Overblijfselen uit het verleden liggen voor een groot deel verborgen in rivieren, meren en zeeën. Helaas kijken we zelden onder water, en onbekend maakt onbemind. Martijn Manders vertelt in zijn oratie waarom onderwaterarcheologie zo belangrijk is voor het begrijpen van onze geschiedenis.

Nederland is sinds de Tweede Wereldoorlog veranderd in een multi-etnische samenleving. Mede onder invloed daarvan wordt het meer en meer gedwongen kritisch naar zichzelf en zijn verleden te kijken. Steeds vaker klinkt de roep om de overheersende visie die Nederland lange tijd op zijn koloniale verleden…

Na bijna 70 jaar heeft de Leidse Sterrewacht er een telescoop bij. Een crowdfundingsactie in maart bracht de 20.000 euro op die nodig was om een zonnekijker te bouwen. Op 19 september verrichtte rector magnificus Carel Stolker de openingshandeling.

In het programma ‘Atlas’ van NPO3 legt Mariska Kriek uit dat ze de James Webb- telescoop gaat gebruiken voor haar onderzoek naar sterrenstelsels die drie miljard jaar na de oerknal zijn ontstaan. Ook haar collega Marijn Franx is in de aflevering te zien. Beiden werken als hoogleraar Extragalactische…

Met zijn MA scriptie

De werkgroep Diversiteit & Inclusie en Studentenwelzijn bestaat uit een groep studenten die onder leiding van de Facultaire Coördinator Susanne Deen gezamenlijk aan de slag gaan om de thema’s D&I en Studentenwelzijn meer bespreekbaar, voelbaar en zichtbaar te maken op de Faculteit der Rechtsgeleerdheid,…

Klassieke talen in perspectief

De negentiende-eeuwse schrijver Nicolaas Beets en zijn zoon Dirk waren door en door koloniaal. Vader Nicolaas zelfs zonder ooit in Indië of een andere kolonie te zijn geweest. Maar ze realiseerden het zich niet. De nieuwe Scaliger-hoogleraar Rick Honings laat zien dat archieven van schrijvers goudmijnen…

Langs ruimtepuin vlakbij huis gaan we steeds verder, tot we uitkijken over waaiers van sterrenstelsels. Gewoonlijk maken schoolklassen deze reis, in het mobiele planetarium dat op school komt. Vandaag mag iedereen mee, gewoon vanaf de bank. Je mag al je vragen stellen: 'Als het heelal geen centrum heeft,…

Deze week kunnen we stemmen voor de universitaire verkiezingen. De Universiteitsraad en Faculteitsraden zijn ontzettend belangrijk. Tijdens het mooie seminar over vijftig jaar medezeggenschap dat de UR onlangs organiseerde, zei oud-rector Carel Stolker het treffend: ‘Zonder medezeggenschap, geen universiteit.’…

Abstracte geluiden die bezoekers de trap opzuigen, een ‘escape baarmoeder’ en een kerstspel dat je laat nadenken over de grenzen van maakbaar geluk. Masterstudenten Media Technology maakten in kunstcentrum Old School aan het Pieterskerkhof een bijzondere tentoonstelling rond het thema ‘auto’.

De Bilderdijkkamer in het Academiegebouw van Universiteit Leiden is nu geheel online te bezoeken. Op het platform Things That Talk is zowel de vaste opstelling van de Bilderdijkkamer als een selectie uit de collectie Bilderdijkiana te bekijken. De collectie is niet alleen te zien, maar ook te horen.…

Het lijkt een paradox: ultradun materiaal dat al het licht absorbeert. Toch bestaat het. Twee Leidse onderzoekers berichtten over hun onderzoek in ‘Applied Physics Letters’. Het artikel staat in de Top 20 van meest gedownloade artikelen van mei van het gerenommeerde tijdschrift.

Het METIS-instrument dat onder leiding van de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) wordt gebouwd voor ESO's toekomstige Extremely Large Telescope (ELT) in Noord-Chili heeft een belangrijke mijlpaal bereikt: het voorlopig ontwerp is goedgekeurd.

Natuurkundige Martin van Exter werkt met licht op nanoschaal, en bevindt zich aan het front van het onderzoek naar de quantumcomputer. Maar als opleidingsdirecteur heeft hij ook een visie op natuurkunde-onderwijs. Oratie op 18 november.

Als arts, psycholoog of pedagoog moet je over empathie beschikken, maar tegelijkertijd is het niet de bedoeling dat de zorgverlener mee gaat huilen met een patiënt. Hoe vind je de juiste balans? In de Honours Class 'Narrative Care: creatief schrijven als instrument voor zorgprofessionals' ontdekken…

Je onderzoek in 24 seconden uitleggen en het in 7 woorden samenvatten. En dat in competitite met andere jonge Leidse onderzoekers. Wessel Valkenburg won op 7 juli de tweede halve finale van Ig Nobel 24/7.

Maar liefst vier wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben een prestigieuze Vici-beurs gekregen. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft dat bekendgemaakt. De gehonoreerde aanvragen zijn afkomstig van onderzoekers van de Faculteit der Sociale Wetenschappen, de Sterrewacht…

De 3D-spectrograaf Multi Unit Spectroscopic Explorer (MUSE) is met succes geïnstalleerd en in gebruik genomen op de Very Large Telescope op Cerro Paranal, Chili. MUSE heeft tijdens zijn eerste waarnemingsperiode gekeken naar verre sterrenstelsels, heldere sterren en andere testobjecten. De Sterrewacht…

Een internationaal team van sterrenkundigen onder Leidse leiding heeft een wervelwind van stof en gruis ontdekt in een baan rond een jonge ster. In het gruis is zich mogelijk een planeet aan het vormen. Het team van wetenschappers deed de ontdekking in de tijd die bouwers en bedenkers van een astronomisch…

Onderzoekers van de Universiteit Leiden werken samen met Ouwehands Dierenpark om beter inzicht te krijgen in de emoties en intelligentie van orang-oetans. Het publiek van de dierentuin kan nu zien hoe orang-oetans zich uitleven op computer-touchscreens.

Geluiden van menselijke activiteit in en rond de oceanen hebben impact op mariene soorten en ecosystemen via verandering van het akoestische klimaat onderwater. Hans Slabbekoorn van het Instituut Biologie Leiden pleit voor technische oplossingen om de geluidsoverlast te verminderen. Science review paper…

Een internationaal team van astronomen uit Leiden en de VS heeft voor de eerste keer de snelheid kunnen meten van sterren in een sterrenstelsel op een afstand van 11 miljard lichtjaar. De sterren blijken met ongeveer 1.5 miljoen km/uur bijna tweemaal zo snel door de ruimte te bewegen als de zon in ons…

Een fata morgana ontstaat wanneer door zonlicht de lucht boven de grond opwarmt. Natuurkundige Michel Orrit en zijn collega’s hebben dit principe gebruikt op de schaal van nanometers om enkele moleculen te zien. Hun artikel verscheen op 15 oktober in Science.

Iedere maand vertelt één van de medewerkers van het Instituut over een boek dat hij onlangs heeft gelezen en hem heeft geïnspireerd: van roman tot biografie. Op het eind van het stuk wordt het stokje doorgegeven aan een nieuwe collega. De aftrap van deze nieuwe rubriek wordt verzorgd door Herman Pau…

Planeetvormingsgebieden, meervoudige sterren en de stofrijke schijven die superzware zwarte gaten voeden. En misschien zelfs vulkanen op de Jupitermaan Io. Al die objecten hopen wetenschappers te gaan waarnemen met de nieuwe supertelescoop MATISSE. De Leidse astronoom Walter Jaffe is onderzoeksleider…

Een nieuw kabinet, brandhaarden in de wereld en natuurlijk veel wetenschap: dit zijn de vijf verhalen van de Universiteit Leiden die jullie graag lazen in 2024.

Vierhonderd wetenschappers en afgevaardigden van de ruimtevaartindustrie uit 14 landen komen deze week bijeen in Leiden voor de jaarlijkse Euclid Consortium-meeting. Euclid is de Europese ruimtetelescoop die in 2020 wordt gelanceerd en is bedoeld om misschien wel het grootste mysterie van de hedendaagse…

Hans Nieuwenhuis (1944-2015) heeft een grote en voortdurende invloed op het juridisch onderwijs, de rechtswetenschap en de rechtspraktijk.

Het Sport Data Center wil samen met een diverse groep partners de geheimen ontrafelen van het Nederlandse en het Braziliaanse voetbal. Daarnaast gaat het consortium in beide landen meten welke gezondheidsproblemen mensen in een rolstoel ontwikkelen door het stilzitten.

Dit jaar viert de Universiteit Leiden haar 444ste verjaardag. En bij een feest hoort muziek! Dat vindt ook neuropsycholoog Rebecca Schaefer. Als kind was ze al gefascineerd door muziek, en nu onderzoekt zij hoe het komt dat we er blij, actief of juist rustig van worden.

Als docent op de Johan de Wittschool ben je dagelijks getuige van een microgemeenschap waarin grote verschillen voorkomen, en daaruit voortvloeiende conflicten. Dat stelt Matthias Schotanus, student van het Leiden University College en deelnemer aan het Community Project ‘Engage The Hague’. Op 2 juni…

De Leidse hoogleraar wiskunde Frans van Schooten jr. (1615-1660) en zijn vrouw Margrieta zijn geportretteerd door Rembrandt. Dat stelt wiskundige en kunsthistoricus Johan Zwakenberg in zijn onlangs gepubliceerde artikel in het Leids Jaarboekje 2018. Leidse kunsthistorici zijn niet direct overtuigd van…

Een nieuwe manier om het licht van verre planeten te analyseren zou ons bewijs kunnen leveren van buitenaardse planten, schrijft astronomie-auteur Colin Stuart in de New Scientist. In zijn artikel beschrijft hij het werk van de groep van de Leidse astronoom Rob van Holstein. Dit team detecteerde afgelopen…

Zeshonderd mensen hadden zich op 20 april verzameld in de Pieterskerk, waaronder honderden pientere scholieren: de deelnemers aan de Pre-University Classes hadden hun slotbijeenkomst en veel van hen hadden hun ouders meegebracht. Het was een kennisintensieve middag

Een map met daarin de eerste versie van Kort Amerikaans en de kopij met aantekeningen voor de 40ste druk. Karina Wolkers, weduwe van schrijver en kunstenaar Jan Wolkers, overhandigde deze op 19 oktober aan Kurt De Belder, directeur van de Leidse Universiteitsbibliotheek. Ze markeerde daarmee de overdracht…

De Universiteit Leiden heeft een unieke verzameling Noord-Koreaanse propagandaposters gedigitaliseerd. Die posters leren ons veel over de (gedachte-)samenleving van het gesloten land, zegt universitair docent Koreastudies Koen De Ceuster. Hij laat het zien aan de hand van enkele posters uit de colle…

Speciaal voor vrouwelijke scholieren die zich oriënteren voor hun studiekeuze, wordt op 30 oktober 2015 de jaarlijkse Physics Ladies Day georganiseerd. Dat natuurkunde een vakgebied zou zijn voor mannen is achterhaald, bewijzen deze drie Leidse vrouwelijke natuurkundige onderzoekers. Lees over hun e…

De Europese academische gemeenschap Europaeum ontving op 23 september de Scaligerpenning voor het uitdragen van academische waarden. De Brit Andrew Graham, bestuurder en oprichter van het Scholars Programme, ontving de penning uit handen van de voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit…

Koningin Juliana was niet, zoals vaak beweerd is, een labiele vorstin die volledig onder invloed stond van gebedsgenezeres Greet Hofmans. En haar religieuze vriendenclub was geen sekte met een politieke agenda. Dat concludeert Han van Bree na nieuw archiefonderzoek. Promotie 24 juni.

De Turkse onderzoeker Engin Kiliç ontdekte een vergeten genre uit de Turkse 20e eeuwse literatuur: de utopische roman. Zijn vondst betekent een grote verrijking van de Turkse culturele en politieke geschiedenis. Promotie op 11 juni.

Elektronen in grafeen gedragen zich als lichtdeeltjes; ze hebben geen massa en gaan overal doorheen. Heel handig als je droomt over nano-elektronica. Maar je moet ze wel in goede banen leiden. Carlo Beenakker gaat onderzoeken hoe. Hij kreeg er een ERC Advanced Grant voor van 1,5 miljoen euro.

Zeshonderd mensen hadden zich op 20 april verzameld in de Pieterskerk, waaronder honderden pientere scholieren: de deelnemers aan de Pre-University Classes hadden hun slotbijeenkomst en veel van hen hadden hun ouders meegebracht. Het was een kennisintensieve middag.

De Honours Academy geeft studenten en docenten de mogelijkheid om te laten zien wat zij in hun mars hebben. Zo komen persoonlijkheden het best tot hun recht. Maar als we te veel willen, raken we teleurgesteld, gefrustreerd of opgebrand. Hoe geef je het beste invulling aan je ambitie?

Het is een van de aangrijpendste literaire genres: ‘dodekindliteratuur’. De Leidse letterkundigen Rick Honings, Olga van Marion en Tim Vergeer stelden het eerste overzichtswerk samen over dit thema in de Nederlandstalige literatuur. De schuldvraag en de rol van God komen vaak terug. ‘Is God een krok…

Milou Deelen (24) werd in Nederland in korte tijd dé voorvechtster van openheid over seksualiteit door vrouwen. Het is haar duur komen te staan maar ze ontmoet ook zoveel instemming, lof en steun dat ze niet opgeeft. In de Annie Romein Verschoorlezing, waarmee de Universiteit Leiden Internationale Vrouwendag…

Zijn degelijkheid als minister van Financiën combineert alumnus Wopke Hoekstra met een open geest: ‘Ik benader onderwerpen graag vanuit verschillende invalshoeken en hou in het algemeen niet van ideologieën en dogma’s, die zitten toch vaak maar in de weg.’

Andrew de la Haije is directeur van de Nederlandse vestiging van Xebia Consultancy Services, een internationaal opererend consultancy-bureau dat ondernemingen begeleidt bij digitale transities. Hij volgde de Executive Master Cyber Security en studeerde cum laude af.

Een extra groot cortège, drie eredoctoraten, een pubquiz over 450 jaar universiteitsgeschiedenis, een heuse dies-rap en een oproep om academische vrijheid te verdedigen. Met de viering van de 450e dies natalis is het lustrumjaar van de Universiteit Leiden officieel van start gegaan.