Universiteit Leiden positief over coalitieplannen, wél enkele aandachtspunten
De Nederlandse universiteiten reageren positief op de nieuwe coalitieplannen. Er wordt flink ingezet op investeren in onderwijs, onderzoek en innovatie, de grote bezuinigingen van het vorige kabinet worden teruggedraaid. Ook in Leiden heerst optimisme, al is er ook reden voor waakzaamheid.
In het coalitieakkoord dat vanmiddag gepresenteerd werd, is onder andere vastgelegd dat er in totaal anderhalf miljard wordt geïnvesteerd in onderwijs en wetenschap. De investeringen passen bij de ambitie van de coalitie om drie procent van het bruto binnenlands product te investeren in onderzoek en innovatie. De exacte verdeling van deze investeringen over de diverse onderwijssectoren nog moet worden bepaald, en ook moet er nog steun voor worden gevonden bij oppositiepartijen.
Verder komt er een talentstrategie waarmee Nederland voldoende talent moet aantrekken, opleiden en behouden voor de eigen arbeidsmarkt en de wetenschap. De coalitie schrapt de verplichte toets op anderstalig onderwijs en wil het bestaande aanbod aan anderstalige opleidingen, waaronder de Engelstalige bacheloropleiding Psychologie, behouden. Hiermee schept zij naar eigen zeggen ‘een toekomstgerichte en goed uitvoerbare benadering van internationaal talent en internationale wetenschap’.
De nieuwe coalitie daarnaast investeert in mentaal welzijn en weerbaarheid van studenten, en biedt onderwijsinstellingen ruimte om ondersteuning en begeleiding te versterken. De coalitie onderkent in haar plannen dat prestatiedruk en uitval een probleem zijn.
‘Goed nieuws’
In een eerste reactie spreekt Caspar van den Berg, voorzitter van Universiteiten van Nederland, over ‘goed nieuws’: ‘De coalitiepartijen onderschrijven volledig dat investeren in onderwijs, onderzoek en innovatie cruciaal is voor de toekomst van Nederland. Deze investeringen stellen de universiteiten in staat een belangrijke bijdrage te leveren aan het oplossen van de grote maatschappelijke vraagstukken waar Nederland voor staat.’
Ook Luc Sels, voorzitter van het College van Bestuur, is positief over de plannen van de nieuwe coalitie. ‘ De Universiteit Leiden ziet in dit coalitieakkoord een duidelijke erkenning van de waarde van wetenschappelijk onderwijs, onderzoek en innovatie. Hiermee kunnen we onze internationale opleidingen behouden. Dit is zeer goed nieuws voor onze studenten en medewerkers van de opleiding Psychologie. Het biedt ons daarnaast goede kansen om verder groeien via structurele investeringen in wetenschap, innovatie en regionale ecosystemen, zoals bijvoorbeeld het LBSP en alle ontwikkelingen op het gebied van space en quantum in onze regio.’
Valorisatie
Ook de sterke nadruk op kennisvalorisatie is op zich een goede stap, vindt Sels. ‘Hiermee kunnen universiteiten hun grote waarde voor het bedrijfsleven, de economie en de samenleving als geheel blijven aantonen. Daar werken wij graag aan mee en we werken als universiteit actief aan het inzetten van onze social wetenschappelijke kennis ten behoeve van de maatschappij, bijvoorbeeld rondom fake news. Daarnaast werken we actief aan het creëren van nieuwe bedrijvigheid door gerichte inzet op het verbeteren en versnellen van spin-off creatie.’
Waakzaam blijven
Aan de andere kant brengt de sterke focus op profilering, valorisatie en arbeidsmarktrelevantie bepaalde risico’s met zich mee. ‘Ja, het is over het algemeen goed nieuws, maar we moeten ook waakzaam blijven. De nadruk op arbeidsmarktrelevantie kan bijvoorbeeld nadelig uitpakken voor kleine opleidingen. We lopen daarnaast het risico dat de waarde van onderwijs en onderzoek bij bijvoorbeeld geestes- en sociale wetenschappen wordt onderschat, terwijl dat juist een grote socio-economische waarde heeft.’
‘Dat de coalitie zich richt op de exacte en technische richtingen is dus goed en natuurlijk begrijpelijk, want dat is vaak de motor van innovatie. Maar voor de sterke, veerkrachtige samenleving waar deze coalitie naar streeft, zullen we ook moeten investeren in kennis over recht, bestuur, cultuur, geschiedenis en menselijk gedrag. Ook dat zijn essentiële bouwstenen. Dat verhaal zullen we moeten blijven uitdragen.’