Verlegenheid is hartstikke normaal, bepleit professor Michiel Westenberg in zijn afscheidsrede. Maar dat betekent niet dat sociale angst niet op tijd gesignaleerd en aangepakt moet worden. ‘Ernstige verlegenheid is sterk genetisch bepaald, je groeit er niet zomaar overheen.’

2024 was een bijzonder en bewogen jaar voor de faculteit Governance and Global Affairs. In dit jaaroverzicht blikken we per maand terug op de belangrijkste gebeurtenissen en ontwikkelingen.

Kwalitatief goed onderwijs, onderzoek waarbij verschillende faculteiten betrokken zijn, samenwerking tussen universiteiten en de middelen vanuit het Rijk om dat mogelijk te maken. Daar ging het op 28 juni over tijdens een werkbezoek van de vaste Kamercommissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan de…

Het prestigieuze tijdschrift Science Translational Medicine heeft een studie gepubliceerd van Leidse onderzoekers over een krachtig nieuw antibioticum dat resistentie kan overwinnen. ‘Het idee was om het originele antibioticum aan te passen en een ‘next-generation’ medicijn te maken’, zegt Nathaniel…

Neanderthalers wisten volwassen bosolifanten, de grootste landzoogdieren van de laatste paar miljoen jaar, te verschalken. De Leidse hoogleraar Wil Roebroeks publiceert hierover samen met onder anderen zijn Duitse collega Sabine Gaudzinski-Windheuser in het tijdschrift Science Advances.

Bioloog Marcel Schaaf is een van de vier docenten van de bètafaculteit die in 2021 de Senior Kwalificatie Onderwijs behaalde in Leiden. Hoe was dat en wat drijft hem? 'Te vaak krijg je als student feedback die je vervolgens niet in praktijk kunt brengen.'

Tuberculose is wereldwijd een van de dodelijkste infectieziekten. Een van de problemen bij tuberculose is dat resistentie voor antibiotica wordt veroorzaakt door veranderingen in het DNA, ook wel mutaties genoemd. Door deze mutaties kan de gevoeligheid voor antibiotica afnemen. Hoe deze mutaties precies…

Gewapend met een zonnebril, een dikke laag zonnebrand en meerdere flesjes water zijn ruim 3300 studenten aan hun introductieweek begonnen. De start van de 55ste EL CID bleek uitgerekend de warmste dag van het jaar te zijn.

Jaarlijks sterven er wereldwijd meer dan 1,3 miljoen mensen aan tbc. Onderzoek naar de bestrijding is dus hard nodig. Vanuit allerlei disciplines doet Leiden onderzoek naar tbc. Een symposium op 24 maart belicht diverse activiteiten, om zo landelijke samenwerking verder te stimuleren.

Nu de zoektocht naar nieuwe antibiotica steeds dringender wordt, biedt kunstmatige intelligentie waardevolle hulp. Slimme software van de Leidse promovendus Alexander Kloosterman doorzocht genomen van bacteriën en vond clusters DNA die coderen voor eiwitten met antibiotica-werking. 'Deze nieuwe zoekmethode…

Wereldwijd gebruikte modellen nog preciezer maken: Mirmukhsin Makhmudov deed het, en promoveerde vorige week. Met zijn onderzoek scherpte hij de Gibbs-theorie aan, een veelgebruikte theorie om collectief gedrag te voorspellen, bijvoorbeeld van een groep mensen die gaat stemmen bij een verkiezing.

Is onze muzikaliteit uniek? Dat wil het Bird Singalong-project uitzoeken. En daar hebben ze gevleugelde hulp bij nodig van over de hele wereld. ‘Door onderzoek naar hoe papegaaien liedjes leren, leren we ook meer over de oorsprong van onze eigen muzikaliteit.’ Heb jij een papegaai die kan meezingen…

Anne Veens is op een missie. Ze wil dat leerlingen kennis maken met antropologie, en nadenken over de waarde die het kan hebben bij de totstandkoming en uitvoering van beleid. Om dit voor elkaar te krijgen, heeft ze een lespakket ontwikkeld. Afgelopen juli draaide ze met succes de eerste pilot. ‘Veel…

Jaarlijks worden er wereldwijd maar liefst 6,5 miljard kuikentjes gedood. In de meeste gevallen gaat het om haantjes die geen economische waarde hebben. Het bedrijf In Ovo (een spin-off van de Universiteit Leiden) heeft nu een techniek ontwikkeld waarbij op hoge snelheid al in het ei het geslacht van…

Wat zou er gebeuren als je antibioticum dat al 70 jaar bekend is, verbetert met de nieuwste tools uit de moderne chemie? Hoogleraar Biologische chemie Nathaniel Martin nam de proef op de som. Het resultaat? Een antibioticum dat tot wel honderd keer krachtiger is en de groei van sommige antibiotica-resistente…

Bij het Instituut Biologie Leiden (IBL) zijn twee nieuwe bestuurders benoemd. Maribel Adame Valero wordt per 1 augustus de nieuwe operationeel directeur en Hubertus Irth start per 1 september als de nieuwe wetenschappelijk directeur. Het nieuwe collegiale bestuur voor het IBL is daarmee compleet; eerder…

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Vier vrouwelijke wetenschappers met een gemeenschappelijk doel: de successen van vrouwen in de informatica onder de aandacht brengen en studenten inspireren. Samen organiseren ze dit jaar Alice & Eve, een eendaags symposium ter ere van vrouwen in de informatica. Het evenement, gepland voor 25 oktober,…

Wat begon als een idee tijdens een borrel, leidde tot een onverwachte doorbraak in het onderzoek naar resistente bacteriën. Leidse biologen en chemici ontwikkelden een nieuwe stof die goed blijkt te werken tegen bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica. Ze publiceerden hun vinding in Nature Ch…

Hoe steekt de relatie tussen mens en natuur in elkaar? En hoe kunnen we die gebruiken om klimaatproblemen aan te pakken? In de Master Honours Class ‘Planet in Peril’ benaderen studenten klimaatproblematiek vanuit de geesteswetenschappen. ‘Het is niet altijd zo eenzijdig als het lijkt.’

Thijs Bosker was lang een echte zesjesstudent, tot hij ontdekte hoe leuk leren wordt als er geen hapklare antwoorden meer zijn. Zijn studenten geeft hij mee dat hoop de motor is die ons in beweging houdt. Zij nomineerden hem als Docent van het Jaar.

Of een bacterie nuttig of schadelijk is voor een plant is nu eenvoudig en goed te voorspellen met de nieuwe software bacLIFE. Door de intuïtieve interface maakt het de geheimen van bacterie-genen veel toegankelijker. Een groep Leidse biologen presenteerde dit staaltje bioinformatica in Nature Commun…

Op wetenschapfestival Over de kop wisselen verrassende breinfeitjes zich af met confronterende verhalen uit de operatiekamer. Onderzoekers vertellen waarom onze hersenen blij worden van bonen, en je nooit meer zonder helm de racefiets op moet stappen.

Leren samenwerken met mensen van andere disciplines, daar draait het om bij de Master Honours Challenges. In teams pakken studenten een vraagstuk aan voor een organisatie of de samenleving als geheel. Twee deelnemers vertellen wat hun vak bijzonder maakte. ‘Het geeft een bij vlagen ongemakkelijk, maar…

Innovatieve algoritmes ontwerpen, out-of-the-box denken en brainstormen met zijn collega's bij de koffie - dat is waar natuurkundige Stefano Polla het meest van geniet. Het plezier in zijn werk heeft effect: zijn thesis werd genomineerd voor C.J. Kok Juryprijs 2024 voor proefschrift van het jaar.

Houthi-rebellen vallen schepen aan in de Rode Zee. De alternatieve omleiding via Zuid-Afrika is duur, terwijl een route via Antarctica maar één week kost. Vroeger nog een ‘no-go zone’, inmiddels een denkbaar alternatief. Pas wel op voor de nucleaire onderzeeërs…

Herman Spaink kent veel stoffen die misschien wel de ziekte tuberculose kunnen helpen bestrijden. In Leiden is labruimte om ze veilig te onderzoeken heel schaars. Bij de Indonesische Universitas Gadjah Mada lukt het binnenkort wel, in een gloednieuw lab. En dat is hoog tijd, aldus Spaink: ‘de ziekte…

Hij kwam voor drie maanden naar Nederland en ging nooit meer weg. Marcello Bonsangue is per januari van dit jaar de nieuwe wetenschappelijk directeur van het Leiden Institute of Advanced Computer Science (LIACS). ‘Ik vind het belangrijk om er te zijn voor de mensen van ons instituut. Mijn deur staat…

Aukje Beers combineerde theorie en praktijk, maar ook chemie, biologie en computermodellen. Op die manier ontdekte ze tijdens haar masterproject twee eiwitremmers die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van een nieuw kankermedicijn. Voor haar onderzoek ontving Beers op donderdag 23 november de Unilever…

Twee beelden van gorilla’s die een vrouw ontvoeren: voor promovendus Dick van Broekhuizen waren ze aanleiding om een nieuw soort geschiedenis van negentiende-eeuwse beeldhouwkunst te schrijven. ‘Als je met een minder nauwe blik naar de negentiende-eeuwse kunstgeschiedenis kijkt, krijg je een heel ander…

In een wervelende mix van wetenschap, natuur en kunst brengt de expositie Planten & Planeten beide werelden samen. De expositie is vanaf 7 februari vijf jaar lang te zien in de Oude Sterrewacht in de Hortus botanicus.

Als asielzoeker zonder verblijfsvergunning toch al kunnen studeren. Het studenteninitiatief IncLUsion stelt elk jaar tientallen asielzoekers in staat om een aantal vakken aan de Universiteit Leiden te volgen. ‘Het onderwijs heeft me veel steun gegeven.’

De Universiteit Leiden was zaterdag bij de tweede Leidse Pride voor de tweede keer present. Met een boot waarop plek is voor zestig medewerkers en studenten.

Gianne Derks is per 1 mei de nieuwe wetenschappelijk directeur van het MI. Ze heeft langer in het buitenland gewerkt dan in Nederland en na meer dan 27 jaar Surrey droomt ze in het Engels. Wie is deze nieuwe bestuurder en wie of wat heeft haar tot de overstap naar Leiden kunnen verleiden?

Gaat een slang dood wanneer hij op zijn lip bijt? Waarom overleeft een mangoest een cobrabeet, maar wij mensen niet? Die vragen doolden door de hoofden van gif-enthousiastelingen en masterstudenten Biologie Jory van Thiel en Roel Wouters. Ze verzamelden informatie uit vele bronnen en publiceerden hun…

Een summer school volgen in het buitenland is voor veel studenten een mooie manier om hun vakantie zowel nuttig als leuk te maken. Maar door de vele reisrestricties waren ook de summer schools dit jaar vaak deels online. Toch was het animo er niet minder door. Hoe is het om digitaal in een ander land…

Eiwitten uit het Golgi-complex van de cel op een gecontroleerde manier vernietigen. Dat is de focus van het baanbrekende onderzoek van chemicus Marta Artola. Door een nieuwe technologie te ontwikkelen gericht op specifieke eiwitten in het Golgi-complex, wil Artola nieuwe mogelijkheden voor medicijnontwikkeling…

Planten kunnen zichzelf niet beschermen door van zich af te slaan met scherpe klauwen. Maar toch kan de plant voor hem levensgevaarlijke herbivoren afschrikken. Dat is mogelijk met geuren. Klaas Vrieling van het Instituut Biologie Leiden kwam tot de ontdekking dat evolutie een grote rol speelt om de…

Wat motiveert burgers om mee te doen aan een citizen science-project over plasticvervuiling? En verandert die motivatie met de tijd? Op deze en andere vragen probeerde Liselotte Rambonnet antwoord te krijgen met haar onderzoek naar het Schone Rivieren-project. Rambonnet is promovendus bij het Instituut…

Elektrische busjes rijden zaterdag af en aan. Ze brengen aankomende studenten naar de faculteiten van de Universiteit Leiden. Daar kunnen ze tijdens de Bachelor Open Dag zelf zien of de studie die hen zo leuk lijkt, ook echt bij ze past.

Nano-plastics verstoren de ontwikkeling. Meiru Wang, onderzoeker bij het Instituut Biologie Leiden, keek naar de extreme effecten die piepschuim nano-deeltjes kunnen hebben, met kippenembryo’s als model. Haar resultaten zijn alarmerend. Zeker omdat nano-plastics overal zijn. In de lucht, drijvend door…

Door te bestuderen hoe afzonderlijke DNA-moleculen zich gedragen, kunnen we genetische aandoeningen beter begrijpen en betere medicijnen ontwerpen. Tot nu toe was het één voor één onderzoeken van DNA-moleculen een langzaam proces. Biofysici van de TU Delft en de Universiteit Leiden ontwikkelden een…

Maar liefst zes Leidse projecten ontvangen een subsidie voor quantumonderzoek van het nationaal groeifrondsprogramma Quantum Delta NL en de NWO. Om quantumtechnologie te stimuleren is namelijk niet alleen het bedrijfsleven hard nodig, maar ook de wetenschap. Onderzoek naar nieuwe sensoren, snellere…

Na drie jaar vakken volgen, opdrachten maken, discussiëren en reflecteren, kregen studenten van het Honours College hun certificaat uitgereikt in een feestelijke ceremonie. Meer nog dan over het certificaat zelf, waren aanwezigen te spreken over hoe Honours je voorbereidt op een steeds complexere we…

Een microscoop die ongelooflijk scherp kijkt en daarbij preparaten intact laat: Guido Stam hielp bij de ontwikkeling ervan. In zijn promotieonderzoek combineerde hij licht met elektronen – en kon hij zelfs levende bacteriën bestuderen. ‘We kunnen meten wat eerder niet kon.’

Ze wandelde als onbevangen twintiger het Sylvius binnen in 1984 en gaat ons volgend jaar als gepensioneerde zestiger verlaten. Ine Tijdens (66) over ruim veertig jaar LACDR. ‘Ik heb wel eens een zweepje gekregen voor Sinterklaas. Dat zegt wel wat over mijn karakter.’

Sneller nieuwe kankermedicijnen ontwikkelen door de krachten te bundelen. Dat is de missie van Oncode Accelerator, een Nederlands consortium waaraan ook drie Leidse promovendi meewerken die kortgeleden zijn gestart. Onder leiding van Gerard van Westen onderzoeken Marc Boef, Remco van den Broek en Lucina-May…

Voor het honoursvak Mass Extinction maakten studenten podcasts over het verleden, het heden en de toekomst van massaextincties. Wat gaat er precies verloren wanneer een soort uitsterft? Wat zijn daar de praktische consequenties van? Maar ook: hebben wij als mens de morele plicht om andere soorten te…

De Bachelor Honours Class ‘Homo Ludens: Why We Play’ combineert spel, theorie en praktijk. Studenten duiken in alle menselijke domeinen waarin spel een rol speelt en gaan daarover in gesprek, op theoretisch én ervaringsniveau: ‘Soms begrijp je even wat spel is, daarna ontglipt het je weer.’