Kennisorganisaties waarschuwen voor bezuiniging op de toekomst in Europese begroting
Nederland moet niet inzetten op een kleinere, maar op een slimme EU-begroting. Daarvoor pleiten Nederlandse kennisinstellingen en studenten op 13 oktober in een brief aan minister-president Jetten en minister van Financiën Heinen.
Een kleinere begroting zal namelijk met name ten koste gaan van kennis en innovatie. Dat bleek uit het begrotingsvoorstel van het Ierse EU-voorzitterschap, waarin opnieuw fors wordt gesneden in het Europese onderzoeksprogramma Horizon Europe. Daarmee is het voorgestelde budget in korte tijd met bijna tien procent verlaagd. De voorgenomen bezuinigingen op Horizon Europe staan haaks op de Nederlandse en Europese ambities om Europa concurrerender, veiliger en onafhankelijker te maken.
Onderzoek en innovatie onevenredig hard geraakt
China en de Verenigde Staten investeren fors in kennis en technologie. In een wereld waarin geopolitieke verhoudingen verharden en de Nederlandse veiligheid, brede welvaart en concurrentievermogen sterk afhankelijk zijn van de Europese productiviteit en innovatiekracht, zijn investeringen in Europees onderzoek van groot belang. Ook Mario Draghi en Peter Wennink, die rapporten schreven over de Europese economie, roepen op tot meer investeringen in kennis. Toch dreigen de Europese investeringen juist terug te lopen. Dit weekend verscheen het voorstel voor een lagere begroting van EU-voorzitter Ierland. Onderzoek en innovatie worden daarin – niet voor het eerst - onevenredig hard geraakt.
Oproep om innovatie als strategische prioriteit te beschermen
De kennisorganisaties roepen het kabinet op om onderzoek en innovatie als strategische prioriteit te beschermen in de nieuwe Europese begroting. Concreet pleiten zij, in lijn met Europarlementariërs Ehler en Repasi, voor een budget van 220 miljard euro voor Horizon Europe in de periode 2028–2034.
Voor Nederland staat er veel op het spel, omdat ons land uit Horizon Europe bijna twee keer zoveel financiering ontvangt als dat het bijdraagt. Investeren in Europees onderzoek en innovatie is daarmee van groot belang voor Nederland zelf. Het Nederlandse kabinet zou moeten inzetten op een begroting die toekomstige welvaart en concurrentievermogen centraal stelt, met kaderprogramma's waarin Nederlandse kennisintensieve bedrijven en kennisinstellingen minstens zo goed kunnen meedoen als nu.
Reactie collegevoorzitter Universiteit Leiden
Luc Sels, voorzitter van het College van Bestuur, laat in een reactie weten dat de Universiteit Leiden de oproep voluit onderschrijft. ‘We hebben de mond vol van de rapporten van Mario Draghi en Enrico Letta. We onderschrijven de noodzaak om de Europese innovatieachterstand weg te werken, brede welvaart en concurrentiekracht te versterken en strategische afhankelijkheden af te bouwen. In Nederland bewijzen velen (lippen)dienst aan het Wennink-pleidooi voor krachtige innovatie-ecosystemen als fundament van verdienvermogen.'
‘Maar intussen zien we Europa beknibbelen op precies die investeringen die dat mogelijk moeten maken. De kloof tussen ambities en onze bereidheid om erin te investeren is diep. Onderzoek en innovatie (en in Nederland blijkbaar ook onderwijs) worden gezien als sluitpost van de begroting.’
Brief
De oproep komt op een sleutelmoment. Op 13 oktober debatteert de Tweede Kamer over de Nederlandse inzet voor de Europese meerjarenbegroting. Later die week spreken de Europese regeringsleiders erover tijdens de Europese top.
Lees de brief van Universiteiten van Nederland (UNL), de Universitair Medische Centra Nederland (UMCNL), Vereniging Hogescholen (VH), het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).