Welke planten in de Mediterrane tuin waren al bekend bij de oude Grieken en Romeinen, en hoe werden ze toegepast?

Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van oorlog, conflict en herinnering, is dit jaar de nieuw Cleveringahoogleraar van de Universiteit Leiden.

Literatuur biedt een nieuwe kijk op de jaren 50, zegt neerlandica Marije Groos. Schrijvers en dichters waren veel sterker geëngageerd dan tot nu toe werd gedacht. Promotie op 17 maart.

Het Spaanse dagblad 'El Mundo' interviewde universitair docent Politieke Wetenschappen Jonah Schulhofer-Wohl over zijn 'Quagmire in Civil War' en hoe de strijd in Libië kon vastlopen.

Oorlog en terrorisme overschaduwen de aandacht voor het pre-Islamitisch erfgoed van het Arabisch schiereiland. Het nieuwe Leiden Centre for the Study of Ancient Arabia wil een breed publiek bewust maken van de antieke geschiedenis in deze regio.

Hoe onderzoek je complexe calamiteiten als een kernramp of een natuurramp? Wie helpt de juridische kluwen van de Brexit te ontwarren? De grote maatschappelijke thema’s van deze tijd vragen om interdisciplinaire samenwerking. Leidse wetenschappers pitchten hun onderzoek op een symposium op het Leiden…

Veel mensen denken dat immigratie een negatief effect heeft op de bereidheid van burgers om hun welvaart te delen. Maar dat hoeft niet zo te zijn, ontdekte promovenda Emily Anne Wolff tijdens haar onderzoek naar dekolonisatie en migratie na de Tweede Wereldoorlog.

Wat kunnen we leren van Cleveringa’s moedige protestrede? ‘Zonder verbeeldingskracht en een hechte gemeenschap nemen mensen het niet voor elkaar op’, stelt Cleveringa-hoogleraar Michael Ignatieff tijdens zijn oratie op 26 november.

Er is weinig bekend over de Leidse studenten en medewerkers van de universiteit die omkwamen in de Tweede Wereldoorlog. Studenten onder leiding van hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde Yra van Dijk gingen op onderzoek uit en komen met aanbevelingen.

Jacques Waisvisz (98) is een van onze oudste, nog levende, alumni. Als Joodse student moest hij in de Tweede Wereldoorlog zijn studie voortijdig staken. Hoe blikt hij daar op terug en hoe verliep zijn leven daarna? ‘Men geloofde eerst niet dat de situatie hier ook zo ernstig zou worden.’

Een internationaal onderzoeksteam, onder wie drie Leidse astronomen, heeft met de Hubble en Spitzer ruimtetelescopen vier ongewoon heldere, zeer jonge sterrenstelsels gevonden en gekarakteriseerd. Het gaat om stelsels van meer dan 13 miljard jaar geleden, van slechts 500 miljoen jaar na de oerknal.…

Wat is donkere materie? Hoe ontstaan superzware zwarte gaten? ‘Oer’-zwarte gaten bevatten wellicht het antwoord op deze langlopende vragen. Leidse en Chinese kosmologen hebben nu een nieuwe manier gevonden waarop deze hypothetische hemellichamen kunnen ontstaan vlak na de oerknal. Publicatie in Physical…

De bloembollensector wil in 2030 vrij zijn van chemische bestrijdingsmiddelen. Maar volgens wetenschappers gaat de omslag naar biologische teelt niet snel genoeg. In het Leidsch Dagblad vertelt hoogleraar ecotoxicologie Martina Vijver over haar metingen én waarom de situatie haar soms een beetje moedeloos…

Een internationaal team onder leiding van Leidse astronomen heeft diverse moleculen gevonden in ruimte-ijs op de donkerste en koudste plekken van een grote stervormende wolk. Ze deden dit met behulp van de Webb-telescoop. De ontdekking laat zien dat de chemische ingrediënten voor grotere en complexe…

Op de Universiteit Leiden zijn de gevolgen van de strijd tussen Israël en Hamas duidelijk merkbaar. Medewerkers en studenten zijn boos of bang, ervaren onveiligheid en groepsdruk.

Een groep vertrouwelingen waaronder een oud-student van Meijers voorkwam zijn deportatie naar een vernietigingskamp. Cleveringahoogleraar Marjan Schwegman openbaarde in haar oratie op 27 november de vervolgingsgeschiedenis van de Joodse hoogleraar Eduard Meijers.

De Franse politicoloog Hélène Landemore, bekend om haar kritische blik op moderne democratieën, is benoemd tot Cleveringa-hoogleraar. De Yale-professor onderzoekt hoe democratieën minder elitair en inclusiever kunnen worden. Op 26 november houdt ze haar oratie.

Voor de Universiteitbibliotheek (UB) zijn twee Stolpersteine (struikelstenen) geplaatst ter nagedachtenis aan de Joodse familie Cosman. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog woonden zij in een van de huizen waar nu de UB is gevestigd.

Historica Carol Gluck spreekt op 26 november over collectieve herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog, met name in Azië. Haar oratie is op de jaarlijkse gedenkdag van de protestrede die Rudolph Cleveringa in 1940 hield tegen het ontslag van Joodse collega-professoren.

Vanaf 18 januari is via de website van de UBL de online tentoonstelling Beelden van de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog, 1945-1949, te bekijken. De tentoonstelling is het resultaat van samenwerking tussen het Koninklijk Instituut voor Taal, Land en Volkenkunde (KITLV) en de Universitaire Bibliotheken…

Historica Carol Gluck spreekt op 26 november over collectieve herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog, met name in Azië. Haar oratie is op de jaarlijkse gedenkdag van de protestrede die Rudolph Cleveringa in 1940 hield tegen het ontslag van Joodse collega-professoren.

De publicatie van de wereldberoemde roman Dokter Zjivago, verboden in de Sovjet-Unie en in 1957 in het Westen verschenen, leidde tot een van de grote culturele stormen tijdens de Koude Oorlog. Buitenpromovendus Petra Couvee schreef samen met de Amerikaanse journalist Peter Finn 'De zaak Zjivago', een…

Terrorismebestrijders zijn de laatste jaren druk bezig met het maken van een ‘tegenverhaal’ om de propaganda van IS tegen te gaan. Daan Weggemans, terrorismeonderzoeker aan de Universiteit Leiden, bespreekt in het NRC hoe zo’n tegengeluid tot stand komt en hoe effectief deze verhalen zijn.

Van oorlogsmisdaden tot ontheemding. Historicus Gert Oostindie beschrijft de dekolonisatieoorlog door de ogen van de Nederlandse militairen die in Indonesië vochten. In een serie presentaties vertelt hij over het onderzoek dat gebaseerd is op gepubliceerde egodocumenten zoals dagboeken en memoires van…

Het aprilnummer van Leidschrift van 2014, 'Identiteit door strijd. Migranten en minderheden ten tijde van de Eerste Wereldoorlog' bevat bijdragen van verschillende stafleden van het Instituut voor Geschiedenis.

De strijd om teruggave van in en rond de oorlog geroofde kunst is tegenwoordig heviger dan ooit. Kleinkinderen en achterkleinkinderen doen er alles aan om het kunstbezig dat in de oorlog is verdwenen op te eisen.

De Amerikaanse president Donald Trump is al aangekomen in Singapore waar de nucleaire top plaatsvindt. Hij zal in gesprek gaan met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Maar wat kunnen we eigenlijk verwachten van deze historische gebeurtenis? RTL Nieuws sprak met Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies…

Alledaagse taal uit het verleden kennen wij nauwelijks, maar taalkundig onderzoek van een unieke brievencollectie opent perspectieven. Buitgemaakte brieven van mannen, vrouwen en zelfs kinderen stonden centraal in het Leidse Brieven als Buit-project onder leiding van prof. dr. Marijke van der Wal, dat…

Beenderen bevatten een schat aan gegevens over het leven van een persoon. Leidse archeologen herleiden door botonderzoek informatie over de ontwikkeling van de mens en vinden aanknopingspunten voor bestrijding van ziektes. Lees meer in het wetenschapsdossier ‘Het skelet als bron’.

Is het de taak van de muziek om ons te vermaken, te raken of te verheffen? De Academie der Kunsten start een nieuw keuzevak dat het fenomeen muziek onderzoekt vanuit filosofisch en historisch perspectief. Het vak gaat in september van start en iedereen kan het volgen.

Kosmologen hebben vele mogelijke modellen voor het heelal, waarvan er slechts één kan kloppen. Een nieuw stroomdiagram kan er een aantal uitsluiten wanneer twee specifieke eigenschappen van het universum nauwkeurig zijn gemeten. Publicatie in Physical Review D op 7 November.

Met een zeilbootje, kano of stiekem op een schip. In de Tweede Wereldoorlog proberen ook Leidse studenten de Noordzee over te steken om zich aan te sluiten bij de geallieerde troepen. ‘Soldaat van Oranje’ is de bekendste, maar wie waren de andere Engelandvaarders?

Haar boek ‘Veel valse hoop’ over de Jodenvervolging in Nederland werd direct omarmd als een standaardwerk. De Duitse historicus Katja Happe hield op 26 november de Cleveringa-oratie. Ze is gefascineerd door de vraag: wanneer sta je op?

Het Rondje Rapenburg voert u langs de gracht waar de Universiteit Leiden zich 450 jaar geleden vestigde.

Verbinden van wetenschap en praktijk: opleidingen die jouw leiderschap en impact versterken.

Universiteit Leiden stond niet altijd bekend als een bolwerk van vrijheid, betoogt Egbert Koops in zijn diesoratie. Leidsch Dagblad sprak met de hoogleraar rechtsgeschiedenis over academische vrijheid: ‘Het bolwerk van vrijheid moest veroverd worden.’

Vóór de oorlog maakten Joden deel uit van het alledaagse leven in tal van Nederlandse steden en dorpen. Anders, maar wel gelijk. Door de Shoah lijkt het alsof al die duizenden families die hier woonden, er nooit helemaal bij hoorden. Niets is minder waar. Zij drukten een eigenzinnig stempel op vrijwel…

De herdenking van verzetsdaden wordt in Polen misbruikt om de geschiedenis van de Holocaust te vervalsen. Dat stelde Cleveringahoogleraar Jan Grabowski in zijn oratie op 26 november. Cleveringahoogleraar Barbara Engelking wees in haar oratie op de veelal onverschillige en passieve houding van de Poolse…

Loopbaan en solliciteren

Gert Oostindie, emeritus hoogleraar Koloniale en postkoloniale geschiedenis, is dit jaar de nieuwe Cleveringahoogleraar van de Universiteit Leiden. Hij is op 4 oktober door de universiteit benoemd. In zijn oratie op 24 november, getiteld Moed en Miskenning, spreekt hij over (academische) vrijheid in…

Op 4 mei herdenkt de universitaire gemeenschap in Uur van Herinnering alle studenten en medewerkers die gedood werden in de Tweede Wereldoorlog. Ook is er aandacht voor onvrijheid en onderdrukking vandaag de dag. Drie vragen aan Amerikanist Sara Polak, voorzitter van het comité Uur van Herinnering.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er ook heel veel Indonesiërs actief in het verzet. Een van hen was Irawan Soejono, die studeerde aan de Universiteit Leiden. Op 13 januari 1945 werd hij bij een razzia doodgeschoten op de Boommarkt. 75 jaar later, op 24 januari, werd hij op precies die plek met een…

Jurist en mensenrechtenactivist Lilian Gonçalves-Ho Kang You is dit jaar de nieuwe Cleveringahoogleraar.

De Russische dreiging voor Europa, pro-Palestinaprotesten, het overlijden van psycholoog Andrea Evers en speculaties over buitenaards leven. Deze artikelen behoorden tot de best gelezen stukken van dit jaar.

Sinds april 2023 heeft de huidige oorlog in Soedan meer dood, vernietiging en ontheemding veroorzaakt dan enig ander aanhoudend gewapend conflict ter wereld. Deze dialoog bracht wijze denkers en excellente sprekers uit de academische wereld, het maatschappelijk middenveld, beleidsmakers en jongeren…

De Oorlogsgravenstichting publiceert dit jaar ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan wekelijks een portret van een oorlogsslachtoffer. Op 24 januari werd de tekening van Irawan Soejono, Leids student en Indonesisch verzetsstrijder, onthuld op de Leidse begraafplaats Groenesteeg, de plek waar Soejono…

Korea biedt het westen kansen, onder meer op cultureel en economisch vlak, als we onszelf over onze Azië-angst heenzetten. Ook kan zo een verwoestende oorlog met Noord–Korea worden voorkomen, betoogt hoogleraar Koreastudies Remco Breuker. Over zijn onderzoek is nu een webdossier online.

De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) heeft een Russische hackoperatie voorkomen op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Wetenschappers Paul Abels, Willemijn Aerdts, Constant Hijzen en Sergei Boeke van het Institute of Security and Global Affairs reageerden…

In zijn oratie van 5 oktober 2009 gaat Giles Scott-Smith, hoogleraar Diplomatieke geschiedenis van de Atlantische samenwerking, in op de vriendschap tussen de naamgever van zijn leerstoel Ernst van der Beugel en de voormalige Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Henry Kissinger.

De Russische dreiging voor Europa, pro-Palestinaprotesten, het overlijden van psycholoog Andrea Evers en speculaties over buitenaards leven. Deze artikelen behoorden tot de best gelezen stukken van dit jaar.