Samenwerken en leren van andere vakgebieden – dat is wat bio-informaticus Hannah Augustijn het leukste vindt aan onderzoek doen. Tijdens haar promotie aan de Universiteit Leiden ontwikkelde ze nieuwe manieren om in bacteriën te speuren naar antibiotica van de toekomst.

Wetenschappers hebben ontdekt dat spreeuwen en papegaaien de complexe geluidjes van Starwars-droid R2-D2 verrassend goed kunnen imiteren. Hun onderzoek onthult hoe de bouw van het stemorgaan het vocale vermogen van een vogel bepaalt – én hoe citizen science daarbij helpt.

Portretten die je aankijken en indringende verhalen vertellen: expositie HEAR ME NOW brengt in beeld wat doorgaans ongezegd blijft.

Het bestuur van de Stichting Pastoor Schmeitsprijs voor de Sterrenkunde heeft de Pastoor Schmeitsprijs 2025 toegekend aan twee personen: Yamila Miguel, verbonden aan de Sterrewacht Leiden, Leiden Universiteit en SRON, en aan Else Starkenburg, verbonden aan het Kapteyn Instituut, Rijksuniversiteit Groningen.…

Het begrijpen hoe we met elkaar communiceren en wat communicatie met ons doet is van essentieel belang. In haar oratie bepleit Nivja de Jong het rechttrekken van de ongelijke waardering in de maatschappij.

Het schilderij van Rein Dool waarop voormalig bestuurders van de Universiteit Leiden zijn afgebeeld, is verhuisd naar de Receptieruimte van het Academiegebouw.

Zorgrobots, zelfrijdende auto’s en deepfakes met behulp van kunstmatige intelligentie (AI). De tentoonstelling BrAInpower in Rijksmuseum Boerhaave toont spectaculaire toepassingen en vertelt hoe AI zulke grote sprongen kon maken. Bas Haring, hoogleraar Publiek begrip van wetenschap, is de gastconservator.…

Tijdens een symposium op 26 mei spreken deskundigen, medewerkers en studenten van de Universiteit Leiden over de vraag wat er met het schilderij van Rein Dool in het Academiegebouw moet gebeuren en wat richtlijnen kunnen zijn voor het tentoonstellingsbeleid van de universiteit. Op het symposium getiteld…

Sterre ter Haar heeft de Rachel Carson-afstudeerprijs gewonnen voor haar masterscriptie over de effecten van CO2-toename op de samenstelling van voedingsstoffen in planten. Voor de student Industriële Ecologie is de prijs de bekroning op haar werk na een zware periode waarin ze herstelde van long co…

Carel Stolker, oud-rector magnificus en voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Leiden, is vanwege zijn verdiensten voor stad en universiteit benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Burgemeester Henri Lenferink overhandigde hem de koninklijke onderscheiding op de dies natalis…

Mensen kunnen gemakkelijk misleid worden door grafieken. Maar je hoeft niet altijd misleid te blijven, blijkt uit onderzoek.

Hoe vormen cellen samen een structuur? Promovenda Daphne Nesenberend laat met wiskunde zien hoe krachten en samenwerking tussen cellen leiden tot structuur – en hoe simulaties en experimenten elkaar aanvullen.

Wat betekent het precies als je arts zegt dat je een ‘grote kans’ hebt op overleving? Leidse onderzoekers ontdekten dat er een groot verschil zit in hoe mensen zulke kanswoorden inschatten. En dat kan een probleem zijn, waarschuwt hoofdonderzoeker Sanne Willems in haar blogpost.

Inspiratie opdoen over duurzaamheid, verrast worden door bijzonder onderzoek of ontdekken welke schatten er in de collectie van de Universiteitsbibliotheek liggen? Luister deze zomer op het strand of onderweg naar je vakantiebestemming eens een podcast van een van onze wetenschappers of instituten.…

Hoe wordt academische vrijheid beperkt door de academische gemeenschap zelf? Die vraag stond 14 november centraal tijdens een debat op de Universiteit Leiden.

Hoe kun je erachter komen welke punten er op een kromme liggen? En hoeveel mogelijke krommen tel je door een bepaald aantal punten? Dit is het soort vraagstukken dat Pim Spelier van het Mathematisch Instituut heeft bestudeerd tijdens zijn promotieonderzoek. Hij promoveerde op 12 juni cum laude.

Kankeronderzoek produceert bergen data, maar hoe zet je die slim in voor betere behandelingen? Promovendus Marina Gorostiola González gebruikt geavanceerde analysetechnieken om medicijnen sneller en effectiever te ontwikkelen. Haar aanpak brengt precisie en snelheid samen voor kankerpatiënten wereld…

Een evolutionaire ‘valkuil’ die kam- en marmersalamanders al 25 miljoen jaar achtervolgt: Leidse onderzoekers ontrafelden een mysterieuze DNA-fout die eigenlijk niet zou moeten kunnen ontstaan, maar tóch blijft bestaan. Hoe kan dat? Promovendus James France vond nieuwe aanwijzingen.

Op 17 maart is onze dierbare collega Jan Schmidt overleden na een vruchtbaar en waardevol leven.

Als de tokay gekko zijn staart verliest, groeit de nieuwe aan vanuit stamcellen bij de stomp. Spieren, bot en huid ontstaan elk vanuit specifieke stamcellen. Deze vinding van bioloog Luthfi Nurhidayat kan interessant zijn voor regeneratieve geneeskunde bij mensen. Hij promoveert 9 januari.

Een perfect schip is licht en slank voor snelheid, maar moet ook sterk en stabiel zijn om veilig te varen. Door deze en andere tegenstrijdige eisen is het zelfs met een supercomputer lastig om het perfecte ontwerp te vinden. Computerwetenschapper Roy de Winter ontwikkelde een algoritme dat helpt om…

Natalia Sobrino-Saeb heeft in Oslo de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede bijgewoond. Ze was hiervoor uitgenodigd na het winnen van een essaywedstrijd van de Nobel Ignitor Fellowship, een programma dat jongeren wereldwijd wil inspireren. Want de wereld veranderen, kunnen we allemaal: “Je weet…

Een hoogleraar van de Universiteit Leiden heeft zich samen met een voormalig medewerker (en tevens partner van de hoogleraar) schuldig gemaakt aan langdurig ongewenst en veelal grensoverschrijdend gedrag in de vorm van machtsmisbruik en manipulatie. Dit gedrag leidde tot een angstcultuur onder medewerkers…

Ernstigere droogtes die ook langer zullen aanhouden: het wordt vooral een probleem voor geïrrigeerde landbouwgrond. Gemengde bossen met een verscheidenheid aan plantensoorten zijn het minst kwetsbaar. Dit ontdekte milieuwetenschapper Qi Chen. Zij vergeleek de effecten van droogte op verschillende ecosystemen…

Niet alle duurzame businessmodellen hebben de impact die ze beloven, onthult Leidse milieuwetenschapper Levon Amatuni. Het delen van auto’s of het hergebruiken van telefoons, bijvoorbeeld, hebben een minder grote impact dan gedacht. Amatuni raadt mensen aan om ‘te focussen op echte veranderingen in…

Het voelde volgens biologe Nataliia Machyshynets als ‘zoeken naar een naald in een hooiberg’: de zoektocht naar nieuwe antibiotica in de strijd tegen toenemende resistentie. Tijdens haar promotieonderzoek vond ze uiteindelijk wat ze zocht, en wel in de grond onder onze voeten.

Kunnen we de grootste structuren in het universum onderzoeken door te kijken naar de kleinste deeltjes? Daarover gaat het onderzoek van Lydia Stofanova, promovendus aan de Leidse Sterrewacht en SRON — het Nederlandse instituut voor ruimteonderzoek. Ze bestudeert hoe elementen zoals zuurstof de grootschalige…

Met levenscyclusanalyse (LCA) ontdek je de complete milieu-impact van spullen of productieprocessen. Door Europese regels wordt dat steeds belangrijker.

Wiskundige Tyron Lardy werkte tijdens zijn promotieonderzoek aan een nieuwe manier om hypotheses te toetsen. In plaats van de klassieke p-waarde gebruikt hij zogeheten e-waardes. Die blijken flexibeler; zeker als je tussentijds naar je resultaten wilt kijken.

Hoe bestudeer je de groei van micro-organismen, de verspreiding van epidemieën of de genezing van wonden, zonder daadwerkelijk experimenten uit te voeren? Daoyi Wang, promovendus aan het Mathematisch Instituut, werkte aan een specifiek wiskundig model dat de groei van micro-organismen en vele andere…

Martina Huber, Jacqueline Labra Munoz onderzoeken de ziekte van Alzheimer. Ze bestudeerden ferritine, ofwel de opslag van ijzer in de hersenen. Een inbalans van ijzer kan een rol spelen bij deze vorm van dementie.

Hoe is het nu met Young Star Renske Donkers? Begin dit jaar won zij als tweede persoon ooit de Young Star Award voor beste bachelorstudent. Na haar bachelor Molecular Science & Technology is Renske nu druk bezig met haar master Chemical Process Engineering in Delft. ‘Deze prijs was een mooie boost voor…

Tirong Guo wist na noeste arbeid in het lab een groep materialen te ontwikkelen die een stabiele en efficiënte basis vormen voor kunstmatige fotosynthese. Zal het daarmee lukken op grote schaal en op z’n aller-duurzaamst waterstof en andere nuttige verbindingen te maken? Guo promoveert 21 januari.

Stel je voor: je scant een leeuwendrol of een muizenkeutel en je weet precies wat en hoeveel het bijbehorende dier heeft gegeten. Met behulp van nieuwe DNA-technieken is dit steeds beter mogelijk. Promovendus Kevin Groen testte hoe effectief deze technieken al zijn om het dieet van wilde dieren te o…

Hoe behandel je infectieziekten het best bij patiënten met obesitas? Ziekenhuisapotheker en promovendus Koen van Rhee onderzocht de invloed van obesitas op bloedwaarden van twee veelgebruikte medicijnen en ontwikkelde een opzet waarmee farmaceuten nieuwe geneesmiddelen kunnen testen op deze patiënte…

Auteur en politicoloog Mounir Samuel verdiepte zich in alle manieren waarop taal kan uitsluiten en verbinden. Hij spreekt op het D&I-symposium op 19 januari.

Tijdens de Consent is Key-week vraagt de Universiteit Leiden aandacht voor de preventie van seksueel ongewenst gedrag. Leids universitair docent Mischa Dekker onderzoekt gendergerelateerd geweld. Hij ziet aanknopingspunten om ongewenst gedrag onder studenten en universitaire staf tegen te gaan.

Wat hebben tienjarige kinderen en chatbots met elkaar te maken? Promovendus Bram van Dijk onderzocht de taalontwikkeling in kinderen én in AI-taalmodellen. ‘Het is eigenlijk heel praktisch dat we menselijke eigenschappen toekennen aan een chatbot.’

Met vurige pamfletten en zelfs een staatsgreep streed de Leidse patriot Pieter Vreede (1750–1837) voor meer volksinvloed. In zijn proefschrift laat historicus Dirk Alkemade zien hoe deze idealistische pionier met radicale middelen de Nederlandse democratie hielp vormgeven.

De Universiteit Leiden viert in 2025 haar 450-jarig bestaan met een goedgevuld programma voor oog, oor en geest. Het lustrumjaar opent met een feestelijke dies natalis op vrijdag 7 februari. Op het programma staan verder onder meer een alumnifestival, drie tentoonstellingen en een grachtenconcert.

Hij schept orde in de chaos en analyseert satellietzwermen. Tijdens zijn promotieonderzoek verdiepte wiskundige Oliver Nagy zich in willekeurige netwerken en hoe deze tot evenwicht komen. Tussendoor ontwikkelde hij ook nog even een handige tool. Deze kennis is waardevol voor onder andere berekeningen…

Wat begon met een groot vel papier uit de V&D, groeide uit tot een van de grotere herendisputen van Quintus. Hoogleraar Gerard van Westen kijkt terug op een studententijd die hem meer bracht dan borrels alleen.

Hoe herken je leven op een planeet die lichtjaren ver weg is? Tijdens haar promotieonderzoek werkte sterrenkundige Willeke Mulder aan een instrument om zulke signalen op te sporen – met als hoogtepunt een experiment vanaf een luchtballon.

Een veertigtal microscopen, verschillende kweeklaboratoria en zo'n 15.000 zebravissen: dat is de werkplek van Sylvia le Dévédec. Ze is één van de beheerders van het Leiden Cell Observatory, een bijzondere faciliteit waar alle onderzoekers terecht kunnen.

Lezing

Er is een redelijke kans dat jij via een sociaal medium bij deze leeslijst terecht gekomen bent. Nu is het onze taak om jouw aandacht erbij te houden. We gaan ons best doen. Er is zoveel afleiding; van meldingen op je telefoon, tot een ander scherm dat misschien ook om aandacht schreeuwt. Ieder sociaal…

Een indrukwekkende toespraak van decaan Jasper Knoester, een lezing door toponderzoeker Mario van der Stelt over boodschappers in de hersenen, en de uitreiking van de facultaire prijzen. 2025 startte hoopvol en feestelijk, met een toost op een mooi jaar samenwerken binnen en buiten de faculteit.

Donderdag 18 januari 2024 is onze gewaardeerde collega Jan Zaanen overleden. Jan was één van onze sterwetenschappers, groter dan het leven, met een ongegeneerd ongeremde gedrevenheid voor het beste van de natuurkunde bij het Instituut Lorentz, bij het Leids Instituut voor Natuurkunde en bij de gehele…