De academische vrijheid is fel bevochten aan de Universiteit Leiden. Zo moesten wetenschappers zich ontworstelen aan de macht van de kerk.

Wanneer realiseer je je dat we anders moeten kijken naar Indische foto’s? En in hoeverre vullen fotografische en literaire bronnen elkaar aan over hoe je naar Indië en de Indische literatuur kijkt? In deze aflevering van De postkoloniale podcast is acteur en fotograaf Thom Hoffman te gast. Indië speelt…

Van bloemen, planten en gesteenten tot vulkanen, vogels, vissen, insecten en andere dieren. In de negentiende eeuw kreeg het natuuronderzoek in Indië een nieuwe impuls. In 1815 vertrok Caspar Georg Carl Reinwardt in opdracht van koning Willem I naar Java om onderzoek te doen naar de natuurlijke gesteldheid…

In 2022 was Leiden de European City of Science. Leiden presenteerde gedurende het jaar een publieksprogramma boordevol wetenschap, kennis, kunst en kunde voor iedereen met een nieuwsgierige geest. Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) organiseerde een uitgebreid programma met activiteiten rond het…

In Nederland is nooit veel ruimte geweest voor de verhalen en emoties van mensen uit het voormalig Nederlands-Indië. De soms traumatische ervaringen van leden van de Indische Nederlandse, Indo-Europese, Chinese, Molukse en andere groeperingen uit de kolonie werden veelal opgekropt en doodgezwegen.

Hoewel er grote vrouwelijke auteurs te vinden zijn in de canon van de Indische Letteren – denk aan Maria Dermoût en Hella S. Haasse – is er in het verleden niet altijd met waardering over hen geschreven. Hoe keken Indische schrijfsters naar de koloniale samenleving en hun positie daarin?

Hoe kijken jonge Indonesiërs naar het koloniale verleden van Nederland? En hoe verhoudt dit zich tot het perspectief van Indische Nederlanders en hun kinderen? In 'De postkoloniale podcast' gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden in…

Tot nog toe was van de Indische schrijfster Dé-Lilah, pseudoniem van Lucy van Renesse-Johnston, slechts één foto bekend. Onlangs vonden onderzoekers Rick Honings, Nick Tomberge en Olf Praamstra – verbonden aan het Leiden University Centre for the Arts in Society (LUCAS) – in de Leidse Digital Collections…

Op donderdag 29 april is Wim van den Doel, hoogleraar Algemene Geschiedenis, te gast in de online boekensalon van Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL). Hoofdconservator Garrelt Verhoeven interviewt Van den Doel over zijn nieuwe boek Snouck Het volkomen geleerdenleven van Christiaan Snouck Hurgronje.…

Over Wilhelmina werd gezegd dat zij koningin was van het grootste moslimland ter wereld. Dat was toen Nederland de kolonie Nederlands-Indië nog had. Nu is Indonesië het land met de meeste islamitische inwoners ter wereld. De islam heeft uiteraard ook sporen nagelaten in de koloniale literatuur over…

Ze is met Reve, Mulisch en Hermans een van de grote naoorlogse auteurs. Hella Haasse bracht bijna haar hele jeugd door in Nederlands-Indië en debuteerde in 1948 met Oeroeg. Het boek werd een groot succes maar kreeg ook de nodige kritiek. Men vond dat Haasse geen recht van spreken had als het gaat om…

Op donderdag 23 september is Norbert Peeters, botanisch filosoof, te gast in de online boekensalon van Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL). Hoofdconservator Garrelt Verhoeven interviewt Peeters over zijn boek Rumphius' Kruidboek Verhalen uit de Ambonese flora, waarin het verhaal van bekende en onbekende…

Nederland is sinds de Tweede Wereldoorlog veranderd in een multi-etnische samenleving. Mede onder invloed daarvan wordt het meer en meer gedwongen kritisch naar zichzelf en zijn verleden te kijken. Steeds vaker klinkt de roep om de overheersende visie die Nederland lange tijd op zijn koloniale verleden…

Poëzie is een vorm van literatuur waarin in het onzegbare in woorden kan worden gevat. Ook in Nederlands-Indië werden er veel gedichten geschreven. Inmiddels is er een generatie woord- en beeldkunstenaars opgestaan die op een nieuwe manier omgaan met het koloniale verleden. Zij gebruiken de oude teksten,…

Welke rol spelen Nederlands-Indië en Indonesië in strips? Hoe wordt de kolonie daarin verbeeld en welke invloed heeft deze verbeelding in stripverhalen op ons beeld van Indië en Indonesië? En in welke mate worden stripmakers beïnvloed door hun afkomst?

Na de Tweede Wereldoorlog verhuisden veel Indo-Europeanen naar Nederland. Daar werden zij niet altijd even welkom geheten. Iconisch is de foto van een muur in Den Haag waarop met grote witte letters: ‘Indo’s ga weg!’ staat te lezen.

Studeren aan de Universiteit Leiden was lange tijd alleen weggelegd voor mannen. Maar dat wil niet zeggen dat vrouwen geen belangrijke rol speelden.

De Pieterskerk gold lange tijd als dé begraafplaats voor knappe koppen van de Universiteit Leiden. Hoog tijd om eens een kijkje te nemen.

De universiteit en haar hoogleraren profiteerden van de Nederlandse koloniën, blijkt uit een recent rapport. Onderzoeker Ligia Giay vertelt.

Van ontvoerde jonkvrouw tot avontuurlijke zoektocht en van verhitte strijd tot hoofse liefde: de veertiende-eeuwse ridderroman De Limborch heeft het allemaal. Op zoek naar Margriete beleeft haar broer Heinric talloze avonturen en maakt hij als onbesuisde jongeling een hoofse ontwikkeling door, die hem…

Ingrid Simons, Annesas Appel, Natasja Kensmil, ze zijn allen aanwezig met hun werk in de collecties van de UBL. Met hen nog zo’n 120 andere vrouwelijke kunstenaars. Dat lijkt heel wat maar het aantal mannelijke kunstenaars is vele malen groter, ongeveer 4000. Wat vinden wij van die cijfers, wat zouden…

In 1969 verklaarde Indië-veteraan Joop Hueting in een spraakmakend televisie-interview dat hij en andere Nederlandse militairen in Indonesië oorlogsmisdaden hadden gepleegd. De regering liet vervolgens door Cees Fasseur een onderzoek uitvoeren en kwam op grond daarvan tot de slotsom dat zich tijdens…

Zelden heeft iemand zich zo zeer verdiept in de islam als Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936). Snouck studeerde in Leiden en promoveerde in 1880 op zijn dissertatie over Het Mekkaansche feest. Daarmee was zijn onderzoek naar de islam niet ten einde. Voor zijn onderzoek bekeerde hij zich zelfs tot…

Lang was de Nederlands-Indische literatuur niet meer dan een ‘exotisch stiefkind’ van de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Dat veranderde met de publicatie ‘Oost-Indische spiegel’ (1972) van Rob Nieuwenhuys en leidde tot de oprichting van de Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde. Inmiddels bestaat…

Nederlandstalige bronnen die een Indonesisch perspectief bevatten op het koloniale verleden zijn schaars. Dit houdt vooral verband met de taalpolitiek die de Nederlanders in Indië voerden. Anders dan de Britten in hun koloniën gaven de Nederlanders de inheemse bevolking in de negentiende eeuw vrijwel…

Op 17 september overleed, na een kort ziekbed, voormalig Scaliger hoogleraar Harmen Beukers. Hij was tien jaar aan het Scaliger Instituut verbonden en was een graag geziene gast in de Leidse Universiteitsbibliotheek.

De vroege natuurfotografen werden bewonderd en bejubeld. Deze ‘jagers met camera’ wilden het publiek raken en winnen voor de natuur met close-ups van planten, dieren en vogelnesten. Ze fotografeerden zonder moderne tele- of macrolenzen. Dat maakt hun werk des te indrukwekkender.

De laatste jaren staat het koloniale verleden van Nederland volop in de belangstelling. In 2020 was het vijfenzeventig jaar geleden dat Indonesië onafhankelijk werd; twee jaar later bood premier Rutte ‘diepe excuses’ aan voor het structureel geweld dat in de dekolonisatieoorlog was gebruikt. We leven…

Op donderdag 19 november was auteur en historicus Martin Bossenbroek te gast in de online boekensalon van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) en uitgeverij Athenaeum. Ter gelegenheid van de boekensalon maakten conservatoren van de UBL de online tentoonstelling De wraak van Diponegoro.

Zijn we niet zo’n beetje uitgesproken en uitgeschreven over koloniale literatuur? En is het postkolonialisme inmiddels niet passé? Of liggen er wellicht andere benaderingen in het verschiet die een nieuw licht op koloniale en postkoloniale literatuur laten schijnen?

Wie gebruik wil maken van de faciliteiten van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) heeft een persoonlijke bibliotheekaccount en LU-Card nodig.

Van roots-reizen, racisme en worstelingen met de eigen met identiteit tot kolonialisme dat steeds meer in een kwaad daglicht kwam te staan. Hoe gaat de tweede generatie’ Nederlands-Indische schrijvers om met het koloniale verleden in Indonesië en het postkoloniale heden?

In 'De postkoloniale podcast' gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden in gesprek met prominente onderzoekers en schrijvers over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In de vijfde aflevering is Adriaan van Dis te gast. De laatste…

De komst van Molukse militairen en hun gezinnen, treinkapingen in Drenthe en de Molukse band Massada: de kennis van de doorsnee Nederlander over de Molukken en hun bewoners houdt daarmee wel zo’n beetje op. En dat is jammer want de Molukse geschiedenis heeft zoveel meer te bieden, waaronder de Molukse…

Vanaf 18 januari is via de website van de UBL de online tentoonstelling Beelden van de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog, 1945-1949, te bekijken. De tentoonstelling is het resultaat van samenwerking tussen het Koninklijk Instituut voor Taal, Land en Volkenkunde (KITLV) en de Universitaire Bibliotheken…

Op donderdag 2 december is Nadine Akkerman, universitair hoofddocent Engelse Letterkunde te gast in de online boekensalon van Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL). Hoofdconservator Garrelt Verhoeven interviewt Akkerman over haar boek Elizabeth Stuart, Queen of Hearts. Akkerman beschrijft in haar…

Het kolonialisme was niet uniek voor Nederland. Ook andere Europese landen koloniseerden gebieden buiten Europa. Dat leverde Franse, Duitse, Spaanse, Portugese, Italiaanse en Deense, maar vooral veel Engelstalige, koloniale literatuur op.

In 'De postkoloniale podcast' gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden in gesprek met prominente onderzoekers en schrijvers over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In deze aflevering spreken zij met Nick Tomberge over tropentoerisme…

In de Caribische literatuur is de doorwerking van het kolonialisme en slavernij een alomtegenwoordig thema. Bij gebrek aan historische bronnen zijn schrijvers van zowel fictie als non-fictie aangewezen op mondelinge overlevering. Onderzoek doen naar deze geschiedenis en erover schrijven gaat altijd…

Van verraad, geflirt en romantiek tot geroddel, filosofie en verfijnde psychologie. De Chinese klassieke roman 'De droom van de rode kamer' heeft het allemaal. Het boek gaat over het leven van een zeer welgestelde familie en hun personeel en werd in de achttiende eeuw geschreven door Cao Xueqin. 'De…

Op donderdag 19 november is auteur en historicus Martin Bossenbroek te gast in de online boekensalon van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) en uitgeverij Athenaeum. Gert Oostindie, directeur van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), interviewt Bossenbroek over zijn…

Pramoedya Ananta Toer geldt als een van de belangrijkste en invloedrijkste schrijvers uit de Indonesische literatuur. Maar wat is de betekenis van Toer in Indonesië en in Nederland? Waar schreef hij over in zijn romans en wat maakt hem tot zo’n belangrijke auteur? En waarom is het belangrijk om zijn…