Voor het eerst zien we wat Euclid ziet. De eerste observaties van de telescoop leveren een schat aan nieuwe informatie op over ons universum. Maar volgens kosmologe Alessandra Silvestri is dit pas het begin. Dit onderzoek helpt ons het verleden, het heden en de toekomst van ons universum beter te be…

De ruimte wordt steeds voller door de lancering van satellieten en toeristen. Maar sinds 1979 zijn er geen bindende internationale afspraken gemaakt. Dat is problematisch, waarschuwt ruimtejurist Tanja Masson-Zwaan. ‘Iedereen komt voor zijn eigen belang op.’

Bachelorstudenten ontwierpen voor het LDE Sustainability Honours een duurzame maaltijd. In het programma gaan ze op zoek naar interdisciplinaire oplossingen voor duurzaamheidsvraagstukken.

Lezing, Studium Generale

Astronomen onder leiding van Leidse promovendus Richelle van Capelleveen hebben voor het eerst een exoplaneet ontdekt die een heldere baan heeft gecreëerd in de protoplanetaire schijf van zijn ster. Dit zeldzame beeld biedt inzichten in hoe jonge planeten hun omgeving vormgeven.

Faculty Lecture

Onderwijs

Onderwijs, Sociaal

Opwarming van de aarde, ontbossing, natuurbehoud. Allemaal grote milieu-uitdagingen die vragen om grote maatregelen. Om te zien wat de effecten van deze maatregelen zijn, gebruikt men observatiegegevens van de aarde. Onderzoekers van het LIACS krijgen 90.000 euro van het European Space Agency (ESA).…

Vandaag zijn de eerste fullcolour beelden van de kosmos van ESA’s ruimtetelescoop Euclid gepresenteerd. Nooit eerder was een telescoop in staat om zulke haarscherpe astronomische beelden te maken van zo'n groot deel van de hemel en zo ver het diepe heelal in. De vijf beelden illustreren het volledige…

Oplichtende bloemen fotograferen, kikkers zoeken en tropische komkommers uit de boom schieten: dat is nog maar een fractie van wat er aan bod kwam tijdens het vak Tropical Biodiversity and Field Methods. Voor deze cursus reizen masterstudenten biologie namelijk twee weken af naar Maleisisch Borneo om…

Geopolitieke situaties, zoals het conflict in Gaza, roepen bij studenten en medewerkers sterke gevoelens op. Hoe gaan we binnen onze faculteit een gesprek over deze situaties aan? Dit vraagstuk is een doorlopend onderdeel van zorg voor de academische vrijheid binnen onze universiteit.

Een team wetenschappers, waaronder de Leidse Astronoom Alice Booth, heeft siliciummonosulfide-moleculen ontdekt in de stofschijf rondom een jonge ster. Die moleculen duiden op planeetvorming. Het team deed de ontdekking met behulp van de ALMA-telescopen. Deze methode vormt een alternatief voor wanneer…

Sterrenkundigen hebben voor het eerst in drie dimensies waargenomen dat gas vanuit spiraalvormige sterrenstelsels met hoge snelheid naar boven en naar beneden wordt geblazen, ver het sterrenstelsel uit. Ze bevestigen hiermee de theorie van de evolutie van sterrenstelsels: dat stervormende sterrenstelsels…

Een team van internationale onderzoekers, onder leiding van Tomas Stolker (Universiteit Leiden) heeft een jonge gasvormige reuzenexoplaneet in beeld gebracht bij een ster die slechts 12 miljoen jaar oud is. De planeet in kwestie draait op ruime afstand rond een ster waar de planeetvorming klaar is,…

Een ware prijzenregen voor studenten van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen tijdens de jaarlijkse uitreikingsmiddag van de KHMW-Jong Talentprijzen. Op maandag 25 november ontvingen maar liefst negen eerstejaars een prijs voor beste studieresultaten in het eerste studiejaar. Daarnaast waren…

De schokgolf die door een van de vijf sterrenstelsels van het Kwintet van Stephan teweeggebracht wordt, is minder ontwrichtend dan verwacht. Waarschijnlijk wordt de schok gedempt door stofdeeltjes in het omringende gas. Dat blijkt uit de analyse van de eerste wetenschappelijke waarnemingen van WEAVE,…

Lezing

Met de James Webb-ruimtetelescoop heeft een internationaal team van onderzoekers, waaronder Leidse hoogleraar Moleculaire Astrofysica Ewine van Dishoeck, een palet aan koolwaterstoffen ontdekt in een planeetvormende schijf rond een jonge, lichte ster. De resultaten bevestigen dat schijven rond heel…

Tijdens het onderzoek voor haar nieuwe boek, Elizabeth Stuart: Queen of Hearts, stuitte Nadine Akkerman op een relatief onbekend portret van Elizabeth Stuart, koningin van Bohemen en grootmoeder van koning George I. Het schilderij zou volgens Akkerman als majesteitsschennis zijn beschouwd in de tijd…

Een speciaal soort spiegel om röntgenstraling te weerkaatsen kun je voor veel meer gebruiken dan alleen voor ruimteonderzoek. Voor gerichte bestralingstherapie bij kanker bijvoorbeeld. Fysicus David Girou bracht naast een fulltime baan de mogelijkheden in kaart en promoveert daarop op 14 juni.

2023 was het jaar van de aardbeving in Turkije en Syrië, de opstand van de Wagnergroep en alle weerrecords, met vele bosbranden en overstromingen tot gevolg. Onze best gelezen verhalen gingen over de klimaatcrisis en de verkiezingen: een overzicht.

Hoe kunnen we de rechten van kinderen in conflictgebieden beschermen? De winnaars van de 2025 Children's Rights Moot Court Competition, team 19 van O.P. Jindal Global University in India, kunnen met hun juridisch talent in de toekomst positieve verandering verwezenlijken.

Geef Nikki IJzerman een bal en ze is gelukkig. De middenveldster werd vorig seizoen speelster van het jaar bij ADO Den Haag én haalde haar master Journalistiek en Nieuwe Media.

Cultureel antropoloog Sabine Luning, cultuur historicus Paul van de Laar en hoogleraar architectuur en stedebouw geschiedenis Carola Hein pleitten dat wat niet getoond wordt op afbeeldingen ook de moeite waard is om bestudeerd te worden

2025 was een gedenkwaardig jaar voor onze faculteit. We vierden ons 450-jarig bestaan, startten nieuwe opleidingen en ontvingen inspirerende sprekers, maar voelden tegelijk de druk van bezuinigingen. Hieronder vind je ons jaar in een notendop:

Een Europees team van astronomen onder leiding van de Leidse onderzoeker Konstantinos Migkas heeft een groot filament (lange draadachtige structuren) van heet gas blootgelegd dat vier clusters van sterrenstelsels met elkaar verbindt. Het filament bestaat uit zogeheten warm-heet intergalactisch mediu…

Je hebt nog heel even om over die vraag na te denken, want op woensdag 2 oktober komen twee echte astronauten naar de Leidse Instrumentmakers School. Dit bezoek is onderdeel van het hoogtepunt van NL Moonshot ’24, een evenement onder leiding van de Nederlandse astronaut André Kuipers. Studenten presenteren…

World history is often framed in terms of flows of people and migration: humans coming ‘out of Africa’, the spread of farmers in the Holocene, Phoenician and Greek diasporas over the ancient Mediterranean, the colonization of the world by Europeans from the 16th century onwards. Together with his Exeter…

Op het slotevent van de PRE-Class Rechtsgeleerdheid organiseerden studenten een ‘mocktrial’ over de impact van artificiële intelligentie (AI) op de samenleving. Samen met een aandachtig publiek werden de mogelijkheden en valkuilen van AI verkend. “Ze hebben allemaal fantastisch werk geleverd.”

Van 13 tot en met 16 juli vindt in Leiden het EuroScience Open Forum plaats. Deze 10e editie van het grootste interdisciplinaire wetenschapscongres van Europa is dit jaar in een volledig vernieuwde, hybride vorm gegoten, dus online en on-sight. Het Kamerlingh Onnes Gebouw is een van de locaties van…

In de Rotterdamse haven lekken kleine industriële deeltjes het milieu in. Dit leidt tot een vorm van vervuiling die moeilijk te traceren, maar zeer hardnekkig is. Drie studenten van het LDE Sustainability Honours Programme onderzochten in opdracht van de haven waar deze vervuiling vandaan komt.

Zes onderzoekers zijn voor twee jaar aangesteld als themaleider voor de onderzoeksthema's van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen.

Lezing

17 november staat in het teken van hightech. Van overleg met ASML en een onderdeel voor de grootste telescoop ter wereld, tot ons onderwijs over hightech. O ja, en een gesprek met de nieuwe rector magnificus.

Zelfs met de allermodernste technieken is het bijna niet te zien: een kosmische neutrino. Toch is het wetenschappers gelukt dit deeltje in beeld te brengen met een telescoop op 3450 meter diepte in zee. En dat kan helpen om ons universum beter te begrijpen. Leidse deeltjesfysici werkten mee aan dit…

Sterrenkundigen van de Universiteit Leiden hebben - voor het eerst - zeldzame isotopen van koolstof en zuurstof gemeten in onze buur-sterren. Het is een nieuwe manier om de chemische evolutie van ons heelal beter te begrijpen. Het resultaat is vandaag gepubliceerd in het vakblad Nature Astronomy.

Met zijn slimme meetmethoden was Ignas Snellen de eerste die met zijn team onder andere koolmonoxide ontdekte bij exoplaneten. Voor zijn pionierswerk ontvangt de Leidse astrofysicus de Spinozapremie, de belangrijkste wetenschapsprijs van Nederland. Dankzij de premie van 2,5 miljoen euro kan zijn onderzoeksgroep…

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Antropoloog Rodrigo Ochigame bestudeert hoe wetenschapsbeoefening verandert door AI. Van sterrenkunde tot wiskunde tot klimaatmodellen: het gebruik van AI roept de vraag op wat precies telt als wetenschappelijk bewijs, vindt de onderzoeker.

Zes vrouwelijke onderzoekers van de Sterrewacht Leiden hebben voor het eerst dimethylether gedetecteerd in een planeetvormende schijf. Met negen atomen is dit het grootste molecuul dat tot nu toe in een schijf is geïdentificeerd. Dimethylether is ook een voorloper van grotere organische moleculen die…

Niet alles wat in de buurt komt van een zwart gat, wordt erin opgeslokt. Zwarte gaten kunnen materiaal ook wegslingeren, en die kans blijkt aanzienlijk groter dan gedacht. Een toevallige ontdekking en wat Martijn Oei daar vervolgens mee deed, leverden hem 12 december een promotie cum laude op, ‘met…

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van de Nederlander Martijn Oei heeft het grootste paar straalstromen bij een zwart gat ooit ontdekt. De 'jumbojets' zijn samen 140 Melkwegen lang. De Leidse Sterrewacht speelt een prominente rol in het onderzoek. De publicatie siert op 19 september…

Jasper Knoester, decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen, blikt terug op 2025 in "het jaar van Jasper".

Op 25 september viert Leiden de nacht met het evenement Seeing Stars. Wat maakt de stedelijke nacht zo bijzonder? We vroegen het universitair docent Sara Brandellero, die onderzoek doet naar steden, nacht en migratie.

Carola Hein, Hoogleraar Architectuur & Stedenbouw Geschiedenis TU Delft, is sinds januari 2022 verbonden aan het Instituut Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie van de Universiteit Leiden als Hoogleraar Water, Havens en Historische Steden. Op het eerste oog wellicht een vreemde combinatie,…

Hoe gaan we om met afval in de natuur? Kun jij van camerabeelden afleiden of iemand schuldig is? En hoe ziet jouw hartslag er eigenlijk uit? Antwoord op deze vragen en meer krijg je vrijdagmiddag 16 september op het gratis Wijsneus Festival in Park de Leidse Hout.

Twee consortia, onder leiding van Leidse wetenschappers, krijgen meer dan een miljoen euro van NWO en het ministerie van VWS om oplossingen te vinden voor antibioticaresistentie.