Glimlachen, gapen en gebaren: waarom we elkaar onbewust imiteren
Door elkaars non-verbale gedrag na te doen, krijgen we toegang tot wat anderen denken en voelen. Mimicry, heet het. Cognitief psycholoog Fabiola Diana deed promotieonderzoek naar dit fenomeen in sociale situaties tussen mens en robot.
Mensen en dieren zijn continue met elkaar in interactie, vaak op subtiele manieren die we zelf nauwelijks doorhebben. Eén van die manieren is dat we elkaars non-verbale signalen onbewust spiegelen; mimicry heet dat in de psychologie. Dat heeft een functie; om te overleven, moeten we samenwerken en afstemmen op elkaar.
Mimicry kan zichtbaar zijn, bijvoorbeeld glimlachen als je iemand anders ziet lachen, maar ook onzichtbaar. Zo stemmen onze lichamen ook hartslag en pupilgrootte op elkaar af. Lange tijd werd gedacht dat mimicry uitsluitend dient als ‘sociale lijm’; dat het sympathie, samenwerking en verbinding bevordert.
Dat is allemaal aannemelijk, maar die theorie is niet volledig, stelt cognitief psycholoog Fabiola Diana voor in haar pas verschenen proefschrift. Zij deed promotieonderzoek naar de functie van mimicry, onder anderen door eerder verschenen onderzoeken te bestuderen en door zelf experimenten op te zetten. Daaruit concludeert ze dat ons spiegelgedrag ons beter in staat stelt de omgeving te voorspellen, door niet alleen positieve maar ook negatieve emoties van anderen beter in te voelen.
In deze video legt Diana uit hoe dat zit.
Op 20 maart 2026 verdedigde Fabiola Diana haar proefschrift Interactional Beings: The power of automatic mimicry and nonverbal cues in shaping human-human and human-robot naturalistic interactions.