In Amsterdam zijn onlangs QR-codes geplaatst die de duistere geschiedenis laten zien achter historische figuren die genoemd worden op straatnaamborden. Emeritus hoogleraar koloniale en postkoloniale geschiedenis Gert Oostindie praat hierover bij de Volkskrant.

Een meerjarig onderzoek naar de dekolonisatieoorlog in Indonesië heeft geleid tot nieuwe conclusies over deze periode. Docent Oude Geschiedenis Miko Flohr meent dat deze historie vele maler inclusiever kan worden belicht, bijvoorbeeld waar het de term 'bersiap' betreft.

In het depot van de Lakenhal liggen drie negentiende-eeuwse contra-stalenboeken, waarin katoenfirma De Heyder & Co precies bijhield wie welke bestelling deed. Geschiedenisstudent Marit Scheepsma gebruikte ze om te achterhalen hoe het met de koloniale contacten van het bedrijf zat.

Seks en macht zijn nauw met elkaar verbonden, en dat gold zeker in de voormalige Nederlandse koloniën. Promovenda Sophie Rose onderzocht hoe seksuele en liefdesrelaties de achttiende-eeuwse machtsstructuren daar beïnvloedden. ‘Je ziet dat er constant wordt gevochten over wie waar stond in de sociale…

In de achttiende eeuw wemelde het Franse koloniale rijk van de protectionistische wetten. Desondanks speelden zakenlieden uit de Republiek een belangrijke rol in de Franse economie, en daarmee in het koloniale systeem. Promovenda Tessa de Boer zocht uit hoe dit zat.

Slaafgemaakten in de bediening zetten, bestuurder worden van de West-Indische Compagnie of uniformen maken voor het koloniale leger. Ook vele Leidenaren speelden op hun manier een rol in het koloniale en slavernijverleden. Historici doen vooronderzoek en vinden opvallende voorbeelden.

Hoe doe je onderzoek met bronnen die zijn geschreven of verzameld in een koloniale context? Deze vraag staat centraal in het tweedejaars geschiedeniscollege ‘Koloniale en wereldgeschiedenis: Nederlandse bronnen als venster op de wereld’. Om studenten zo goed mogelijk te begeleiden bij hun onderzoek…

Hoe werkt het koloniale en slavernijverleden van de universiteit door in het heden? En wat moet er nu gebeuren? Over die vragen gingen medewerkers en studenten op 11 maart met elkaar in gesprek.

Historici Sjoerd Ramackers en Emma Sow onderzochten de rol van Leiden in het koloniale- en slavernijverleden van Nederland. Waar eerder werd gedacht dat de stad weinig betrokken was, tonen hun bevindingen juist een sterke verwevenheid met deze geschiedenis.

Hoe verhield wetenschap zich eind negentiende en begin twintigste eeuw tot politiek en kolonialisme? Universitair docent Lauren Lauret ontvangt een NWO XS-beurs om de koloniale en politieke activiteiten van negentiende-eeuwse wetenschappers in kaart te brengen.

De Volkskrant publiceerde onlangs een lijst van de beste boeken op het gebied van slavernijverleden die in 2022 gepubliceerd zijn. Twee van de drie boeken op de lijst werden (mede) geschreven door medewerkers van de Faculteit Geesteswetenschappen.

Samen met studenten en buurtbewoners deden historici Ariadne Schmidt en Alicia Schrikker onderzoek naar de Leidse Transvaalwijk. Donderdag 20 oktober presenteren ze de resultaten op een speciaal georganiseerd minifestival in de wijk.

In de achttiende eeuw liet de VOC haar slaven wonen op het ‘Slaveneiland’ van de Sri Lankaanse hoofdstad Colombo. Tegenwoordig staat ‘Slave Island’ onder grote druk van projectontwikkelaars. Hoofddocent Alicia Schrikker bracht de geschiedenis samen met haar collega’s Iromi Perera, Varuna de Silva…

Bij onethische medische experimenten denken we al snel aan nazi-Duitsland. Dat ook in gekoloniseerde gebieden tests werden gedaan zonder expliciete toestemming van de proefpersoon, is minder bekend. Universitair docent Fenneke Sysling krijgt een Europese beurs om hier onderzoek naar te doen.

Haïti en de Dominicaanse Republiek delen een eiland, maar verder zijn de landen totaal verschillend. Universitair docent Karwan Fatah-Black vertelt er meer over bij ‘Met het oog op morgen’.

Een bloedige burgeroorlog teistert al jaren de Centraal-Afrikaanse Republiek. Promovendus Crépin Marius Mouguia wijst op een tragisch patroon: jongeren worden al generaties lang gerekruteerd als soldaat of strijder voor de rebellen. Ze hebben weinig alternatieven en houden zo de conflicten in stand.

Het koloniale verleden van Nederland staat volop in de belangstelling volgens hoogleraar Rick Honings. Maar in een opiniestuk van Trouw vraagt hij zich af waarom we dan onze archieven niet opstellen voor Indonesische onderzoekers.

Hoe vertel je huidige generaties over de donkere kanten van het verleden? Leidse wetenschappers werken met stichting Gedeeld Verleden, Gezamenlijke Toekomst, aan publieksprogramma’s over het Nederlandse slavernijverleden.

Onderzoekers Esther Captain, Gert Oostindie en Valika Smeulders hebben de Die Haghe Prijs 2024 gewonnen. Ze krijgen de prijs voor hun boek ‘Het koloniale en slavernijverleden van Hofstad Den Haag’.

Drie jaar geleden publiceerde universitair hoofddocent Alicia Schrikker De vlinders van Boven-Digoel, waarin ze verschillende verhalen over het koloniale leven in het huidige Indonesië optekende. Nu is er een vertaling door Rianti Manullang, die naast haar vertaalwerk ook docent is aan de Universitas…

Donderdag 17 november vond de 25e editie van de Multatulilezing met als thema "Botsende culturen – het menselijke bewaren in onmenselijke situaties" plaats in Breda. Historicus Gert Oostindie was een van de sprekers bij dit evenement.

Alicia Schrikker is helemaal niet van de stadsgeschiedenis. Ze is van de koloniale geschiedenis van Azië en een beetje van Zuid-Afrika. Dat is haar terrein als universitair hoofddocent. Dus dat zij, samen met buurtgenoten, een stadsgeschiedenis-onderzoek gaat doen, dat vindt ze zelf ook best opmerke…

Hoe had Nederland eruitgezien als er geen slavernij was geweest? Op die vraag geeft universitair docent Karwan Fatah-Black antwoord in de podcast Zwart-wit verleden van Omroep Brabant.

In de zeventiende eeuw nestelen stereotypen over Afrika en haar bewoners zich diep in de Europese cultuur. Promovendus Matthias Lukkes gaat onderzoeken wat de rol van Nederlandse cultuur hierbij was.

De in Suriname geboren Anil Ramdas was een journalist en essayist die zich met name bezighield met nationale identiteit. Karin Amatmoekrim promoveerde onlangs op zijn biografie. Samen met universitair docenten Nadia Bouras en Karwan Fatah-Black bespreekt ze zijn nalatenschap in de Volkskrant.

Op 1 juli is het Keti Koti, Het komend jaar kan onze universitaire gemeenschap door middel van onderzoek, onderwijs en andere activiteiten uitgebreid stil staan bij de slavernijgeschiedenis.

Het College van Bestuur van de Universiteit Leiden heeft dr. Alicia Schrikker per 1 januari 2026 benoemd tot hoogleraar Geschiedenis van Nederland in de Wereld. De leerstoel is gevestigd aan het Instituut voor Geschiedenis (Faculteit Geesteswetenschappen).

De aandacht voor het koloniale verleden mag dan toenemen, veel aspecten ervan zijn nog steeds onderbelicht. De Volkskrant maakte daarom, onder andere, in samenwerking met Leidse onderzoekers Anne-Marieke van der Wal-Rémy en Alicia Schrikker een ‘canon van het Nederlandse onderbelichte verleden’, die…