Max Boot hoe apen naar voedsel leren zoeken.

Hoogleraar Johan Rooryck, tegenwoordig executive director van cOAlition S, krijgt een eredoctoraat van de Universiteit van Tromsø, vanwege zijn inzet voor open access in de wetenschap. Hij krijgt het eredoctoraat uitgereikt op 1 september.

De wetenschapsredactie van de Volkskrant zoekt antwoord op grote, eigenlijk niet te beantwoorden vragen van lezers. Op 6 augustus 2022 was de vraag: wat gaat er om in het hoofd van een baby? Een aantal experts- waaronder universitair docent Szilvia Biro - legt uit dat dat heel wat meer is dan lang…

Lezing, Descriptive Linguistic Seminars

In de nieuwe videoreeks ‘De wereld van taalwetenschap’ vertellen alumni en wetenschappers over hun passie voor hun vakgebied. Hoogleraar Afrikaanse taalkunde Maarten Mous vertelt hoe belangrijk het is om je eigen taal te horen op school.

ChatGPT, vertaalmachines en bots: voor Carole Tiberius zijn ze gesneden koek. 1 januari is ze benoemd tot hoogleraar Computerlinguïstiek. ‘Het vakgebied bestaat uit twee componenten: informatica en taalkunde.’

Middelbare scholieren kunnen zaterdag 16 april hun tanden weer stukbijten op de moeilijkste taalvragen in de finale van de Taalkundeolympiade. Hoogleraar Sasha Lubotsky en promovendus Cid Swanenvleugel wonnen allebei ooit een olympiade. Inmiddels zijn ze betrokken bij de organisatie. Wat maakt de competitie…

Het invoeren van een basisinkomen leidt er niet noodzakelijkerwijs toe dat mensen minder gaan werken. Zo luidt de conclusie van een reeks gedragsexperimenten van cognitief psycholoog Fenna Poletiek, sociaal psycholoog Erik de Kwaadsteniet en cognitief psycholoog Bastiaan Vuyk. Ook vonden zij aanwijzingen…

Er lijken genen te zijn die invloed hebben op hoe ons brein zich in de loop der tijd ontwikkelt. Een groot internationaal consortium heeft dit met een uitgebreide studie ontdekt. De resultaten van het onderzoek zijn recent gepubliceerd in Nature Neuroscience.

Koud water, neuriën en ademhalingsoefeningen zouden de nervus vagus stimuleren en zo stress verminderen. Maar werken deze methodes ook echt? Cognitief psycholoog Roderik Gerritsen nuanceert de 'hacks' die op sociale media rondgaan: 'Het is niet zo simpel als een aan- en uitknop voor stress.'

Lucien van Beek, universitair docent aan het Leiden University Centre for Linguistics, is geïnterviewd in de podcast 'Radio Horzelnest' over het Indo-Europees.

Lezing, colloquium

Tientallen jaren hebben taalwetenschappers zich het hoofd gebroken over de vraag hoe de zinsbouw van talen precies verschilt. Promovendus Martin Kroon ontwikkelde een computersysteem dat een antwoord dichterbij brengt. Promotie op 10 november.

Een zin vertalen naar een taal die je niet spreekt? De acht Nederlandse deelnemers aan de Internationale Taalkundeolympiade deden het. De middelbare scholieren behaalden twee medailles en een eervolle vermelding

De faculteiten Geesteswetenschappen, Rechtsgeleerdheid en Wiskunde en Natuurwetenschappen hebben een pagina met aanvullende informatie gemaakt.

Volwassenen die in hun jeugd zijn misbruikt of mishandeld en daardoor kampen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS), kunnen veel baat hebben bij cognitieve gedragstherapie. Dat blijkt uit een studie waaraan 149 patiënten hebben meegedaan. Onderzoeker en promovendus Chris Hoeboer is hoopvol over…

‘Als je de ware ontmoet, weet je dat meteen’, of: 'Opposites attract': over de liefde en aantrekkingskracht gaan hardnekkige overtuigingen rond, maar zijn ze wel waar? Iliana Samara onderzoekt de werking van verlangen en legt uit welke liefdesmythes we wat minder serieus mogen nemen

De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren daalt al jaren. De voornaamste oorzaak voor die afname is dat veel leerlingen moeite hebben met verdiepend lezen. Leer leerlingen om teksten actief te lezen, en om zo bezig te zijn met het construeren van betekenis. Dat schrijven de Leidse onderzoekers Paul…

Het Leidse Babylab-team vertelt in het Leidsch Dagblad over het Babylab van de Universiteit Leiden en het 'Many Babies Consortium'. Het samenwerkingsverband herhaalt belangrijke onderzoeken op het gebied van taalontwikkeling en sociale cognitie.

Prof.dr. Niels Schiller is experimenteel taalwetenschapper. Hij houdt zich bezig met verwerkingsprocessen van taal in de hersenen en werkt nu aan een videobril voor doven en slechthorenden.

Congres/symposium

Een onafhankelijke beoordelingscommissie heeft unaniem drie projecten gekozen die subsidie zullen ontvangen vanuit het Prof. Andrea Evers Fonds voor Gezondheid, Gedrag en Samenleving. Het eerder dit jaar gelanceerde fonds stimuleert innovatief inter- en transdisciplinair onderzoek op het gebied van…

Congres/symposium, Symposium

Toelating en selectie

Het zinnetje ‘ijs en weder dienende’ is een goed voorbeeld van de zogenoemde deelwoordconstructie en misschien wel een van de meest ondoorgrondelijke van het Nederlands. Want wat (of wie) dient nu wie (of wat)? De betekenis is eigenlijk ‘als het ijs en weer meezitten’. De oratie van Gijsbert Rutten,…

Waar komt het Nederlands vandaan? Nieuwe hoogleraar Alwin Kloekhorst kijkt voor een antwoord op die vraag naar millennia-oude talen uit Anatolië, het Aziatische gedeelte van het huidige Turkije. ‘Een nieuwe interpretatie in één van de Anatolische talen kan gevolgen hebben voor tientallen andere tale…

Als arts samen met een patiënt tot een beslissing komen: hoe doe je dat op een goede manier? Onderzoekers Geert Warnar en Roosmaryn Pilgram, die gezamenlijk een cursus binnen de MA Neerlandistiek verzorgen, gaan een virtuele samenwerking aan met de Universidade NOVA de Lisboa om het antwoord op die…