Oratie

Lezing, Global Histories of Knowledge Seminar

Hoe is Nederlands eerste universiteit ontstaan en waarom krijgt de koning een telegram tijdens de dies? Rondom 8 februari wordt ieder jaar de verjaardag van de Universiteit Leiden gevierd. De belangrijkste feiten over het ontstaan en de Leidse mores van de diesviering.

Emeritus hoogleraar Willem Otterspeer heeft dinsdag 20 september een koninklijke onderscheiding gekregen uit handen van burgemeester Henri Lenferink. De universiteitshistoricus werd benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Als universiteitshistoricus onderzoekt Pieter Slaman het verleden, maar hij houdt zich ook nadrukkelijk bezig met de universiteit van vandaag. ‘Het is nuttig om oude vraagstukken te kennen. Niet om behoudzuchtig te zijn, want sommige ontwikkelingen uit het verleden wil je helemaal niet nadoen.’

De Franse politicoloog Hélène Landemore, bekend om haar kritische blik op moderne democratieën, is benoemd tot Cleveringa-hoogleraar. De Yale-professor onderzoekt hoe democratieën minder elitair en inclusiever kunnen worden. Op 26 november houdt ze haar oratie.

Congres/symposium, Call for papers

Historisch en monumentaal, maar ook koud en kostbaar. Met gemengde gevoelens verlaat de universiteit het Gravensteen dat al dateert uit de 12e eeuw. Hoe beviel het werken en studeren in deze voormalige Leidse gevangenis?

Precies een jaar geleden ging de universiteit plotseling grotendeels op slot, midden in het collegejaar. Opeens zaten we op die derde maandag in maart allemaal thuis en moesten we, vanaf een krappe zolder- of studentenkamer, online studeren en werken. Het gedenkwaardige coronajaar in beeld.

Met een zeilbootje, kano of stiekem op een schip. In de Tweede Wereldoorlog proberen ook Leidse studenten de Noordzee over te steken om zich aan te sluiten bij de geallieerde troepen. ‘Soldaat van Oranje’ is de bekendste, maar wie waren de andere Engelandvaarders?

De Leidse Open Monumentendagen op 10 en 11 september staan in het teken van duurzaamheid. Op vier universitaire locaties vertellen gidsen over de geschiedenis van de gebouwen en hoe zij gerenoveerd zijn. En er is een primeur: er zijn ook rondleidingen in gebarentaal.

Complex onderzoek met een flinke scheut vakjargon: promoties zijn voor leken vaak lastig te volgen. In het nieuwe verplichte lekenpraatje leggen promovendi eerst kort en helder hun proefschrift uit. Dat blijkt niet alleen fijn te zijn voor oma en de vriendenclub.

Schokkerige zwart-wit beelden van meer dan 100 jaar geleden, een hospita uit de jaren 60 en Nelson Mandela. Dit en veel meer is te zien in de film Een bewogen geschiedenis, 100 jaar Universiteit Leiden op film.

Met een extra grote en muzikale optocht op 7 februari luidt de universiteit haar 450e verjaardag in. Net als in 1575 loopt een gemengd gezelschap van wetenschappers, studenten en muzikanten naar de Pieterskerk. Ook zijn er vele andere bijzondere gasten bij.

In de week waarin de universiteit haar 450e verjaardag viert, presenteert emeritus-hoogleraar Lodewijk Kallenberg zijn boek: Geleerdheid onder de zerken. De zevenenzestig professoren van de historische begraafplaats Groenesteeg.

Drie nieuwe initiatieven zorgen letterlijk en figuurlijk voor een diverser beeld van de academische geschiedenis: een historisch onderzoek naar de achtergrond van studenten en wetenschappers, een nieuw boek over het Academiegebouw en twee sculpturen van vrouwelijke wetenschappers: astrofysicus Ewine…

Kunst en vrije tijd, Kunst en vrije tijd

Op 4 mei herdacht de Universiteit Leiden de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog uit onze universitaire gemeenschap. Alumni, (oud)medewerkers van de universiteit en studenten kwamen bijeen voor dit Uur van Herinnering.

Met het symposium ‘Hester’s Highlights’ nam de universiteit op 13 januari afscheid van rector magnificus Hester Bijl. De onderwerpen typeerden een turbulent decennium, zoals het bewaken van de academische vrijheid en grote maatschappelijke onrust. En hoe blikte Bijl zelf terug?

Slaafgemaakten in de bediening zetten, bestuurder worden van de West-Indische Compagnie of uniformen maken voor het koloniale leger. Ook vele Leidenaren speelden op hun manier een rol in het koloniale en slavernijverleden. Historici doen vooronderzoek en vinden opvallende voorbeelden.

Vier prenten, tien jaar onderzoek. Niet dat ze erop uitgekeken raakte, integendeel. Corrie van Maris, die deze week promoveert, is altijd gefascineerd gebleven door háár 17e-eeuwse serie, waarvoor ze zoveel liefde voelt. ‘Ik zag steeds andere, nieuwe dingen.’

Universiteitscampus Spui opent bijna zijn deuren. Op de plek waar in 1928 het iconische V&D-warenhuis opende, krijgen straks duizenden studenten college. Het pand is grondig verbouwd, met oog voor de historie van het gebouw.

Met een penseel of camera: al eeuwenlang brengen schilders en fotografen in beeld hoe Leidse studenten studeren. Een expositie in de Hortus botanicus wijst op de verschillen en overeenkomsten in 450 jaar studentenleven. Bij de opening werd ook vooruitgeblikt: hoe ziet onderwijs er in de toekomst uit…

Op 4 mei herdenkt de universitaire gemeenschap in Uur van Herinnering alle studenten en medewerkers die gedood werden in de Tweede Wereldoorlog. Ook is er aandacht voor onvrijheid en onderdrukking vandaag de dag. Drie vragen aan Amerikanist Sara Polak, voorzitter van het comité Uur van Herinnering.

Een knalroze pluchen proefschriftkaft, antieke promotieprenten, een pannetje gestolde lak: de lustrumexpositie Hora est! in de Oude UB neemt je mee in de rituele maar ook eigenzinnige wereld van promoties. Van plechtige ceremonies tot geruststellende pedellenhumor.

Het is cruciaal dat de Universiteit Leiden reflecteert op haar eigen koloniale verleden. Dat stelde Cleveringahoogleraar Gert Oostindie in zijn oratie op 24 november. ‘Als universitaire gemeenschap moeten wij onszelf een spiegel durven voorhouden en, waar nodig en mogelijk, ook concrete stappen zett…

Als symbool van het kwaad staat de Holocaust in het hart van de westerse herinneringscultuur. Maar die herdenking leidt tot heel uiteenlopende inzichten, stelt Cleveringa-hoogleraar Frank van Vree in zijn oratie. Is de geschiedenis een bron van identiteit of kritische reflectie?

Een stranddag, spelletjes, bezoek aan de ambassade en kroegentocht. De activiteiten van de HOPweek helpen nieuwe studenten Den Haag en vooral elkaar te leren kennen.

Studeren aan de Universiteit Leiden was lange tijd alleen weggelegd voor mannen. Maar dat wil niet zeggen dat vrouwen geen belangrijke rol speelden.

De Pieterskerk gold lange tijd als dé begraafplaats voor knappe koppen van de Universiteit Leiden. Hoog tijd om eens een kijkje te nemen.

De academische vrijheid is fel bevochten aan de Universiteit Leiden. Zo moesten wetenschappers zich ontworstelen aan de macht van de kerk.

Na een roerige aanloop – het Academiegebouw werd bezet door Students for Palestine – ging de Cleveringa-oratie van politicoloog Hélène Landemore door. Zij stond stil bij het protest en benadrukte het belang van een open debat, binnen de universiteit en in de democratie.

Tien Leidse musea en erfgoedinstellingen maakten samen de online tentoonstelling ‘Carels universum’. Ze kozen objecten uit hun collectie die volgens hen symbool staan voor scheidend rector Carel Stolker en het onderzoek in Leiden. Met directe verwijzingen, speelse associaties en een enkele knipoog.

Filmvertoning

Onderwijs, Onderzoek

De Raad van Toezicht (RvT) van de Universiteit Leiden deelt het heugelijke feit dat dr. T.R.P.J. (Tjerk) Kroes door (demissionair) minister van OCW, Gouke Moes, is benoemd tot lid van de Raad.

‘We kunnen onze kennis nog meer delen met anderen en breder inzetten’, zei Annetje Ottow, voorzitter van het College van Bestuur, tijdens de presentatie van het nieuwe strategische plan op de 447ste dies natalis. De nieuwe strategie richt zich daarom op vernieuwen en verbinden, tussen disciplines en…

Enkele van de belangrijkste handschriftencollecties uit de Bijzondere Collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL), bestaande uit 443 uiterst zeldzame en vaak unieke banden, zijn in Open Access beschikbaar gesteld via Digital Collections. De beschikbare handschriftcollecties omvatten de…

Het zinnetje ‘ijs en weder dienende’ is een goed voorbeeld van de zogenoemde deelwoordconstructie en misschien wel een van de meest ondoorgrondelijke van het Nederlands. Want wat (of wie) dient nu wie (of wat)? De betekenis is eigenlijk ‘als het ijs en weer meezitten’. De oratie van Gijsbert Rutten,…

Hoe is het Islamitische Rijk ontstaan? En hoe was het dagelijks leven daar? Twee nieuwe Ted Ed-animaties geven in eenvoudige taal het antwoord op die vragen. Arabisten Petra Sijpesteijn en Birte Kristiansen vertellen hoe het was om de video’s te ontwikkelen.

Onlangs vierde de Leidse opleiding Engelse taal en cultuur, voorheen Engelse taal- en letterkunde, dat zij in 2025 75 jaar bestaat (gerekend vanaf de eerste hoogleraarsbenoeming op het gebied van de anglistiek). Ruim 220 alumni, (oud-)medewerkers en studenten kwamen in het Lipsius bijeen voor een feestelijk…

Na een lange nacht feesten gaan honderden Leidenaren ‘s ochtends vroeg op 3 oktober naar de Koraalzang in het Van der Werfpark. Letterkundige Olga van Marion is een van de samenstellers van de nieuwe Koraalbundel. Welke liederen mochten eruit en wat zijn de nieuwe hits?

Is wetenschappelijk onderzoek wel nuttig? Jorrit Smit beargumenteert dat voor een antwoord op deze vraag niet gekeken moet worden naar bijvoorbeeld vooraanstaande wetenschappers of invloedrijke organisaties, maar naar de plekken waar kennisuitwisseling en co-creatie plaatsvinden. Promotie 6 mei.

Donderdag 25 maart was er een bijeenkomst voor leden van de examencommissies om kennis uit te wisselen. Een leuke aanleiding om eens met een van hen te bellen. We nemen contact op met Jan Jansen, voorzitter van de examencommissie Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie (FSW) en extern lid…

Tijdens kunst- en kennisfestival De Nacht van Ontdekkingen ontdek je beginnende makers, kunstenaars en onderzoekers.

Lezing, Histories Connected: Work-in-Progress

Lezing, Histories Connected: Work-in-Progress