Langs de lijn en langs de grens: Wietse Jelles werkt bij FC Utrecht en de Marechaussee
‘s Ochtends vroeg staat Wietse Jelles op het trainingsveld van FC Utrecht als assistent-coach van het vrouwenteam. ‘s Middags adviseert hij de Marechaussee over grenscontroles. Komt zijn studie Bestuurskunde nog van pas in deze twee uiteenlopende banen?
In zijn FC Utrecht-outfit loopt Jelles het Bestuursbureau van de universiteit binnen, de locatie van het interview. Sinds kort werkt hij als assistent-coach in Utrecht. Samen met hoofdcoach Sylvia Smit, die als voetbalster ruim honderd interlands speelde voor Oranje, bereidt hij het nieuwe seizoen voor. Het vrouwenteam haalde afgelopen seizoen de vijfde plek in de Eredivisie. Jelles: ‘We hebben veel nieuwe, jonge spelers en bouwen nu aan een nieuwe groep en sparren over de speelwijze. Ik assisteer bij het analyseren van de tegenstanders en bereid mede de tactiek voor.’
Nut van studie
Dat klinkt toch wel heel wat anders dan zijn studie Bestuurskunde. Toch komt zijn studie ook in de voetbalwereld wel van pas, zegt hij. ‘Bij het voorbereiden van een wedstrijd moet je heel analytisch te werk gaan. Analytische vaardigheden, zoals veel informatie snel verwerken en een strategie ontwikkelen, heb ik absoluut getraind tijdens mijn studie.’
Maar minstens even belangrijk als de studie is wat hij daarnaast deed, benadrukt Jelles. Als eerstejaars deed hij in 2007 mee aan de EL CID. Er was één moment dat hem meteen raakte, zegt hij. ‘Toenmalig rector Paul van der Heijden hamerde tijdens zijn welkomstwoord erop: doe ook iets naast je studie, ga bijvoorbeeld bij een vereniging. Ik werd lid van studentenvereniging NSL en ging daar later in het bestuur. Daarnaast voetbalde ik bij LSVV’70 en werd daar voorzitter.’
Start coachcarrière
Aan die voorzittersrol dankt hij, zo stelt hij, nu zijn voetbalwerk. ‘In mijn bestuursjaar kwam er op de EL CID-markt een groepje studentes langs dat vroeg of we ook vrouwenvoetbal hadden. Als voorzitter wilde ik inclusief zijn en blufte dat dat zo was, terwijl we op dat moment geen vrouwenteam hadden. Ze schreven zich in en toen ben ik hen gaan trainen. Het betekende de start van mijn carrière als trainer van een damesteam.’
Want zo ging het balletje rollen. Jelles volgde trainerscursussen en werd later trainer bij Ter Leede en Zeist, amateurtopclubs bij de vrouwen. ‘Hierna werd ik hoofdtrainer bij FC Utrecht bij de meiden onder 16. Nu heb ik de overstap gemaakt naar het eerste elftal. Ik vind dit werk geweldig, want waar ik van hou komt samen: motiveren, tactiek uitstippelen en duidelijk communiceren.’
Defensie
Maar dan een scherpe pass naar zijn andere werk bij Defensie, waar hij adviseur is bij de Marechaussee. Hoe combineert hij beide banen? ‘Het zijn drukke werkweken inderdaad. Officieel werk ik 24 uur bij Defensie en nog ruim 30 uur bij FC Utrecht. Ik ben de brug tussen beleid en uitvoering en adviseer over grenscontroles en bewaking. Hiervoor ga ik veel langs op locaties zoals Schiphol of havens aan de Noordzee. De laatste jaren hou ik me ook veel bezig met internationale samenwerking. Dit is een veeleisende baan omdat er wereldwijd zoveel spanningen zijn. Ook in dit werk heb ik wat aan mijn studie Bestuurskunde en academische vaardigheden, zoals kritisch omgaan met informatie en de context snappen waarin je opereert.’
Ambitie voor de toekomst
Hoe ziet Jelles zijn toekomst? ‘Mijn ambitie is uiteindelijk voltijds voetbaltrainer te worden in het vrouwenvoetbal. Nu kan dat nog niet omdat ik er nog niet van kan leven. Over een paar jaar zou ik de overstap willen maken naar een Scandinavische of Engelse vrouwenvoetbalclub waar dat wel kan. Mijn collega’s bij Defensie steunen mijn voetbalwerk volledig, ze leven met mij en FC Utrecht mee.’
Vrouwelijke coach bij een mannenteam
Tot slot nog een vraag over een actuele discussie: kan andersom een vrouwelijke coach volgens hem een mannenteam trainen? Zou bijvoorbeeld coach en oud-prof Sarina Wiegman Ronald Koeman als bondscoach kunnen opvolgen? ‘Ja, 100 procent! Helaas is de voetbalwereld nog vrij conservatief en zitten er nog nauwelijks vrouwen op bestuursniveau. In Duitsland had je een vrouwelijke coach, Marie-Louise Eta, die een tijd in de Bundesliga een mannenteam leidde. Waarom zou het niet kunnen? Ik vind het overigens ook leuk om mannen te trainen. Maar vrouwen vragen in mijn ervaring vaker naar het waarom en zijn meer bezig met het team als geheel. Dat ligt mij beter.’
Advies aan studenten
‘Ik geloof niet zo in een lineaire loopbaan. Veel mensen ontdekken onderweg pas waar ze goed in zijn. Dat gold ook voor mij. Ik stapte over van Geschiedenis naar het hbo en later naar Bestuurskunde. Juist stages, bestuurswerk en bijbanen lieten me zien wat bij me paste. Wees daarom niet te streng voor jezelf. Durf van richting te veranderen, als je merkt dat een andere weg beter bij je past.'