Universiteit Leiden staat op de vijfde plaats in de SustainaBul, de duurzaamheidsranking van universiteiten en hogescholen.

Een internationaal team van wetenschappers, met onder andere Xander Tielens van de Sterrewacht Leiden, heeft met behulp van ruimtetelescoop Hubble en het ALMA-observatorium aangetoond dat uv-straling van zware sterren kan verhinderen dat planeten ontstaan. De onderzoekers publiceren hun bevindingen…

Een foto van een planeet die zich niet in ons eigen zonnestelsel bevindt, is niet zomaar gemaakt. Tot nog toe hebben we alleen maar plaatjes van planeten ‘in de buurt’. Leidse astronomen Ignas Snellen en Matthew Kenworthy fantaseren in de Volkskrant hoe we er misschien wel een kunnen bemachtigen.

De Universiteit Leiden biedt astrofysicus Sara Seager een eredoctoraat aan voor haar werk op het gebied van exoplaneten.

Na jaren van ontwikkeling is het moment eindelijk daar: een enorme cryostaat, een bijzonder geavanceerde vriezer die de gevoelige onderdelen extreem koud houdt, is vanuit Zürich in Leiden aangekomen. Het apparaat is het grootste onderdeel van METIS, een van de eerste instrumenten op ESO’s Extremely…

Een kijkje nemen in de atmosfeer van planeten ver buiten ons eigen zonnestelsel: de James Webb Space Telescope maakt het mogelijk. Leidse astronomen Yamila Miguel en Ignas Snellen leggen in de Volkskrant uit waarom de resultaten die binnenkort in Nature verschijnen zo spannend zijn.

Telescopen produceren waanzinnige beelden zoals die van de Paardenkopnevel en zwarte gaten. Maar hoe echt zijn deze beelden? Astronoom Frans Snik van de Sterrewacht legt in een artikel van NEMO kennislink uit hoe het zit.

Leiden University College (LUC) is trots dat het van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) het Bijzonder Kenmerk Duurzaam Hoger Onderwijs heeft ontvangen. Deze erkenning onderstreept de inzet om duurzaamheid stevig te verankeren in het onderwijs, onderzoek en in de samenwerkingen die…

Hoe verleid je onderzoekers die gewend zijn om in helder afgebakende disciplines onderzoek te doen om toch interdisciplinair te werken? Kersvers Universiteitshoogleraar Arnold Tukker vertelt.

Na maanden voorbereiding werd het heel spannend: zou de lucht boven Leiden op tijd opklaren voor de beloofde voorstelling van flonkerende sterren en planeten? Honderden Leidenaren gingen op 25 september op sterrenjacht. Ze werden zich meer dan ooit bewust van de effecten van lichtvervuiling.

Veel protoplanetaire schijven, waarin zich nieuwe planeten vormen, zijn een stuk kleiner dan gedacht. Met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) hebben wetenschappers van de Sterrewacht Leiden 73 protoplanetaire schijven in de Lupus-regio bekeken.

Sterrenkundigen van de Universiteit Leiden hebben - voor het eerst - zeldzame isotopen van koolstof en zuurstof gemeten in onze buur-sterren. Het is een nieuwe manier om de chemische evolutie van ons heelal beter te begrijpen. Het resultaat is vandaag gepubliceerd in het vakblad Nature Astronomy.

De levensloop van kometen bij de ster Bèta Pictoris is vergelijkbaar met die van kometen in ons zonnestelsel. Dat concludeert een team van sterrenkundigen uit Nederland, Frankrijk en Brazilië. Het lijkt erop dat er, net als in ons eigen zonnestelsel, minder kometen zijn als de ster ouder wordt. De onderzoekers,…

Hoe zet je succesvolle interdisciplinaire samenwerking op? Dat is de centrale vraag van een drieluik van Leidse symposia in 2024. Het laatste deel, op 6 juni, gaat in op samenwerking en ontkokering tussen publieke instellingen. Bovendien zal er informatie zijn over de nieuwe ronde van Kiem-subsidies…

‘De Oscars van de natuurwetenschappen’, zo worden ze ook wel genoemd: de Breakthrough Prizes. De Breakthrough Foundation reikt deze prijzen jaarlijks in Amerika uit. Onderdeel daarvan zijn de New Horizons-prijzen voor beginnende onderzoekers. Sebastiaan Haffert (Sterrewacht) viel dit jaar in de prij…

Acht jonge onderzoekers wereldwijd hebben een 51 Pegasi b Fellowship aangeboden gekregen, een prestigieuze onderzoeksplek voor sterrenkundigen. Julia Santos, promovenda bij de Sterrewacht, is een van de acht. Vier vragen over deze bijzondere beurs.

Op het klimaatsymposium ter ere van het 40-jarig bestaan van de Coimbra Group is op 26 maart de zogenaamde Durham Declaration gepresenteerd. De Universiteit Leiden is trots dat zij een van de eerste ondertekenaars van deze verklaring mag zijn.

Sociaal

Werelden met elkaar verbinden, onderzoek en onderwijs verrijken en innovatieve oplossingen aandragen voor complexe maatschappelijke vraagstukken: dàt is de gedachte achter interdisciplinair onderzoek. Er gebeurde in 2023 enorm veel binnen de Universiteit Leiden op dat vlak. We doen een kleine, veelbelovende…

Een internationaal team van astronomen heeft het eerste ‘chemische profiel’ van de atmosfeer van een exoplaneet onthuld. Het team, waaronder de Leidse sterrenkundig Yamila Miguel en provenda Amy Louca, maakten het profiel met de zogeheten Early Release Science-data van de James Webb Space Telescope.…

Tijdens dit 1ste Haagse Klimaatcafé van 2025 vierden we de verjaardag van 1 jaar Haags Klimaatakkoord en keken we samen naar de successen en kansen voor de toekomst.

Duurzaamheidsonderzoekers kunnen een belangrijke rol spelen in de energietransitie. Maar wat als partners (nog) helemaal niet duurzaam zijn en als wetenschap ook nadelige effecten heeft? Onderzoeker Thomas Franssen geeft hierover op 16 december een online lezing en daarna is er ruimte voor debat. 'Schone…

Van telescopen tot sciencefiction: in één semester ontdekken studenten zonder natuur- of sterrenkundige achtergrond het heelal. De eerste lichting studenten begon afgelopen maand aan de nieuwe minor Our Universe.

In 2022 is Leiden dé Europese stad van de wetenschap. De voorbereidingen zijn in volle gang, dus we geven je graag een kijkje achter de schermen. Dit keer praten we met Ewine van Dishoeck. Zij is de trekker van het jaarprogramma voor de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen. Wat Ewine betreft kan…

Met een penseel of camera: al eeuwenlang brengen schilders en fotografen in beeld hoe Leidse studenten studeren. Een expositie in de Hortus botanicus wijst op de verschillen en overeenkomsten in 450 jaar studentenleven. Bij de opening werd ook vooruitgeblikt: hoe ziet onderwijs er in de toekomst uit…

De snelste chemische reactie in het universum vindt plaats in ons oog.

Tijdens het bestuderen van zestien jaar aan meetgegevens van jonge sterren ontdekte de Leidse masterstudent Sam de Regt dat twee van die sterren nog gehuld waren in geboortewolken. Nog niet eerder bracht iemand deze twee sterren zo scherp in beeld. Hij publiceert zijn opschoonmethode en de nieuwe afbeeldingen…

De Fritz Zwicky-prijs 2022 voor astrofysica & kosmologie is toegekend aan Prof. Ewine F. van Dishoeck voor haar baanbrekende, decennialange werk in de astrochemie en moleculaire spectroscopie, en voor haar leiderschap binnen de astronomische gemeenschap. De toekenning van de prijzen is vandaag bekendgemaakt…

Het college van bestuur heeft Ineke Sluiter en Arnold Tukker benoemd tot Leids Universiteitshoogleraar.

Een team van internationale onderzoekers, onder leiding van Tomas Stolker (Universiteit Leiden) heeft een jonge gasvormige reuzenexoplaneet in beeld gebracht bij een ster die slechts 12 miljoen jaar oud is. De planeet in kwestie draait op ruime afstand rond een ster waar de planeetvorming klaar is,…

Met de benoeming eind vorig jaar van Dennis Janssen als operationeel directeur is het bestuur van de Sterrewacht compleet. Janssen werkt al ruim twintig jaar bij de universiteit maar de faculteit en de Sterrewacht zijn nieuw voor hem.

Vanwege haar onderzoek naar migratiebeleid onder verschillende politieke regimes krijgt Katharina Natter de Gratama Wetenschapsprijs voor jonge, talentvolle wetenschappers.

De Leidse burgemeester Peter Heijkoop bezocht maandag de faculteiten Sociale Wetenschappen (FSW) en Wiskunde en Natuurwetenschappen (FWN).

De Leidse hoogleraar moleculaire astrofysica en astrochemie Ewine van Dishoeck heeft vrijdag 7 oktober de Niels Bohr International Gold Medal ontvangen. De medaille, die is ingesteld door de Deense ingenieursvereniging IDA, werd uitgereikt door Koningin Margrethe van Denemarken tijdens een ceremonie…

Van kinderfeestjes tot internationale ambassadeurs: in de Oude Sterrewacht komt van alles voorbij. Studentcoördinator Sanne van Beek is het aanspreekpunt voor bezoekers én studenten en zorgt dat iedereen, van vijf tot vijfenzestig, iets mee naar huis neemt over de sterren.

Vakgebieden met elkaar verbinden, onderzoek en onderwijs verrijken en innovatieve oplossingen aandragen voor complexe maatschappelijke vraagstukken: dàt is de gedachte achter alle interdisciplinaire activiteiten van de Universiteit Leiden. Wat bereikten we zoal in 2024? Een kleine greep.

Lezing

Promotie

Ruimtetelescoop Euclid is in staat om de geheimen van het heelal te ontrafelen. Dat laten de afbeeldingen zien die ESA vandaag heeft gepubliceerd, volgens de astronomen die met de data van de telescoop werken. De beelden overtreffen alle verwachtingen. De wetenschappers binnen het Euclid-consortium,…

Zeven Leidse hoogleraren zijn benoemd tot lid van De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De installatie van de in totaal drieëntwintig nieuwe leden vindt plaats op maandag 13 september.

Een team onder leiding van de Universiteit Leiden en het National Radio Astronomy Observatory heeft voor het eerst halfzwaar waterijs gedetecteerd rond een jonge zonachtige ster. In dit ijs is een deel van de gewone waterstofatomen vervangen door deuterium, een zwaardere variant van waterstof.

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van de Nederlander Martijn Oei heeft het grootste paar straalstromen bij een zwart gat ooit ontdekt. De 'jumbojets' zijn samen 140 Melkwegen lang. De Leidse Sterrewacht speelt een prominente rol in het onderzoek. De publicatie siert op 19 september…

Je kan prachtige plaatjes schieten met alleen een gat in een doos. Geïnspireerd door de viering van Leiden als Europese stad van de wetenschap, plaatste hoogleraar Matthew Kenworthy in 2021 verschillende gaatjescamera’s bij de Oude Sterrewacht. Dit is hoe de simpelste apparaten de grootste patronen…

Met de camera van je telefoon maak je foto’s en selfies, of je scant een QR-code. Maar er is nog veel meer mee mogelijk. Sterrenkundige Olivier Burggraaff ontwikkelde een opzetstukje waarmee je met je smartphone metingen aan oppervlaktewater kan uitvoeren. Hij promoveert op 13 december.

Vanaf woensdag 13 juli 2022 zal Leiden 4 dagen lang het Europees wetenschappelijke middelpunt zijn met het grootste interdisciplinaire congres van Europa, het EuroScience Open Forum (ESOF). We spreken met Marja Spierenburg, hoogleraar Anthropology of Sustainability and Livelihood. Naast keynote speaker…

‘Onderwijs heeft altijd al heel erg mijn interesse gehad’, aldus de gepassioneerde Michiel Hogerheijde. Hij was al voorzitter van de opleidingscommissie Sterrenkunde en geeft al vele jaren les. Maar sinds 1 oktober is hij ook de nieuwe opleidingsdirecteur bachelor Sterrenkunde. ‘Ik vind het ontzettend…

Het Sustainable City Lab The Hague wordt een knooppunt dat Haagse organisaties die werken aan duurzaamheid verbindt met onderzoek en onderwijs van de Universiteit Leiden. ‘We gaan in onze eigen achtertuin aan de slag met complexe duurzaamheidsuitdagingen’, zegt projectleider Eefje Cuppen.

Leidse sterrenkundigen en chirurgen gaan samen met bedrijven een optisch instrument ontwikkelen dat tijdens operaties tumorweefsel en een afwijkende bloedtoevoer snel en nauwkeurig in beeld brengt

Wat gebeurt er als alle verlichting in een groot gedeelte van de stad wordt uitgezet? Hoeveel sterren kun je zien zonder al die lichtvervuiling? Dat gaan wetenschappers, kunstenaars en inwoners van Leiden samen onderzoeken tijdens Seeing Stars Leiden, op 25 september. ‘Leiden is de ideale plek voor…

De Universiteit Leiden viert in 2025 haar 450-jarig bestaan met een goedgevuld programma voor oog, oor en geest. Het lustrumjaar opent met een feestelijke dies natalis op vrijdag 7 februari. Op het programma staan verder onder meer een alumnifestival, drie tentoonstellingen en een grachtenconcert.