Dit was het programma van De Kennisboomgaard 2025:

AI heeft enorm maatschappelijk en economisch potentieel en wordt breed toegepast. Toch zijn er uitdagingen: hoe combineren we menselijke waarden met AI, maken we AI transparanter en begrijpelijker, en wat leren AI en menselijke cognitie van elkaar, bijvoorbeeld over taal leren?

Onderzoek dat binnen het instituut wordt uitgevoerd valt onder het onderzoeksprogramma Criminal Justice: Legitimacy, Accountability and Effectivity. In dit onderzoeksprogramma werken (strafrecht)juristen en sociaal wetenschappers, in het bijzonder criminologen, nauw samen.

In 2021 hebben veel van onze medewerkers en studenten mooie prijzen gewonnen en belangrijke onderzoekssubsidies binnengehaald. Traditioneel blikken we aan het einde van het jaar en bij de start van het nieuwe jaar terug op deze successen.

Criminal Justice Onderzoeksprogramma van het Instituut voor Strafrecht en Criminologie

De Leidse informaticastudenten Simone Cammel, Bas Mulders, Sufeng Li, Edward Magron en Kostas Tsogkas, hebben de prestigieuze competitie ‘StrICTly For Business’ gewonnen.

Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de onderzoeksschool voor Experimentele Psychopathologie heeft Andreas Burger (Klinische psychologie) de prijs gewonnen voor het beste artikel van 2017.

Met een zeilbootje, kano of stiekem op een schip. In de Tweede Wereldoorlog proberen ook Leidse studenten de Noordzee over te steken om zich aan te sluiten bij de geallieerde troepen. ‘Soldaat van Oranje’ is de bekendste, maar wie waren de andere Engelandvaarders?

De universiteit herbergt vele parels aan onderzoeksinstituten die niet elke dag in het nieuws komen. Het College van Bestuur bezocht op dinsdag 1 juli zo’n parel, het Instituut voor Wijsbegeerte. Het leverde een begeesterd gesprek op.

De sfeer proeven op locatie en een proefcollege volgen om er achter te komen wat de studie precies inhoudt. Twee studies vergelijken of alvast ervaren hoe het is om een bepaalde studie te volgen. Zo’n 500 bezoekers kwamen vandaag Proefstuderen bij de opleidingen van de faculteit.

De Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderwijs (NWO) kent ruim 17 miljoen subsidie toe aan het verder ontwikkelen van een Nederlands netwerk voor elektronenmicroscopie (NEMI). Het netwerk bestaat uit vijf UMC’s en acht universiteiten, met Utrecht als coördinator. Vanuit de Universiteit Leiden…

Hoe ziet studeren aan de Universiteit Leiden eruit in het jaar 2075? Tien verrassende, kunstzinnige toekomstvisies maken kans om werkelijkheid te worden. Nu is het aan jou: stem op jouw favoriet!

Transdisciplinair onderwijs, waarbij studenten samenwerken met externe partijen, raakt steeds meer in zwang. Hoe start je als docent zo’n programma op? De Honours Academy en het Leiden Learning Innovation Centre schreven samen een handreiking, bedoeld voor alle Leidse collega’s.

Ook in Nederland is er veel aandacht voor de verkiezingen in de VS. Waar komt die fascinatie vandaan? En hebben wij een goed beeld van wat daar gebeurt? Promovendus Bram Eenink legt uit.

Een groep eencellige organismen organiseert haar DNA op een soortgelijke manier als hogere organismen als planten, dieren en schimmels. Toch verschilt de manier waarop opgerold DNA van de twee verwante groepen wordt afgelezen, ontdekte Bram Henneman. Hij promoveert op 5 december.

In de cursus Designing Your Life wordt het pad van de loopbaan onder de loep genomen. Het blijkt er een vol kronkels en zijwegen - en zoals met veel paden, kom je pas verder zodra je de eerste stap durft te zetten.

Bijna 81 jaar na zijn befaamde speech tegen de Duitse bezetter, wordt de Leidse hoogleraar Rudolph Pabus Cleveringa herdacht in zijn Groningse geboortestad Appingedam. Op 12 november wordt daar een standbeeld onthuld en zijn er diverse andere activiteiten.

Het Leidse interdisciplinaire onderzoeksprogramma SAILS bekostigt jonge interdisciplinaire wetenschappers die werken op het snijvlak van AI en andere vakgebieden. Onderzoeker Matthijs Westera vertelt over zijn ervaringen met werken binnen SAILS en de Universiteit Leiden.

Kunst en cultuur, Studium Generale

Op deze pagina vind je een overzicht van prijzen en subsidies die in 2025 zijn toegekend aan onze medewerkers en studenten, en de bijzondere benoemingen aan de Universiteit Leiden en andere instellingen.

Het Mathematisch Instituut heeft een lichte managementstructuur. Taken zijn gespreid over de staf. Belangrijke beslissingen worden genomen per consensus. Hieronder worden diverse organisatieonderdelen toegelicht.

Onderzoekers en beleidsmakers bespraken de belangrijke kwesties op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) tijdens de SAILS-conferentie The Future of AI is Here (and Guess What … it’s Human). Waar liggen de kansen en wat zijn de gevaren?

Wat gebeurt er als Leidse wetenschappers uit verschillende vakgebieden, die samen naar complexe maatschappelijke problemen kijken, hun krachten bundelen met kunstenaars? De resultaten waren op dinsdag 11 juni te zien tijdens een unieke expositie; kijk mee en ontdek.

Drie projecten met Leidse onderzoekers ontvangen van NWO een subsidie voor de bouw of vernieuwing van grootschalige onderzoeksfaciliteiten. Zij gaan werken aan elektronenmicroscopie, een X-omics initiatief en een röntgentelescoop. De projecten maken deel uit van de Nationale Roadmap voor Grootschalige…

De Leidse sterrenkundige Bram Ochsendorf heeft in zijn promotieonderzoek de invloed van zware sterren in het Oriongebied op hun omgeving in kaart gebracht. Het was al bekend dat de zware sterren in het Orioncomplex een reuzenbel in de ruimte tussen de sterren hebben geblazen, maar nu blijkt dat deze…

Studenten die in combinatie met hun bacheloropleiding ook het Honours College succesvol hebben afgerond, werden op 14 november in Hooglandse Kerk letterlijk in de spotlights gezet. Tijdens een feestelijke uitreiking ontvingen 170 honoursstudenten hun welverdiende certificaat.

In november begint een nieuw extracurriculair programma: de Impact Challenges. Studenten lossen in kleine groepjes problemen op, aangedragen door partnerorganisaties. Zo trainen ze hun praktische vaardigheden én dragen ze een steentje bij aan de maatschappij.

Dankzij de inspanningen van de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA), in nauwe samenwerking met de bètafaculteiten van Nijmegen, Leiden en Amsterdam, is vrijwel al het personeel van het Sterrenkundig Instituut van de Universiteit Utrecht (UU) ondergebracht bij de andere NOVA-instituten.…

Misschien was coronajaar 2021 al iets minder onwennig dan het jaar ervoor, maar toch drukte het virus opnieuw een stempel op het universitaire leven en dat van onze studenten en medewerkers. Gelukkig was er dit jaar ook ruimte voor wetenschap, voor hoog bezoek en fysieke colleges. Ook op onze social…

In museum Naturalis kun je sinds kort tot 500.000 keer inzoomen op de larve van een zebravisje. Het visje is een populair onderzoeksobject omdat het wijzer maakt over de processen van ziekte en gezondheid in de mens.

Maar liefst negen Leidse studenten spelen deze maand mee in het grootste projectorkest voor studenten in Nederland, het Nederlands Studenten Orkest. Op donderdag 15 februari spelen ze in de Stadsgehoorzaal in Leiden. Het thema van het concert: DROOM.

Met een slag op de knop maakte gedeputeerde Liesbeth Spies een live verbinding met een microscoop 70 meter verderop. Hiermee opende ze op 27 oktober officieel het Netherlands Centre for Electron Nanoscopy NeCEN. NeCEN heeft de twee meest geavanceerde cryo-transmissie elektronenmicroscopen voor biologische…

Het Netherlands Centre for Electron Nanoscopy (NeCEN) in Leiden opent zijn deuren op 27 oktober 2011. NeCEN geeft iedereen toegang tot de meest geavanceerde cryo-transmissie-elektronenmicroscopen ter wereld. Tien academische partners, lokale en nationale overheden en bedrijven werkten samen om dit centrum…

Het Soemerisch is een dode taal die niet verwant is aan enige andere taal. Toch slaagde Bram Jagersma erin er een grammatica van te schrijven. Hij deed dat op basis van inscripties en kleitabletten. Het Soemerische telsysteem is nog steeds terug te vinden in ons in zestig minuten verdeelde uur. Jagersma…

Van een Toscaanse escaperoom tot wetenschappelijke bloemillustraties, en van Chinese ondertiteling tot nieuwe lesmethodes voor scholieren, werkelijk alles kwam voorbij op de allereerste Honours College Conferentie. ‘Je krijgt de kans om buiten de gebaande paden van je studie te gaan.’

In de Leiden Municipality Challenge onderzochten 25 studenten hoe Leiden duurzamer kan worden. Hierbij schakelden zij de hulp in van de inwoners van de stad. ‘Wanneer burgers zelf deelnemen aan het onderzoeksproces, begrijpen zij beter hoe de wetenschap in elkaar steekt.’

Lezing, Studium Generale

Congres/symposium

‘Het spel & de macht’, de podcastserie van het Centrum voor Nederlandse Politiek en Bestuur (Universiteit Leiden)

Oorlog en terrorisme overschaduwen de aandacht voor het pre-Islamitisch erfgoed van het Arabisch schiereiland. Het nieuwe Leiden Centre for the Study of Ancient Arabia wil een breed publiek bewust maken van de antieke geschiedenis in deze regio.

Een team van Europese astronomen heeft met behulp van ESO’s Very Large Telescope en tal van andere telescopen de tot nu toe verste quasar ontdekt en onderzocht. Dit heldere baken, dat van energie wordt voorzien door een zwart gat dat twee miljard keer zo zwaar is als de zon, is verreweg het helderste…

Op 30 november jl. overhandigde voorzitter Prof. Pauline Schuyt, hoogleraar Sanctierecht en Straftoemeting, het ‘eindrapport Opleidingsvisitatie Rechtsprekende macht’ aan Herma Rappa-Velt, portefeuillehouder HRM in het bestuur van de Raad voor de Rechtspraak.

Motivatie, moed en handvatten om een baan te zoeken waarmee je de klimaatcrisis aan kunt pakken: het staat centraal in het vak Designing Your Career as a Climate Changemaker. Met hun eindpresentaties sluiten de studenten deze klimaatspecifieke vaardigheidsmodule binnen het Designing Your Life-project…

Leids natuurkundige Wim van Saarloos treedt op 28 mei aan als president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Sinds 2016 was hij al vicepresident. ‘De basis onder de universiteiten brokkelt af.’