Een internationaal team van onderzoekers, heeft de genetische geschiedenis van onze vroegste modern menselijke voorouders herschreven. Door gebruik te maken van de grootste dataset tot nu toe van genetisch materiaal van Europese prehistorische jager-verzamelaars (356 individuen) tussen 35.000 en 5000…

De biotechnologische ontwikkelingen gaan hard. Van genetisch gemodificeerde plantenrassen gaan we nu naar kweekvlees. Deze ontwikkelingen vragen om morele duiding – en krijgen die in de vorm van kunst. Lotte Pet schreef er een proefschrift over.

Genetisch gemodificeerde organismen zouden handige bondgenoten kunnen zijn in de strijd tegen grote milieuproblemen. Zouden, want het gebruik van GMO’s is op dit moment streng gereguleerd. Een Leids studententeam probeert deze GMO’s nu veiliger te maken met behulp van een slimme versleuteling.

Slechts de helft van de 100 tot 200 eitjes die een kamsalamander jaarlijks legt komt uit. De genetische mutatie, die op zijn zachtst gezegd onhandig is, wordt bestudeerd door bioloog Manon de Visser. In een video van Universiteit van Nederland legt ze uit waarom haar onderzoek ook voor mensen belangrijk…

Een evolutionaire ‘valkuil’ die kam- en marmersalamanders al 25 miljoen jaar achtervolgt: Leidse onderzoekers ontrafelden een mysterieuze DNA-fout die eigenlijk niet zou moeten kunnen ontstaan, maar tóch blijft bestaan. Hoe kan dat? Promovendus James France vond nieuwe aanwijzingen.

Karlsson Linnér van de afdeling Economie heeft een Veni-beurs ontvangen. Zijn onderzoek naar de voorspellende waarde van preventieve genetische testen is een goed voorbeeld van de wijze waarop economische wetenschappen en rechtsgeleerdheid samenkomen.

Er kan al enorm veel met genetische modificatie, maar er mag nog een heleboel niet. Dat komt meestal door zorgen over de veiligheid van dat 'sleutelen aan de natuur'. De Leidse iGEM-studenten hebben een manier gevonden waarom dit veiliger kan. In de uitzending van Wetenschap Vandaag (BNR Nieuwsradio),…

De prehistorische bewoners van de Lage Landen volgden duizenden jaren hun eigen koers in vergelijking met de rest van Europa. De uitzonderlijke regio speelde later juist een sleutelrol in ingrijpende Europese veranderingen. Een internationaal team publiceerde deze ontdekking in Nature.

De studenten van iGEM Leiden 2021 hebben goed gescoord bij de gelijknamige biologiecompetitie: ze wonnen een Gold Medal en de Best Safety & Security Award. Het studententeam kreeg de prijzen voor hun project DOPL LOCK, waarin het team genetische modificatie veiliger probeert te maken.

Alle acute zorgmedewerkers in het LUMC hebben hun eerste en sommige zelfs al de tweede dosis van het coronavaccin ontvangen. Maar hoe lang ben je nou beschermd na vaccinatie en wat doet het genetisch materiaal van het virus in het vaccin? Onze virologen Ann Vossen en Leo Visser geven antwoord op deze…

Nieuwe genetisch onderzoek werpt licht op de sociale organisatie van de Neanderthaler-samenleving. Archeoloog Gerrit Dusseldorp reflecteert hierop in een artikel in de Volkskrant. De nieuwe resultaten lijken eerder onderzoek van hem te ondersteunen: het uitsterven van Neanderthalers had misschien…

Universiteit Leiden, reageert in De Telegraaf op nieuw onderzoek naar de geschiedenis van gebarentalen.

Een graf in Nieuwegein van ruim zesduizend jaar oud geeft nieuwe inzichten over de aanwezigheid van jagers-verzamelaars in het neolithicum, zo’n duizend jaar nadat de eerste boeren zich in Nederland vestigden. Leidse archeoloog Quentin Bourgeois, betrokken bij het onderzoek, legt in een interview uit…

Toen biologiestudent Mike Groenhof een biologische stamboom van vijftig garnalensoorten maakte voor zijn stage, bleek één exemplaar nog niet eerder beschreven te zijn. Het beestje was achttien jaar geleden verzameld door wetenschappers van Naturalis en was sindsdien onder de radar gebleven.

Geen proefjes en labjassen, maar computers en kunstmatige intelligentie: dit jaar ging de Nobelprijs voor de Scheikunde naar de bedenkers van het baanbrekende AI-model Alphafold. Dit programma voorspelt met indrukwekkende nauwkeurigheid eiwitstructuren aan de hand van hun genetische code. Dat is cruciaal…

Stel je voor: je scant een leeuwendrol of een muizenkeutel en je weet precies wat en hoeveel het bijbehorende dier heeft gegeten. Met behulp van nieuwe DNA-technieken is dit steeds beter mogelijk. Promovendus Kevin Groen testte hoe effectief deze technieken al zijn om het dieet van wilde dieren te o…

Het Leidse iGEM-team heeft hoge ogen gegooid tijdens de Grand Jamboree in Parijs. De biologiestudenten werden met hun project PHAse Out tweede in de categorie Overgraduate. Ook namen ze awards voor Best Biomanufacturing Project, Best Wiki en Best Entrepreneurship én een Gouden Medaille mee naar huis.…

Gaan patiënten zich beter voelen door medicijnen of juist zieker? Dat kunnen we volgens hoogleraar Jesse Swen steeds beter voorspellen op basis van iemands DNA-profiel. 'Het is elke dag weer fascinerend om te zien dat één basenpaar in het DNA een enorm effect kan hebben op de behandeling met geneesmiddelen…

Door te bestuderen hoe afzonderlijke DNA-moleculen zich gedragen, kunnen we genetische aandoeningen beter begrijpen en betere medicijnen ontwerpen. Tot nu toe was het één voor één onderzoeken van DNA-moleculen een langzaam proces. Biofysici van de TU Delft en de Universiteit Leiden ontwikkelden een…

Leidse onderzoekers hebben een enzym ontdekt dat bacteriën helpt plastic af te breken én erop te groeien, een veelvoorkomend enzym dat mogelijk bijdraagt aan duurzamere plasticverwerking. De bevindingen zijn gepubliceerd in Nature Communications.

Orthopedagoog Maretha de Jonge behandelt de fabel ‘Iedereen heeft wel een beetje autisme’. "Iedereen herkent dongemakkelijke situaties. Dan hoor je wel eens dat iedereen wel wat autistisch heeft. Toch is dat niet hetzelfde.", aldus de Jonge.

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…

Biologen vonden een mutatie in meelkevers die ervoor zorgt dat ze zich sneller ontwikkelen. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Ecology and Evolution.

Micro-organismen die tijdelijk ‘in slaap vallen’ spelen een belangrijke rol bij de evolutie en het voortbestaan van de populatie waar ze deel van uitmaken. Wiskundige Shubhamoy Nandan deed onderzoek naar die ‘sluimerstand’ bij micro-organismen op basis van een vernieuwend wiskundig model.

Hoop voor hersenen: van oude inzichten tot nieuwe behandelingen. Tijdens de Publieksdag van het Leidse Instituut voor Brein & Cognitie werd duidelijk hoe snel onderzoek naar hersenziektes zich ontwikkelt.

Veel kinderen maken iets traumatisch mee en de persoonlijke en maatschappelijke gevolgen zijn groot als ze daar niet goed mee om kunnen gaan. Het stimuleren van veerkracht bij kwetsbare kinderen en jongeren moet daarom de hoogste prioriteit krijgen. Dat stelt Anne-Laura van Harmelen, hoogleraar Brein,…

Een nieuw onderzoek van de Leidse archeologe Anastasia Nikulina en een internationaal team uit Frankrijk, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk en Nederland, weerlegt het idee dat jager-verzamelaars vóór de opkomst van de landbouw een verwaarloosbare impact hadden op hun leefomgeving.

In deze aflevering praten we met Mara van der Meulen over pro-sociaal gedrag en sociale uitsluiting bij kinderen. Mara onderzoekt de rol van genetica en omgeving bij de ontwikkeling van sociaal gedrag. Om meer te weten te komen over Mara's onderzoek naar waarom sommige kinderen beter in staat zijn om…

In het wetenschappelijk tijdschrift Nature, werden afgelopen week vier onderzoeken gepubliceerd. Het gaat om een analyse van het DNA van meer dan 1600 individuen die de afgelopen 25.000 jaar in Europa leefden. Dit leverde een enorme genetische ‘atlas’ op, en bood zo onder meer antwoord op de vraag:…

Bij een broer-zusrelatie denken we vanzelfsprekend aan twee mensen die dezelfde ouders delen en genetisch verwant zijn. Maar je kunt je ook broer en zus voelen als je niet die biologische verwantschap hebt, zo laat het boek Als broers en zussen – samen opgroeien in een adoptie- of pleeggezin zien.

Zaterdag 16 september 2023 vond de Nacht van Ontdekkingen plaats: een zomerse ontmoeting van kunst en wetenschap. Leidse onderzoekers uit diverse vakgebieden inspireerden het publiek met hun baanbrekende zoektocht om onze wereld beter te begrijpen.

De genetische diversiteit van de wilde oerkip dreigt verloren te gaan. Dat komt omdat deze zogeheten rode kamhoenderen te veel kruisen met gedomesticeerde kippen. ‘Dat het DNA van wilde en gedomesticeerde dieren van dezelfde soort in de loop der tijd vermengd raken, is niet zo verrassend. Maar deze…

Op het Leiden Bio Science Park wordt zaterdag 16 september het Rob Schilperoort Memorial onthuld. De gigantische poort staat bij de entree van het park dat ook vernoemd is naar de initiatiefnemer van het Leiden Bio Science Park.

Het Openbaar Ministerie (OM) en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) willen particuliere DNA-databanken inzetten in een poging vastgelopen moordzaken op te lossen. Juridisch is dit toegestaan, verwacht Bart Custers, hoogleraar Law & Data Science bij eLaw, het centrum voor recht. Maar hij zou graag…

In het voorjaar van 2021 trok een groep van acht Leidse biologiestudenten de duinen in, op zoek naar amfibieën. Aan de hand van DNA bepaalden ze de geografische oorsprong van de dieren. Wat bleek? In veel gevallen gaat het om exotische populaties van dieren die van nature niet in ons kikkerlandje thuishoren.…

Van het voorspellen van Alzheimer tot de groei van schadelijke bacteriën in water: de algoritmes van psycholoog Marjolein Fokkema zijn toepasbaar in vele disciplines. Ze leveren ook inspiratie voor haar liedjes, theater én levenslessen. Wat drijft deze rockende wetenschapper in de wereld van AI?

Waarom werkt een medicijn bij de één heel goed, maar veroorzaakt het bij de ander vervelende bijwerkingen? Onderzoek van Laura de Jong laat zien dat naast verschillend DNA, andere medicijnen of ziekte van invloed kunnen zijn.

Zeven Leidse hoogleraren zijn benoemd tot lid van De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De installatie van de in totaal drieëntwintig nieuwe leden vindt plaats op maandag 13 september.

Het onderzoek van orthopedagoog Nienke Bouw laat zien dat de sociale ontwikkeling van jonge kinderen met een extra X- of Y-chromosoom kwetsbaar is. Die kwetsbaarheden worden groter naarmate deze kinderen ouder zijn. Ook blijkt dat een gedeelte van de kinderen met een extra X- of Y-chromosoom de diagnose…

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Van onderzoek naar sterrenwind tot gebarentaal: maar liefst zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een prestigieuze Vici-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Gaat een slang dood wanneer hij op zijn lip bijt? Waarom overleeft een mangoest een cobrabeet, maar wij mensen niet? Die vragen doolden door de hoofden van gif-enthousiastelingen en masterstudenten Biologie Jory van Thiel en Roel Wouters. Ze verzamelden informatie uit vele bronnen en publiceerden hun…

Autisme, Alzheimer en bipolaire stoornis: is de ontwikkeling van deze psychische aandoeningen te beïnvloeden door het ketogeen dieet? Volgens neurowetenschapper Eline Dekeyster duidt steeds meer onderzoek erop van wel. ‘Voor wie het werkt, kan het levensveranderend zijn.’