Historicus Jan Grabowski en socioloog Barbara Engelking houden op 26 november samen de Cleveringa-oratie. Zij schreven een kritisch boek over de Holocaust in Polen en werden daarvoor aangeklaagd.

Als symbool van het kwaad staat de Holocaust in het hart van de westerse herinneringscultuur. Maar die herdenking leidt tot heel uiteenlopende inzichten, stelt Cleveringa-hoogleraar Frank van Vree in zijn oratie. Is de geschiedenis een bron van identiteit of kritische reflectie?

Prettig dat het nu gebeurt, vindt hoogleraar Vaderlandse Geschiedenis Henk te Velde. Nu werkt de abdicatie van koningin Beatrix als aankondiging voor de viering van 200 jaar koninkrijk in 2013. Te Velde is lid van het Nationaal Comité 200 jaar koninkrijk: ‘Door haar troonsafstand 30 april 2013 benadrukt…

Door elke afzonderlijke beslissing, hoe klein die ook is, maken mensen geschiedenis. Dat zei historicus Katja Happe toen zij op 26 november de Cleveringa-oratie uitsprak. Ze vertelde erover aan de hand van individuele reacties op de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De federale overheden negeerden de rechten van de zwarte bevolking na afloop van de Amerikaanse Burgeroorlog. Historicus Mark Leon de Vries ontdekte dat ook de landelijke overheid vrijwel geen helpende hand toestak. Promotie op 23 april.

‘Een moslim en een jood in het huis van God.’ Zo introduceerde historicus Nadia Bouras het gesprek met haar collega Sara Polak in de Leidse Hooglandse Kerk. Ze bespraken de oplopende spanningen vanwege de oorlog tussen Israël en Hamas. ‘Durf elkaar vragen te stellen.’

Op vrijdag 13 december 2013 vond de 42ste Huizingalezing plaats, gegeven door Bas Heijne. Het conflict tussen het streven naar een rationeel geordende wereld enerzijds en de menselijke hang naar betovering anderszijds stond hierin centraal.

Bijna 81 jaar na zijn befaamde speech tegen de Duitse bezetter, wordt de Leidse hoogleraar Rudolph Pabus Cleveringa herdacht in zijn Groningse geboortestad Appingedam. Op 12 november wordt daar een standbeeld onthuld en zijn er diverse andere activiteiten.

Op 9 september vindt met een symposium de feestelijke presentatie plaats van het Leidse universitaire onderzoeksgebied Asian Modernities and Traditions (AMT). Keynote-spreker is prof. Prasenjit Duara, directeur van het Asia Research Institute van de Singapore National University. De titel van zijn voordracht…

Op donderdag 19 november was auteur en historicus Martin Bossenbroek te gast in de online boekensalon van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) en uitgeverij Athenaeum. Ter gelegenheid van de boekensalon maakten conservatoren van de UBL de online tentoonstelling De wraak van Diponegoro.

Henk Schulte Nordholt, bijzonder hoogleraar Indonesische geschiedenis, is op vrijdag 6 september 2019 vanwege zijn wetenschappelijke verdiensten benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. De Leidse burgemeester Henri Lenferink speldde hem de versierselen op. Dat gebeurde na Schulte Nordholts…

Ga je op 21 maart naar de stembus, dan mag je natuurlijk voor de gemeenteraad stemmen. Maar je kunt ook je mening geven over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv). Leidse wetenschappers, studenten en alumni gaven de afgelopen maanden veelvuldig reactie op beide verkiezingen. Een ov…

Sanne Ravensbergen is sinds 1 september 2011 verbonden aan ons Instituut en doet onderzoek naar de ontwikkeling van het koloniaal strafrecht in Nederlands-Indië van 1816 tot 1918.

Historici beweren vaak dat de Verenigde Staten in de jaren ’30 dictators in Centraal-Amerika aan de macht hielpen en steunden. Onderzoek door de Leidse promovendus Jorrit van den Berk laat zien dat deze stelling niet klopt. Promotie 7 juni.

Van oorlogsmisdaden tot ontheemding. Historicus Gert Oostindie beschrijft de dekolonisatieoorlog door de ogen van de Nederlandse militairen die in Indonesië vochten. In een serie presentaties vertelt hij over het onderzoek dat gebaseerd is op gepubliceerde egodocumenten zoals dagboeken en memoires van…

Leidse onderzoekers en collecties zijn prominent aanwezig in de televisieserie ‘De Gouden Eeuw’, een nieuwe documentaireserie van de NTR/VPRO. Vijf Leidse historici vertellen over de geschiedenis van deze roemruchte periode. Ook gebouwen en archiefstukken van de universiteit komen veelvuldig in beel…

Aan het eind van zijn leven voltooide Johann Sebastian Bach alsnog het werk dat hij als kroon op zijn vocale oeuvre beschouwde: de Hohe Messe, één van de grootste kunstwerken uit de muziekgeschiedenis. Ton Koopman gaat in op de ontstaansgeschiedenis ervan, en op Bach’s parodie-techniek, het opnieuw…

In navolging van de VS zet nu ook de EU de deur open voor grootschalige staatssteun aan de eigen duurzame industrie. Een middel om de macht van China in te perken. Echter drijft dit plan de EU en VS uit elkaar.

De belangstelling voor het slavernijverleden is groter dan ooit, maar over Afrika zelf gaat het maar zelden. Historicus Martin Bossenbroek beschrijft in zijn boek De Zanzibardriehoek de laatste episode in de slavernijgeschiedenis van Oost-Afrika, gezien door de ogen van de direct betrokkenen. De Zanzibardriehoek…

Het interpreteren van bovennatuurlijke tekens was in de wereld van de Griekse oudheid een flexibel gereedschap om besluitvorming te vergemakkelijken. Dit is de centrale stelling in het proefschrift van historicus Kim Beerden. Promotie 14 februari.

De burgemeester van Leiden, Henri Lenferink, gaat college geven. Samen met hoogleraar Luuk van Middelaar bespreekt hij woensdag 7 februari de toestand in Europa en hoe dit de inwoners van Leiden raakt. Ter voorbereiding: drie vragen aan burgemeester Lenferink.

Vier video’s vertellen het verhaal van de geschiedenis van de Universiteit Leiden. Op 2 november gingen de films in première tijdens het Leidse Filmfestival.

De Universiteit Leiden reikt regelmatig eredoctoraten, onderscheidingen en prijzen uit.

Het Leidse Instituut voor Geschiedenis is verantwoordelijk voor het leeuwendeel van het historisch onderzoek dat aan de Universiteit Leiden wordt uitgevoerd.

Hoe is het om door robots te worden begluurd? Wist je dat ze ook discrimineren? Onze verwevenheid met techniek is makkelijk, maar het wringt ook. Kunstenaars en wetenschappers laten dat in de volle breedte zien in de online SAILS-talkshow The Future of AI is Human. Laat je inspireren op dinsdag 15 december…

Het merendeel van de leden van de vroege Sociaal Democratische Arbeiderspartij had geen politieke aspiraties, maar werd door familie of vrienden bij de partij gehaald. Dat ontdekte historicus Adriaan van Veldhuizen, gepromoveerd op op 30 juni 2015.

De dood van George Floyd leidt in de Verenigde Staten en daarbuiten tot felle protesten tegen politiegeweld en racisme. Hoe merken we dat in onze universitaire gemeenschap? We gaan erover in gesprek met diversity officer Aya Ezawa.

Het Koninklijk Concertgebouworkest kende vanaf de oprichting in 1888 een roerige geschiedenis. Promovendus Bert Koopman onderzocht waarom conflicten hoog konden oplopen. Promotie vond plaats op 5 juni.

‘In recente publicaties over slavenhandel worden dezelfde retorische wapens gebruikt als twee eeuwen geleden in de strijd om de afschaffing van de Britse slavenhandel. Het is een beladen onderwerp, maar dat mag een historicus niet belemmeren om zo zorgvuldig en onpartijdig mogelijk onderzoek te doen’,…

Hoe integreer je minderheden in een samenleving, en wat heeft dat voor invloed op de collectieve identiteit? Het lijken moderne vraagstukken, maar ze zijn niet alleen van deze tijd. De nieuwe onderzoeksgroep Eurasian Empires bekijkt hoe integratie en identiteitsvorming verliepen in Euraziatische dynastieën…

Sinds 1 augustus 2013 is Damian Pargas als UD economische en sociale geschiedenis verbonden aan het Instituut voor Geschiedenis. Hieronder stelt hij zich voor.

Leidse wetenschappers ontvangen dit jaar twee van de vijf Heineken Young Scientists Awards. De tweejaarlijkse prijs wordt toegekend aan biomedicus Mariëtte Boon en historicus Karwan Fatah-Black.

Met een nieuw wisselaccount op Twitter (@LeidenTeaching) geven Leidse docenten een inkijkje in hun werkweek en onderwijsmethoden. Dat is handig in een tijd waarin je niet ‘eventjes’ bij je collega-docenten binnenloopt. Historicus Kim Beerden trapte het account af.

Veel Nederlanders geloofden in de negentiende eeuw in het einde der tijden en de komst van Gods Duizendjarige Rijk. Dit geloof had een vertragend effect op het moderniseringsproces dat zich rond die tijd in Nederland voltrok, concludeert historicus Rie Kielman. Haar promotie vond plaats op 13 april.

Historicus Robert Stein is docent middeleeuwse geschiedenis. Onlangs ontving hij de Senior Kwalificatie Onderwijs. Wat leerde hij van het SKO-traject en welke lessen neemt hij mee terug in de (hybride) collegezaal?

Iedere maand vertelt één van de medewerkers van het Instituut over een boek dat hij onlangs heeft gelezen en hem heeft geïnspireerd: van roman tot biografie. Op het eind van het stuk wordt het stokje doorgegeven aan een nieuwe collega. De aftrap van deze nieuwe rubriek wordt verzorgd door Herman Pau…

Hoe integreer je minderheden in een samenleving, en wat heeft dat voor invloed op de collectieve identiteit? Het lijken moderne vraagstukken, maar ze zijn niet alleen van deze tijd. De nieuwe onderzoeksgroep Eurasian Empires bekijkt hoe integratie en identiteitsvorming verliepen in Euraziatische dynastieën…

Wetenschappers krijgen steeds vaker te maken met bedreiging, intimidatie en haatreacties. Daarom is het platform WetenschapVeilig gelanceerd. Hier kunnen bedreigde of geïntimideerde wetenschappers 24 uur per dag terecht voor hulp. Het is goed dat dit meldpunt er nu is. Tegelijkertijd is het verschrikkelijk…

Expats krijgen in Nederland een veel warmere ontvangst in vergelijking met andere migranten, constateert historicus Aniek Smit van de Universiteit Leiden. ‘Maar gemeenten moeten meer rekening houden met de onderlinge verschillen tussen expats en welk effect hun komst heeft op andere bewoners.’ Promotie…

De koning laat onafhankelijk onderzoek doen naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Het onderzoek neemt drie jaar in beslag en omvat de periode van de late zestiende eeuw tot het postkoloniale heden. Het onderzoek wordt uitgevoerd aan de Universiteit Leiden.

In het Museum voor Communicatie in Den Haag is het archief van een 17e-eeuwse postmeester herontdekt. Het internationale onderzoeksteam Signed, Sealed & Undelivered, geleid door letterkundige Nadine Akkerman van de Universiteit Leiden en historicus David van der Linden van de Rijksuniversiteit Groningen,…

Leiden viert op 3 oktober dat Spaanse belegeraars in 1574 werden verjaagd. Vanwege de 125e officiële viering is Belaagd & Belegerd verschenen, een rijk geïllustreerd boek over historische belegeringen. En over de verhalen, kunstwerken en volksfeesten die eruit voortkwamen. De bijdragen zijn van diverse…

Zet de individuele handelaren centraal in de bestudering van de vroegmoderne wereldhandel en niet de instituties zoals staten en compagnieën. Daarvoor pleit hoogleraar Cátia Antunes, hoogleraar Global Economic Networks. Oratie op 9 juni.

De Nederlandse politiek polariseert alsmaar verder en het lijkt steeds lastiger om stabiele kabinetten te vormen. Is er nog een recept voor een bestuurbaar land? In het heetst van de verkiezingsstrijd geven een psycholoog en een historicus alvast hun koelbloedige advies.

Op vrijdag 6 december houdt beeldend kunstenaar Marlene Dumas de 48ste Huizingalezing. In de Pieterskerk in Leiden zal Dumas een rede houden met als titel ‘Het Onverantwoordelijke Gebaar - of ga terug naar waar jij vandaan komt’. Dumas’ lezing gaat over gedachten en verschijnselen die zich opdringen…

Nadia Bouras geeft op 6 maart de Annie Romein-Verschoorlezing. Ze heeft het over academische vrijheid vanuit het perspectief van een vrouw van kleur.

Er is nauwelijks iemand die zich eraan waagt de winnaar aan te wijzen van het debat tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn democratische uitdager Joe Biden. De negatieve kwalificaties overheersten. Wat vinden psycholoog Wim van der Does, historicus Andrew Gawthorpe en beleidswetenschapper…

Holocaust-onderzoekers Barbara Engelking en Jan Grabowski houden op 26 november samen de Cleveringa-oratie. In Polen werden ze aangeklaagd vanwege hun kritische publicaties. Wat dat doet met hen? ‘Dit is een poging om ons uit te putten.'

Universiteitshistoricus Willem Otterspeer is met emeritaat. Op 4 november hield hij zijn afscheidsrede. Alhoewel, afscheid? Hij wil nog vijf boeken afmaken, met zeeën aan archiefmateriaal. 'Een archief moet zijn als een branding. Heerlijk om in zo'n golf te duiken.'